ఏవం సంపూజితో జిష్ణురువాస భవనే పితుః। ఉపశిక్షన్మహాస్రాణి ససంహారాణి పాణ్డవః
ఈ విధంగా గౌరవం పొందిన జిష్ణువు, తన తండ్రి ఇంట్లో ఉండి, గొప్ప రహస్య ఆయుధాల విద్యను నేర్చుకున్నాడు.
శక్రస్య హస్తాద్దయితం వజ్రమస్త్రం చ దుఃసహమ్। అశనీశ్చ మహానాదా మేఘబర్హిణలక్షణాః
ఇంద్రుని చేతుల నుండి ప్రియమైన, భయంకరమైన వజ్రాయుధాన్ని, మేఘాల వలె గర్జించే ఆయుధాలను అర్జునుడు స్వీకరించాడు.
గృహీతాస్త్రస్తు కౌన్తేయో భ్రాతౄన్సస్మార పాణ్డవః। పురందరనియోగాచ్చ పఞ్చాబ్దానవసత్సుఖీ
ఆ ఆయుధాలు పొందిన తరువాత కౌంతేయుడు తన అన్నదమ్ములను స్మరించుకున్నాడు. పురందరుని ఆజ్ఞతో అక్కడ ఐదు సంవత్సరాలు సుఖంగా గడిపాడు.
తతః శక్రోఽబ్రవీత్పార్థం కృతాస్త్రం కాల ఆగతే। నృత్యం గీతం చ కౌన్తేయ చిత్రసేనాదవాప్నుహి
ఆ తరువాత, అస్త్ర విద్యలో నైపుణ్యం సంపాదించిన అర్జునునికి, సమయం వచ్చినప్పుడు ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'కౌంతేయా! నృత్యం, గానం చిత్రసేనుని వద్ద నేర్చుకో.'
వాదిత్రం దేవవిహితం నృలోకే యన్న విద్యతే। తదర్జయస్వ కౌన్తేయ శ్రేయో వై తే భవిష్యతి
'మనుష్య లోకంలో తెలియని, దేవతలు ఇచ్చిన వాద్యాలను కూడా నీవు నేర్చుకో. ఇది నీకు గొప్ప మేలు చేస్తుంది.'
సఖాయం ప్రదదౌ చాస్య చిత్రసేనం పురందరః। స తేన సహ సంగమ్య రేమే పార్థో నిరామయః
పురందరుడు, అర్జునునికి స్నేహితుడిగా చిత్రసేనుని ఇచ్చాడు. అర్జునుడు అతనితో కలిసి సంతోషంగా, ఎలాంటి బాధలు లేకుండా కాలం గడిపాడు.
గీతవాదిత్రనృత్యాని భూయ ఏవాదిదేశ హ। తథాఽపి నాలభచ్ఛర్మ తరస్వీ ద్యూతకారితమ్
పాటలు, వాద్యాలు, నాట్యాలు మళ్లీ చేయమని ఆజ్ఞాపించాడు. అయినా, ఆ బలవంతుడు పాశాక్రీడలో పోయిన చర్మాన్ని తిరిగి పొందలేకపోయాడు.
దుఃశాసనవధామర్షీ శకునేః సౌబలస్య చ। తతస్తేనాతులాం ప్రీతిముపాగమ్య క్వచిత్క్వచిత్। గాన్ధఱ్వమతులం నృత్యం వాదిత్రం చోపలబ్ధవాన్
దుఃశాసనుని వధతో, శకుని సౌబలుని చేష్టలతో కోపంగా ఉన్న అతడు, కొన్నిసార్లు గాంధర్వ నాట్యమూ, వాద్యమూ చూసి అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందేవాడు.
స శిక్షితో నృత్యగుణాననేకా- న్వాదిత్రగీతార్థగుణాంశ్చ సర్వాన్। న శర్ణ లేభే పరవీరహన్తా భ్రాతౄన్స్మరన్మాతరం చైవ కున్తీమ్
అతడు ఎన్నో నాట్య లక్షణాలు, వాద్యగీతాల విశేషాలు నేర్చుకున్నప్పటికీ, శత్రువులను సంహరించిన వాడు తన అన్నదమ్ములను, తల్లి కుంతిని స్మరించుకుంటూ ఆనందాన్ని పొందలేకపోయాడు.
కదాచిత్స హి దేవేన్ద్రశ్చిత్రసేనం రహోఽబ్రవీత్। పార్థస్య చక్షురుర్వశ్యాం సక్తం విజ్ఞాయ వాసవః
ఒకసారి దేవేంద్రుడు, అర్జునుడి మనసు ఊర్వశికి ఆకర్షితమైందని తెలుసుకొని, గుప్తంగా చిత్రసేనునితో మాట్లాడాడు.
