ఉపవిష్టేషు సర్వేషు స్థానమానప్రభావతః। ఋద్ధ్యా ప్రజ్వలమానేషు అగ్నిసోమార్కవర్ష్మసు
అందరూ తమ స్థానం, గౌరవం, మహిమతో కూర్చున్నారు. వారు అగ్ని, సోముడు, సూర్యుడు లాంటి కాంతితో ప్రకాశిస్తున్నారు.
వీణాసు వాద్యమానాసు గన్ధర్వైః శక్రనన్దన। దివ్యే మనోరమే గీతే ప్రవృత్తే పృథులోచన
అప్పుడు గంధర్వులు వీణలు వాయిస్తూ, ఆకాశవాణి లాంటి మధురమైన పాటలు ఆలపించసాగారు, కురువంశానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడా.
సర్వాప్సరఃసు ముఖ్యాసు ప్రనృత్తాసు కురూద్వహ। త్వం కిలానిమిషః పార్థ మామేకాం తత్ర దృష్టవాన్
అప్సరాసులందరిలో ముఖ్యురాలు అయిన నేను నాట్యం చేస్తుండగా, కురువంశ శిరోమణీ, నీవు అక్కడ ఉన్నవారిలో ఒక్క నన్నే చూశావని అందరూ అన్నారు.
తత్ర చావభృథే తస్మిన్నుపస్థానే దివౌకసామ్। తవ పిత్రాఽభ్యనుజ్ఞాతా గతాః స్వనిలయాన్సురాః
ఆ దేవతల మహాస్నాన సమయాన, నీ తండ్రి అనుమతితో దేవతలు తమ తమ లోకాలకు తిరిగి వెళ్లిపోయారు.
తథైవాప్సరసః సర్వావిశిష్టాః స్వగృహం గతాః। అపి చాన్యాశ్చ శత్రుఘ్న తవ పిత్రా విసర్జితాః
అలాగే, అప్సరాసులందరూ తమ ఇళ్లకు వెళ్ళిపోయారు. మరికొంతమందిని కూడా నీ తండ్రి పంపించాడు, శత్రువులను జయించేవాడా.
తతః శక్రేణ సందిష్టశ్చిత్రసేనో మమాన్తికమ్। ప్రాప్తః కమలపత్రాక్ష స చ మామబ్రవీత్స్వయమ్
అప్పుడు ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో చిత్రసేనుడు నా దగ్గరకు వచ్చాడు, కమలదళ నేత్రుడా. అతడే నన్ను ఇలా అన్నాడు.
త్వత్కృతేఽహం సురేశేన ప్రేషితో వరవర్ణిని। ప్రియం కురు మహేన్ద్రస్య మమ చైవాత్మనశ్చ హ
'నీ కోసం, మృదులమైన వర్ణమున్నవాడా, దేవేంద్రుడు నన్ను పంపాడు. మహేంద్రుడికి, నాకు, నీకూ ఇష్టమైనది చేయుము,' అని అన్నాడు.
శక్రతుల్యం రణే శూరం రూపౌదార్యగుణాన్వితమ్। పార్థం ప్రార్థయ సుశ్రోణి త్వమిత్యేవం తదాఽబ్రవీత్
'యుద్ధంలో ఇంద్రునితో సమానమైన, అందం, ఉదారత, మంచితనంతో నిండిన అర్జునుని కోరుము, సుందర నడుము కలదానివా,' అని అప్పుడతడు చెప్పాడు.
తతోఽహం సమనుజ్ఞాతా తేన పిత్రా చ తేఽనఘ। తవాన్తికమనుప్రాప్తా శుశ్రూషితుమరిందమ
అలా నీ తండ్రి, చిత్రసేనుడు ఇద్దరూ అనుమతిచ్చి, పాపరహితుడా, నిన్ను సేవించేందుకు నేను నీ వద్దకు వచ్చాను, శత్రువులను జయించేవాడా.
న కేవలం హి చక్రేణ ప్రేషితా చాహమాగతా। చిరాభిలషితో వీర మమాప్యేష మనోరథః
ఇంద్రుడు పంపించాడని మాత్రమే కాదు, వీరుడా, నిన్ను కోరుకోవడం నా మనసులో ఎన్నాళ్ల నుంచో ఉన్న కోరిక కూడా.
