తాన్స సర్వాన్సమాగమ్య విధివత్కురునన్దనః। తతోఽపశ్యద్దేవరాజం శతక్రతుమరిందమః
కురువంశానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చే వాడా! పార్థుడు వారందరిని విధిగా కలుసుకున్న తర్వాత, దేవేంద్రుడైన శతక్రతువును, శత్రువులను జయించిన వాడిని చూశాడు.
తతః పార్థో మహాబాహురవతీర్య రథోత్తమాత్। దదర్శ సాక్షాద్దేవేశం పితరం పాకశాసనమ్
తర్వాత ఆ మహాబాహువు పార్థుడు తన ఉత్తమ రథం నుండి దిగిపోయి, ప్రత్యక్షంగా దేవతల అధిపతిని, తన తండ్రిని, వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన వాడిని చూశాడు.
పాణ్డురేణాతపత్రేణ హేమదణ్డేన చారుణా। దివ్యగన్ధాధివాసేన వ్యజనేన విధూయతా
ఆయనకు తెల్లటి గొడుగు, బంగారు కడ్డితో, తలపై నీడనిచ్చింది. దివ్య సువాసనతో కూడిన అందమైన వాలితో ఆయనను అభివందించారు.
విశ్వావసుప్రభృతినిర్గన్ధర్వైః స్తుతివన్దిభిః। స్తూయమానం ద్విజాగ్ర్యైశ్చ ఋగ్యజుఃసామసంస్తవైః
విశ్వావసువు మొదలైన గంధర్వులు, గాయకులు, వందనకారులు, అలాగే ముఖ్యమైన బ్రాహ్మణులు ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేద మంత్రాలతో ఆయనను స్తుతించారు.
తతోఽభిగమ్య కౌన్తేయః శిరసాఽభ్యగమద్బలీ। స చైనం వృత్తపీనాభ్యాం బాహుభ్యాం ప్రత్యగృహ్ణత
తర్వాత కుంతీ కుమారుడు బలవంతుడు దగ్గరకు వెళ్లి తల వంచి నమస్కరించాడు. ఆయన తన బలమైన, విస్తారమైన చేతులతో పార్థుని ఆలింగనం చేశాడు.
తతః శక్రాసనే పుణ్యే దేవర్షిగణసేవితే। శక్రః పాణౌ గృహీత్వైనముపావేశయదన్తికే
తర్వాత, పుణ్యమైన ఇంద్రాసనంపై, దేవర్షుల సమక్షంలో, శక్రుడు అతని చేతిని పట్టుకుని తన పక్కన కూర్చోబెట్టాడు.
మూర్ధి చైనముపాఘ్రాయ దేవేన్ద్రః పరవీరహా। అఙ్కమారోపయామాస ప్రశ్రయావనతం తదా
పరవీరహా అయిన దేవేంద్రుడు, అతని తలని ముద్దుగా వాసించి, వినయంగా వంగిన పార్థుని తన ఒడిలో కూర్చోబెట్టాడు.
సహస్రాక్షనియోగాత్స పార్థః శక్రాసనం తదా। ఆరురుక్షురమేయాత్మా ద్వితీయ ఇవవాసవః
ఆ సహస్రాక్షుని ఆజ్ఞతో, అపారమైన మనస్సు కలిగిన పార్థుడు, రెండవ వాసవుడిలా, ఆ ఇంద్రాసనంపై కూర్చోవాలని ఆశించాడు.
తతః ప్రేమ్ణా వృత్రశత్రురర్జునస్య శుభం ముఖమ్। పస్పర్శ పుణ్యగన్ధేన కరేణ పరిసాన్త్వయన్
ఆ సమయంలో వృత్రాసురుడిని సంహరించిన ఇంద్రుడు, అర్జునుడిని ప్రేమతో చూసి, తన పవిత్రమైన పరిమళం ఉన్న చేతితో అర్జునుని ముద్దుగా తలపై తాకి, అతడిని సాంత్వన ఇచ్చాడు.
ప్రమార్జమానః శనకైర్బాహూ చాస్యాయతౌ శుభౌ। జ్యాశరక్షేపకినౌ స్తమ్భావివ హిరణ్మయౌ
ఆ తరువాత, అర్జునుని బలమైన, దీర్ఘమైన, అందమైన రెండు భుజాలను, నెమ్మదిగా తుడిచాడు. ఆ భుజాలు విల్లు ఎక్కించడంలో, బాణాలు వదిలే నైపుణ్యంలో, బంగారు స్తంభాల్లా మెరిసిపోతున్నాయి.