గన్ధర్వరాజ గచ్ఛాద్య ప్రహితోఽప్సరసాంవరామ్। ఉర్వశీం పురుషవ్యాఘ్రం సోపాతిష్ఠతు ఫల్గునమ్
గాంధర్వ రాజా! నేడు అప్సరసల అధిపతి పంపినవాడివై, ఊర్వశిని పురుషశార్దూలుడైన ఫాల్గుణుని వద్దకు తీసుకెళ్లు.
యథా న తామభిసృతాం విద్యాదస్మన్నియోగతః। తథా త్వయా విధాతవ్యం స్త్రీసంసర్గవిశారద
ఆమె మన ఆజ్ఞతో వస్తుందనే విషయం అతడికి తెలియకుండా నువ్వు చాకచక్యంగా ఏర్పాటుచేయాలి, స్త్రీసంగంలో నిపుణుడవు కదా.
ఏవముక్తస్తథేత్యుక్త్వా సోఽనుజ్ఞాం ప్రాప్య వాసవాత్। గన్ధర్వరాజోఽప్సరసమభ్యగాదుర్వశీం వరామ్
ఇలా చెప్పగానే 'అలాగే' అని సమాధానమిచ్చి, వాసవుని అనుమతి పొంది, గాంధర్వ రాజు అప్సరసలలో శ్రేష్ఠురాలైన ఊర్వశిని వద్దకు వెళ్లాడు.
తాం దృష్ట్వా విదితో హృష్టః స్వాగతేనార్చితస్తయా। సుఖాసీనః సుఖాసీనాం స్మితపూర్వం వచోఽబ్రవీత్
ఆయనను చూసి, ఊర్వశి సంతోషంతో గుర్తించి, అతనికి సాదరంగా స్వాగతం పలికింది. ఇద్దరూ సుఖంగా కూర్చొని, ఆమె చిరునవ్వుతో ఇలా చెప్పింది.
విదితం తేఽస్తు సుశ్రోణి ప్రేషితోఽహమిహాగతః। త్రిదివస్యైకరాజేన త్వత్ప్రసాదాభినన్దినా
సుందరి! నేను ఇక్కడికి వచ్చిందీ, త్రిదివంలో ఏకైక రాజైన, నీ అనుగ్రహాన్ని కోరుకునే వాడి ఆదేశంతోనని నీకు తెలియజేస్తున్నాను.
యః స దేవమనుష్యేషు ప్రఖ్యాతః సహజైర్గుణైః। శ్రియా శీలేన రూపేణ శ్రుతేన చ బలేన చ। ప్రఖ్యాతః శౌర్యవీర్యాభ్యాం ప్రపన్నః ప్రతిభానవాన్
దేవతలలో, మనుష్యులలో సహజమైన గుణాలతో, కాంతితో, ఆచారంతో, అందంతో, విద్యతో, బలంతో, పరాక్రమంతో, ధైర్యంతో, ప్రతిభతో ప్రసిద్ధుడైన వాడు—
తేజస్వీ సౌమ్యీలశ్చ క్షమావాఞ్జితమత్సరః। సాఙ్గోపనిషదాన్వేదాంశ్చతురాఖ్యానపఞ్చమాన్
విశాల తేజస్సుతో, మృదువైన స్వభావంతో, సహనంతో, అసూయ లేని వాడుగా, ఉపనిషత్తులతో కూడిన వేదాలను, నాలుగు, ఐదు ఇతిహాసాలను పూర్తిగా నేర్చుకున్నవాడు—
యోఽధీతే గురుశుశ్రూషాం మేధాం చాష్టగుణాశ్రయామ్। బ్రహ్మచర్యేణ దాక్ష్యేణ ప్రసవైర్వయసాఽపి చ
గురువుని సేవించడం, అష్టగుణములతో కూడిన మేధను కలిగి ఉండటం, బ్రహ్మచర్యంతో, నైపుణ్యంతో, యజ్ఞాలతో, వయస్సుతో కూడి విద్యను అభ్యసించినవాడు—
ఏకో వై రక్షితా చైవ త్రిదివం మఘవానివ। అకత్థనో మానయితా స్థూలలక్ష్యః ప్రియంవదః
ఒక్కడే త్రిదివాన్ని కాపాడేవాడు, మఘవంతుడిలా; పొగడకపోయేవాడు, ఇతరులను గౌరవించేవాడు, స్థిరమైన లక్ష్యంతో, మృదువుగా మాట్లాడేవాడు.