తాం తథా బ్రువతీం శ్రుత్వా భృశం లజ్జాన్వితోఽర్జునః। ఉవాచ కర్ణౌ హస్తాభ్యాం పిధాయ త్రిదశోపమః
ఆమె అలా మాట్లాడుతుండగా, అర్జునుడు చాలా సిగ్గుపడి, దేవతలతో సమానంగా తన చెవులను చేతులతో మూసుకున్నాడు.
దుఃశ్రుతం మేఽస్తు సుభగే యన్మాం వదసి భామిని। గురుదారైః సమానా మే నిశ్చయేన వరాననే
సుభగే! నీవు నాతో చెప్పిన మాటలు నేను విననట్టే ఉండిపోవాలి. భామినీ! నా మనసులో నీవు గురువుల భార్యలతో సమానంగా ఉన్నావు.
[యథా కున్తీమహాభాగా యథేన్రాణీ శచీ మమ। తథా త్వమపి కల్యాణీనాత్ర కార్యా విచారణా]
ఎలా కుంటీ దేవి, శచీ దేవి నాకు ఉన్నారో, అలాగే నీవు కూడా నాకు ఉన్నావు. ఇక్కడ ఇంకెలాంటి ఆలోచన అవసరం లేదు.
యచ్చేక్షితాఽసి విస్పష్టం విశేషేణ మయా శుభే। తచ్చ మే కారణం సర్వం శృణు సత్యేన సుస్మితే
శుభే! నిన్ను నేను స్పష్టంగా చూశాను. దాని కారణాన్ని నేను నిజాయితీగా చెబుతాను, నవ్వుతూ ఉన్నవాడివి విను.
ఇయం పౌరవవంశస్ జననీ సుదతీతి హ। త్వామహం దృష్టవాంస్తత్ర విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః
ఈ సుదతి, పౌరవ వంశానికి తల్లి, నిన్ను నేను అక్కడ ఆశ్చర్యంతో కళ్లు పెద్దవిగా చేసుకుని చూశాను.
న మామర్హసి కల్యాణి అన్యథా ధ్యాత్రమప్సరః। గురోర్గరుతరా మే త్వం మమ త్వం వంశవర్ధినీ
కళ్యాణి! నీవు నన్ను వేరే విధంగా ఆలోచించకూడదు. అప్సరసా! నీవు నాకు గురువుకంటే గొప్పవాడివి, నా వంశాన్ని పెంచేవాడివి.
అనావృతాశ్చ సర్వాః స్మ దేవరాజాభినన్దన। గురుస్థానే న మాం వీర నియోక్తుం త్వమిహార్హసి
దేవతలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడా! మేమంతా నీ ముందు బహిరంగంగానే ఉన్నాం. వీరా! నీవు నన్ను గురువు స్థానంలో ఆజ్ఞాపించకూడదు.
పితరః సోదరాః పుత్రా నప్తారో వా త్విహాగతాః। తపసా రమయన్త్యస్మాన్న చ తేషాం వ్యతిక్రమః
ఇక్కడికి వచ్చిన తండ్రులు, సోదరులు, కుమారులు, మనవళ్లు తమ తపస్సుతో మమ్మల్ని సంతోషపరుస్తారు. వాళ్లలో ఎవరూ కూడా ధర్మానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించరు.
తత్ప్రసీద న మామార్తాం విసర్జయితుమర్హసి। హృచ్ఛయేన చ సంతప్తాం భక్తాం చ భజ మానద
కాబట్టి దయచేసి, బాధతో ఉన్న నన్ను వదిలిపెట్టకూడదు. ప్రేమతో తపిస్తున్న, భక్తితో ఉన్న నన్ను అంగీకరించు, మాన్యుడా!
శృణు సత్యంవరారోహే యత్త్వాం వక్ష్యామ్యనిన్దితే। శృణ్వన్తు మే దిశశ్చైవ విదిశశ్చ సదేవతాః
సత్యవంతురాలివి, అందమైన నడుము కలదానివి, నీవు విను. నేను చెప్పబోయే నిజాన్ని దిక్కులు, ఉపదిక్కులు, వాటి దేవతలు కూడా వినాలి.