వజ్రగ్రహణచిహ్నేన కరేణ పరిసాన్త్వయన్। ముహుర్ముహుర్వజ్రధరో బాహూ చాస్ఫోటయఞ్శనైః
వజ్రాయుధం ధరించిన ఇంద్రుడు, తన చేతిలో వజ్రం గుర్తు ఉన్న చేతితో, మళ్లీ మళ్లీ నెమ్మదిగా అర్జునుని భుజాలను తడిమి, ప్రేమగా తాకుతూ సాంత్వన ఇచ్చాడు.
స్మయన్నివ గుడాకేశం ప్రేక్షమాణః సహస్రదృక్। హర్షేణోత్ఫుల్లనయనో న చాతృప్యత వృత్రహా
ఇంద్రుడు చిరునవ్వుతో గుడాకేశుడైన అర్జునుని చూస్తూ, ఆనందంతో కళ్లు వికసించి, అతడిని చూస్తూ తృప్తి చెందలేదు.
ఏకాసనోపవిష్టౌ తౌ శోభయాంసచక్రతుః సభామ్। సూర్యాచన్ద్రమసౌ వ్యోమ చతుర్దశ్యామివోదితౌ
ఇంద్రుడు, అర్జునుడు ఇద్దరూ ఒకే ఆసనంపై కూర్చొని, ఆ సభను సూర్యుడు, చంద్రుడు ఆకాశంలో వెలుగుతున్నట్లుగా అలంకరించారు.
తత్ర స్మ గాథా గాయన్తి సామ్నా పరమవల్గునా। గన్ధర్వాస్తుమ్బురుశ్రేష్ఠాః కుశలా గీతసామసు
అక్కడ తుంబురు నాయకత్వంలో ఉన్న గంధర్వులు, సంగీతంలో నైపుణ్యం కలవారు, మధురమైన స్వరాలతో గీతాలు పాడుతూ ఆ సభను మధురంగా తీర్చిదిద్దారు.
ఘృతాచీ మేనకా రమ్భా పూర్వచిత్తిః స్వయంప్రభా। ఉర్వశీ మిశ్రకేశీ చ దణ్డగౌరీ వరూథీని
ఘృతాచీ, మేనకా, రంభా, పూర్వచిత్తి, స్వయంప్రభ, ఉర్వశి, మిశ్రకేశి, దండగౌరీ, వరూతిని—
గోపాలీ సహజన్యా చ కుమ్భయోనిః ప్రజాగరా। చిత్రసేనా చిత్రలేఖా సహా చ మధురస్వరా
గోపాలి, సహజన్య, కుంభయోని, ప్రజాగరా, చిత్రసేనా, చిత్రలేఖ, సహా, మధురస్వరా—
ఏతాశ్చాన్యాశ్చ ననృతుస్తత్రతత్ర శుచిస్మితాః। చత్తప్రమథనే యుక్తాః సిద్ధానాం పద్మలోచనాః
ఈ అందమైన నవ్వుతో ఉన్న పద్మాక్షి సిద్ధ స్త్రీలు, ఇంకా మరికొందరు, అక్కడక్కడా నాట్యం చేస్తూ, ఆనందాన్ని పంచుతూ, సభను అలరించారు.
మహాకటితటశ్రోణ్యః కమ్పమానైః పయోధరైః। కటాక్షహావమాధుర్యైశ్చేతోబుద్ధిమనోహరైః
విశాల నడుము, సన్నని నడుం, కంపించే వక్షోజాలు, మధురమైన చూపులు, ఆకర్షణీయమైన హావభావాలతో, వారు అందరి మనసును ఆకట్టుకున్నారు.
[తతో దేవాః సగన్ధర్వాః సమాదాయార్ఘ్యముత్తమమ్। శక్రస్య మతమాజ్ఞాయ పార్థమానర్చురఞ్జసా
ఆ తరువాత దేవతలు, గంధర్వులతో కలిసి, ఇంద్రుని ఆజ్ఞ ప్రకారం, అర్జునునికి ఉత్తమమైన అర్ఘ్యం సమర్పించి గౌరవించారు.
పాద్యమాచమనీయం చ ప్రతిగ్రాహ్య నృపాత్మజమ్। ప్రవేశయామాసురథో పురందరనివేశనమ్
పాద్యము, ఆచమనం కోసం నీరు సమర్పించి, రాజకుమారుడైన అర్జునుని పురందరుని నివాసంలోకి ఆహ్వానించారు.
