న లోభాన్న పునః కామాన్న దేవత్వం పునః సుఖమ్। న చ సర్వామరైశ్వర్యం కామయే త్రిదశాధిప
"నా లోభం వల్ల కాదు, కోరికల వల్ల కాదు, దేవతలుగా మారాలన్న ఆశతో కాదు, సుఖం కోసం కాదు, త్రిదశాధిపతి! నీకున్న అన్ని ఐశ్వర్యాల కోసం కూడా కాదు."
భ్రాతౄంస్తాన్విపినే త్యక్త్వా వైరమప్రతియాత్య చ। అకీర్తిం సర్వలోకేషు గచ్ఛేయం శాశ్వతీః సమాః
"వనంలో నా అన్నదమ్ములను వదిలేసి, శత్రుత్వానికి ప్రతీకారం చేయకుండా తిరిగి వెళ్ళకపోతే, అన్ని జనుల మధ్య నేను ఎన్నాళ్ళకైనా అపకీర్తిని పొందుతాను."
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ వృత్రహా పాణ్డునన్దనమ్। సాన్త్వయఞ్శ్లక్ష్ణయా వాచా సర్వలోకనమస్కృతః
అలా చెప్పిన ధనంజయుడిని వృత్రాసురుడిని సంహరించిన ఇంద్రుడు, అందరి లోకాలవారు గౌరవించే వాడు, మృదువైన మాటలతో ఓదార్చుతూ ఇలా అన్నాడు.
యదా ద్రక్ష్యసి భూతేశం త్ర్యక్షం శూలధరం శివమ్। తదా దాతాఽస్మి తే తాత దివ్యాన్యస్త్రాణి సర్వశః
"నీవు భూతేశ్వరుడైన త్రినేత్రుడు, శూలధారి శివుడిని దర్శించినప్పుడు, అప్పుడు నేను నీకు అన్ని దివ్యాస్త్రాలను ప్రసాదిస్తాను, కుమారుడా."
క్రియతాం దర్శనే యత్నో దేవస్య పరమేష్ఠినః। దర్శనాత్తస్య కౌన్తేయ సంసిద్ధః స్వర్గమేష్యసి
"పరమేశ్వరుడైన ఆ దేవుని దర్శించేందుకు నీవు యత్నించు. ఆయనను దర్శించినవాడవైతే, కౌంతేయా! నీవు సంపూర్ణ సిద్ధిని పొంది స్వర్గాన్ని చేరుకుంటావు."
ఇత్యుక్త్వా ఫల్గునం శక్రో జగామాదర్శనం పునః। అర్జునోప్యథ తత్రైవ తస్థౌ యోగసమన్వితః
ఇలా ఫల్గుణునికి చెప్పిన శక్రుడు మళ్లీ కనబడకుండా పోయాడు. అర్జునుడు అక్కడే యోగంలో లీనమై నిలిచిపోయాడు.
భగవఞ్శ్రోతుమిచ్ఛాసమి పార్థస్యాక్లిష్టకర్మణః। విస్తరేణ కథామేతాం యథాఽస్త్రాణ్యుపలబ్ధవాన్
"భగవంతుడా! పాపం లేని పనులు చేసే పార్థుడు ఆయుధాలు ఎలా పొందాడో, ఆ కథను పూర్తిగా వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది."
కథం చ పురుషవ్యాఘ్రో దీర్ఘబాహుర్ధనంజయః। వనం ప్రవిష్టస్తేజస్వీ నిర్మనుష్యమభీతవత్
"పురుషవీరుడైన ధనంజయుడు, దీర్ఘబాహువు, తేజోమయుడు, జనులెవరూ లేని అరణ్యంలో ఎలాంటి భయమూ లేకుండా ఎలా ప్రవేశించాడో చెప్పు."
కించానేన కృతంతత్రవసతా బ్రహ్మవిత్తమ। కథం చ భగవాన్స్థాణుర్దేవరాజశ్చ తోషితః
"అక్కడ అతడు ఏమి చేశాడు, బ్రహ్మజ్ఞుడా? స్థాణువు, దేవేంద్రుడు ఎలా సంతృప్తి చెందారు, అది కూడా చెప్పు."
ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం త్వత్ప్రసాదాద్ద్విజోత్తమ। త్వం హి సర్వజ్ఞ దివ్యం చ మానుషం చైవ వేత్థ
"ఇవి అన్నీ నీ వలన వినాలని నేను కోరుకుంటున్నాను, ద్విజశ్రేష్ఠా! ఎందుకంటే నీవు దివ్యమైనది, మానవమైనది అన్నీ తెలుసు."
అత్యద్భుతం మహాప్రాజ్ఞ రోమహర్షణమర్జునః। భవేన సహ సంగ్రామం చకారాప్రతిమం కిల। పురా ప్రహరతాంశ్రేష్ఠః సంగ్రామేష్వపరాజితః
"మహాప్రాజ్ఞుడా! అర్జునుడు భవుడితో చేసిన యుద్ధం అద్భుతమైనది, అపూర్వమైనది. యుద్ధంలో అతడు ఎప్పుడూ ఓడిపోలేదు, యోధులలో అగ్రగణ్యుడు."
యచ్ఛ్రుత్వా నరసింహానాం దైన్యహర్షాతివిస్మయాత్। శూరాణామపి పార్థానాం హృదయాని చకమ్పిరే
"ఈ కథను విని, ఆశ్చర్యంతో, ఆనందంతో, విస్మయంతో, నరసింహులైన పాండవ వీరుల హృదయాలు కూడా కంపించాయి."
యద్యచ్చ కృతవానన్యత్పార్థస్తదస్విలం వద
"పార్థుడు ఇంకేమైనా చేశాడంటే, అది కూడా నాకు పూర్తిగా చెప్పు."