యథా కున్తీ చ మాద్రీ చ శచీ చైవ సమా ఇహ। తథా చ వంశజననీ త్వం హి మేఽద్య గరీయసీ
కుంటీ, మాద్రీ, శచీ నాకు ఎలా సమానంగా ఉన్నారో, నీవు కూడా నా వంశాన్ని పెంచే తల్లిగా నేడు నాకు మరింత గొప్పవాడివి.
గచ్ఛ మూర్ధ్నా ప్రపన్నోస్మి పాదౌ తే వరవర్ణిని। త్వం హి మే మాతృవత్పూజ్యా రక్ష్యోఽహం పుత్రవత్త్వయా
వెళ్ళు, నేను నీ పాదాలకు శరణు పొందాను, వరవర్ణినీ! నీవు నాకు తల్లిలా పూజ్యురాలు, నేను నీకు కుమారుడిలా రక్షించదగినవాడిని.
తతోఽవధూతా పార్థేన ఉర్వశీ క్రోధమూర్చ్ఛితా। వేపన్తీ భ్రుకుటీకక్రా శశాపాథ ధనంజయమ్
పార్థుడు తాను నిరాకరించాడని ఊర్వశి కోపంతో కంపించుతూ, కనుబొమ్మలు ముడుచుకుని, ధనంజయుడిని శపించింది.
తవ పిత్రాఽభ్యనుజ్ఞాతాం స్వయం చ గృహమాగతామ్। యస్మాన్మాం నాభినన్దేథాః కామబాణవశంగతామ్
నీ తండ్రి అనుమతి ఇచ్చి, నేనే స్వయంగా నీ ఇంటికి వచ్చాను. అయినా, కామబాణాలకు లోనై ఉన్న నన్ను నీవు ఆహ్వానించలేదు.
తస్మాత్త్వం నర్తకః పార్థ స్త్రీమధ్యే మానవర్జితః। అపుంస్త్వేన చ విఖ్యాతః పణ్ఢవద్విచరిష్యసి
అందుకే, పార్థా! నీవు స్త్రీల మధ్య నర్తకుడిగా, పురుషులచే తృణీకరించబడి, అపుంస్కుడిగా పేరుపొందుతూ పాండవుడిలా తిరుగుతావు.
ఏవం దత్త్వాఽర్జునే శాపం స్ఫురితోష్ఠీ శ్వసన్త్యథ। పునః ప్రత్యాగతా క్షిప్రముర్వశీ స్వం నివేశనమ్
అలా అర్జునుడిని శపించి, పెదాలు కంపించిస్తూ, ఊపిరాడుతూ ఊర్వశి తన ఇంటికి త్వరగా తిరిగి వెళ్లింది.
పార్థోపి లబ్ధ్వా శాపం తం తాం నిశాం దుఃఖితోఽవసమ్। వివక్షుశ్చిత్రసేనాయ ప్రాతః సర్వమహృష్టవత్
ఆ శాపాన్ని పొందిన పార్థుడు ఆ రాత్రి దుఃఖంతో గడిపాడు. ఉదయం అయ్యాక చిత్తరసేనుడికి అన్నీ చెప్పాలని అనుకున్నాడు.
తతః ప్రభాతే విమలే గన్ధర్వాయ యథాతథమ్। నివేదయామాస తదా చిత్రసేనాయ పాణ్డవః
తర్వాత, ఉదయం వెలుగులో పాండవుడు జరిగిన అన్నీ విషయాలు గంధర్వుడైన చిత్తరసేనుడికి యథావిధిగా వివరించాడు.
తచ్చ సర్వం యథావృత్తం శాపం చైవ యథాతథమ్। అవేదయచ్చ శక్రస్య చిత్రసేనోఽపి సర్వశః
అప్పుడు చిత్రసేనుడు జరిగిన సంగతులన్నీ, ఆ శాపాన్ని కూడా యథాతథంగా శక్రునికి పూర్తిగా వివరించాడు.
తదా త్వానాయ్య తనయం వివిక్తే హరివాహనః। సాన్త్వయిత్వా శుభైర్వాక్యైః స్మయమానోఽభ్యభాషత
ఆ సమయంలో హరివాహనుడు తన కుమారుని ఒంటరిగా తీసుకెళ్లి, మృదువైన మాటలతో ఓదార్చుతూ చిరునవ్వుతో మాట్లాడాడు.