ఏవం సంపూజితో జిష్ణురువాస భవనే పితుః। ఉపశిక్షన్మహాస్రాణి ససంహారాణి పాణ్డవః
ఈ విధంగా గౌరవం పొందిన జిష్ణువు, తన తండ్రి ఇంట్లో ఉండి, గొప్ప రహస్య ఆయుధాల విద్యను నేర్చుకున్నాడు.
శక్రస్య హస్తాద్దయితం వజ్రమస్త్రం చ దుఃసహమ్। అశనీశ్చ మహానాదా మేఘబర్హిణలక్షణాః
ఇంద్రుని చేతుల నుండి ప్రియమైన, భయంకరమైన వజ్రాయుధాన్ని, మేఘాల వలె గర్జించే ఆయుధాలను అర్జునుడు స్వీకరించాడు.
గృహీతాస్త్రస్తు కౌన్తేయో భ్రాతౄన్సస్మార పాణ్డవః। పురందరనియోగాచ్చ పఞ్చాబ్దానవసత్సుఖీ
ఆ ఆయుధాలు పొందిన తరువాత కౌంతేయుడు తన అన్నదమ్ములను స్మరించుకున్నాడు. పురందరుని ఆజ్ఞతో అక్కడ ఐదు సంవత్సరాలు సుఖంగా గడిపాడు.
తతః శక్రోఽబ్రవీత్పార్థం కృతాస్త్రం కాల ఆగతే। నృత్యం గీతం చ కౌన్తేయ చిత్రసేనాదవాప్నుహి
ఆ తరువాత, అస్త్ర విద్యలో నైపుణ్యం సంపాదించిన అర్జునునికి, సమయం వచ్చినప్పుడు ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'కౌంతేయా! నృత్యం, గానం చిత్రసేనుని వద్ద నేర్చుకో.'
వాదిత్రం దేవవిహితం నృలోకే యన్న విద్యతే। తదర్జయస్వ కౌన్తేయ శ్రేయో వై తే భవిష్యతి
'మనుష్య లోకంలో తెలియని, దేవతలు ఇచ్చిన వాద్యాలను కూడా నీవు నేర్చుకో. ఇది నీకు గొప్ప మేలు చేస్తుంది.'
సఖాయం ప్రదదౌ చాస్య చిత్రసేనం పురందరః। స తేన సహ సంగమ్య రేమే పార్థో నిరామయః
పురందరుడు, అర్జునునికి స్నేహితుడిగా చిత్రసేనుని ఇచ్చాడు. అర్జునుడు అతనితో కలిసి సంతోషంగా, ఎలాంటి బాధలు లేకుండా కాలం గడిపాడు.
గీతవాదిత్రనృత్యాని భూయ ఏవాదిదేశ హ। తథాఽపి నాలభచ్ఛర్మ తరస్వీ ద్యూతకారితమ్
పాటలు, వాద్యాలు, నాట్యాలు మళ్లీ చేయమని ఆజ్ఞాపించాడు. అయినా, ఆ బలవంతుడు పాశాక్రీడలో పోయిన చర్మాన్ని తిరిగి పొందలేకపోయాడు.
దుఃశాసనవధామర్షీ శకునేః సౌబలస్య చ। తతస్తేనాతులాం ప్రీతిముపాగమ్య క్వచిత్క్వచిత్। గాన్ధఱ్వమతులం నృత్యం వాదిత్రం చోపలబ్ధవాన్
దుఃశాసనుని వధతో, శకుని సౌబలుని చేష్టలతో కోపంగా ఉన్న అతడు, కొన్నిసార్లు గాంధర్వ నాట్యమూ, వాద్యమూ చూసి అపూర్వమైన ఆనందాన్ని పొందేవాడు.
స శిక్షితో నృత్యగుణాననేకా- న్వాదిత్రగీతార్థగుణాంశ్చ సర్వాన్। న శర్ణ లేభే పరవీరహన్తా భ్రాతౄన్స్మరన్మాతరం చైవ కున్తీమ్
అతడు ఎన్నో నాట్య లక్షణాలు, వాద్యగీతాల విశేషాలు నేర్చుకున్నప్పటికీ, శత్రువులను సంహరించిన వాడు తన అన్నదమ్ములను, తల్లి కుంతిని స్మరించుకుంటూ ఆనందాన్ని పొందలేకపోయాడు.
కదాచిత్స హి దేవేన్ద్రశ్చిత్రసేనం రహోఽబ్రవీత్। పార్థస్య చక్షురుర్వశ్యాం సక్తం విజ్ఞాయ వాసవః
ఒకసారి దేవేంద్రుడు, అర్జునుడి మనసు ఊర్వశికి ఆకర్షితమైందని తెలుసుకొని, గుప్తంగా చిత్రసేనునితో మాట్లాడాడు.