సుహృదశ్చాన్నపానేన వివిధేనాభివర్షతి। సత్యవాగూర్జితో వక్తా రూపవాననహంకృతః
తన మిత్రులకు రకరకాల ఆహారపానీయాలు పంచేవాడు, సత్యవాది, ఉత్సాహవంతుడు, చక్కగా మాట్లాడేవాడు, అందగాడు, అహంకారం లేని వాడు.
భక్తానుకమ్పీ కాన్తశ్చ ప్రియశ్చ స్థిరసంగరః। ప్రార్థనీయైర్గుణగణైర్మహేన్ద్రవరుణోపమః
భక్తులపై దయతో, ఆకర్షణీయుడిగా, ప్రియుడిగా, దృఢ సంకల్పంతో, కోరదగిన గుణాలతో మహేంద్రుడు, వరుణుడితో సమానమైనవాడు.
విదితస్తేఽర్జునో వీరః స స్వర్గఫలమాప్తవాన్। తవ శక్రాభ్యనుజ్ఞాతః పాదావద్యప్రపద్యతామ్
నీకు తెలిసిన అర్జునుడు, పరాక్రమశాలి, స్వర్గఫలాన్ని పొందిన వాడు; శక్రుని ఆజ్ఞతో, ఇప్పుడు నీ పాదాలకు రానున్నాడు.
ఏవముక్తా స్మితం కృత్వా స్వాత్మానం బహుమాన్య చ। ప్రత్యువాచోర్వశీ ప్రీతా చిత్రసేనమనిన్దితా
ఇలా వినిపించి, స్వయంగా గౌరవించబడినట్టు భావించి, నిర్దోషురాలైన ఊర్వశి సంతోషంతో చిరునవ్వుతో చిత్రసేనునికి సమాధానం చెప్పింది.
యత్త్వస్య కథితః సత్యో గుణోద్దేశస్త్వయాఽనఘ। తం శ్రుత్వాఽన్యం ప్రియం నారీ వృణుయాత్కిమతోఽర్జునం
నిర్దోషుడా! నువ్వు చెప్పిన అతని గుణాల వివరాలన్నీ నిజమే. ఇవి విని, ఇంకెవరైనా స్త్రీ అర్జునుని కంటే మరొకరిని ఎంచుకుంటుందా?
తస్య చాహం గుణౌఘేన ఫల్గునే జాతమన్మథా। గచ్ఛత్వం హి యాథాకామమాగమిష్యామ్యహం సుఖమ్
పార్థ, అతనిలో ఉన్న ఎన్నో మంచితనాల వల్ల నేను అతనిపట్ల ప్రేమతో ఆకర్షితురాలినాను. అతను తన ఇష్టానుసారం వెళ్లిపోవచ్చు. నేను ఆనందంగా అతని వద్దకు వస్తాను.
తతో విసృజ్యగన్ధర్వం కృతకృత్యా శుచిస్మితా। ఉర్వశీ చాకరోత్స్నానం పార్థప్రార్థనలాలసా
తర్వాత, గంధర్వుడిని పంపివేసి, తన కోరిక నెరవేర్చుకున్న ఆనంద హాస్యముతో ఉన్న ఉర్వశి, అర్జునుని అభిలాషతో స్నానం చేసింది.
స్నానాలఙ్కారనేపథ్యైర్గన్ధమాల్యైశ్చ శౌభనైః। ధనంజయస్య రూపేణ శరైర్మన్మథచోదితైః
శుభ్రమైన స్నానాలు, అలంకారాలు, వస్త్రాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, పుష్పమాలలతో, ధనంజయుని రూపంలో, మన్మథుని బాణాలతో ఉర్వశి అలంకరించబడింది.
అతివిద్ధేన మనసా మన్మథేన ప్రదీపితా। దివ్యాస్తరణసంస్తీర్ణే విస్తీర్ణే శయనోత్తమే
ప్రేమతో గాఢంగా తగిలిన మనసుతో, ఉర్వశి దివ్యమైన, విశాలమైన, ఉత్తమమైన మంచంపై విశ్రాంతిగా పడుకుంది.
చిత్తసంకల్పభావేన సుచిత్తాఽనన్యమానసా। మనోరథేన సంప్రాప్తం రమయన్తీవ ఫల్గునమ్
తన మనసు పూర్తిగా ఏకాగ్రతతో, కోరికతో నిండిన ఉర్వశి, తన మనస్సులో ఊహించినట్లే ఫల్గునుని పొందిన ఆనందంతో హర్షించింది.
నిశామ్య చన్ద్రోదయనం విగాఢే రజనీముఖే। ప్రస్థితా సా పృథుశ్రోణీ పార్థస్య భవనం మహత్
రాత్రి మొదట్లో చంద్రోదయం చూసి, విశాల నడుము గల ఆ స్త్రీ, అర్జునుని గొప్ప భవనానికి బయలుదేరింది.