న హ్యస్ నిన్దితం జిష్ణోః సుసూక్ష్మమపి లక్షయే। చరితం యస్య శూరస్య తన్మే సర్వం ప్రకీర్తయ
"జిష్ణువు చేసిన పనుల్లో చిన్న తప్పు కూడా నాకు కనిపించదు. ఆ వీరుడు చేసిన కార్యాలన్నీ నాకు వివరంగా చెప్పు."
కథయిష్యామి తే తాత కథామేతాం మహాత్మనః। దివ్యాం కౌరవశార్దూల మహతీమద్భుతోపమామ్
"కుమారుడా! ఆ మహాత్ముడి అద్భుతమైన, గొప్ప కథను నీకు చెప్పబోతున్నాను, కౌరవశార్దూలా!"
గాత్రసంస్పర్శసంబద్ధాం త్ర్యమ్బకేణ మహాహవే। పార్థస్య దేవదేవేన శృణు సమ్యక్సమాగమమ్
"పార్ధుడు, దేవదేవుడైన త్రయంబకునితో గొప్ప యుద్ధంలో ఎదురైన సందర్భాన్ని, వారి శరీరసంపర్కంతో కూడిన ఆ కలయికను నీవు విను."
యుధిష్ఠిరనియోగాత్స జగామామితవిక్రమః। శక్రం సురేశ్వరం ద్రష్టుం దేవదేవం చ శంకరమ్
యుదిష్ఠిరుని ఆజ్ఞతో, అపారమైన పరాక్రమం కలిగిన వాడు, దేవేంద్రుడిని మరియు దేవదేవుడైన శంకరుడిని దర్శించేందుకు బయలుదేరాడు.
దివ్యం తద్ధనురాదాయ ఖఙ్గం చ పురుషర్షభః। మహాబలో మహాబాహురర్జునః కార్యసిద్ధయే
ఆ మహాశక్తి, మహాబాహువు అర్జునుడు, ఆ దివ్య ధనుస్సును మరియు ఖడ్గాన్ని ధరించి, తన కార్యసిద్ధి కోసం ముందుకు నడిచాడు.
దిశం హ్యుదీచీం కౌరవ్యో హిమవచ్ఛిఖరం ప్రతి। ఐన్ద్రిః స్థిరమనా రాజన్సర్వలోకమహారథః
ఇంద్రుని శక్తిని కలిగి, అన్ని లోకాల మహారథుడైన కౌరవుని కుమారుడు, స్థిరమైన మనస్సుతో ఉత్తర దిశగా, హిమవంతు శిఖరాల వైపు ప్రయాణించాడు.
త్వరయా పరయా యుక్తస్తపసే ధృతనిశ్చయః। వనం కణ్టకితం ఘోరమేక ఏవాన్వపద్యత
అత్యంత వేగంతో, తపస్సు చేయాలనే దృఢనిశ్చయంతో, అర్జునుడు ఒక్కడే, ముల్లు మొలచిన భయంకరమైన అడవిలోకి అడుగుపెట్టాడు.
నానాపుష్పఫలోపేతం నానాపక్షినినాదితమ్। నానామృగగణాకీర్ణం సిద్ధచారణసేవితమ్
ఆ అడవి ఎన్నో రకాల పుష్పాలు, పండ్లతో నిండినది; అనేక పక్షుల కిలకిలారావాలతో మారుమోగినది; విభిన్న జంతువులతో కళకళలాడినది; సిద్ధులు, చారణులు అక్కడ సంచరించేవారు.
తతః ప్రయాతే బీభత్సౌ వనం మానుషవర్జితమ్। శఙ్ఖానాం పటహానాం చ శబ్దః సమభవద్దివి
విభత్సువు ఆ మనుషులే లేని అడవిలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, ఆకాశంలో శంఖాలు, డప్పుల శబ్దం వినిపించింది.
పుష్పవర్షం చ సుమహన్నిపపాత మహీతలే। మేఘజాలం చ సతతం ఛాదయామాస సర్వతః
అప్పుడే భూమిపై గొప్ప పుష్పవర్షం కురిసింది; మేఘాల సమూహాలు అన్ని వైపులా ఎప్పటికప్పుడు ఆవరించాయి.
సోతీత్య వనదుర్గాణి సన్నికర్షే మహాగిరేః। శుశుభే హిమవత్పృష్ఠే వసమానోఽర్జునస్తదా
అర్జునుడు ఆ మహాపర్వతానికి సమీపంలో ఉన్న దుర్గమయ అడవులను దాటి, హిమవంతు పర్వత శిఖరాలపై నివసిస్తూ ప్రకాశించాడు.
తత్రతత్ర ద్రుమాన్ఫుల్లాన్విహగైర్వల్గునాదితాన్। నదీశ్చ విపులావర్తా వైదూర్యనీలసంనిభాః
అక్కడక్కడ పుష్పించిన చెట్లు, మధురంగా పాడే పక్షులతో నిండినవి; విస్తారమైన వలయాలు కలిగిన నదులు, వైడూర్యము, నీలమణిలా మెరిసిపోతున్నవి.
హంసకారణ్డవోద్గీతాః సారసాభిరుతాస్తథా। పుంస్కోకిలరుతాశ్చైవ క్రౌఞ్చబర్హిణనాదితాః
అక్కడ హంసలు, నెమళ్ళు, సారస పక్షులు, కోకిలలు, కరువులు, మయూరాలు అందమైన స్వరాలతో ఆలాపించేవి.
మనోహరవనోపేతాస్తస్మిన్నతిరథోఽర్జునః। పుణ్యశీతామలజలాః పశ్యన్ప్రీతమనాఽభవత్
ఆ మనోహరమైన అడవిలో, మహారథుడైన అర్జునుడు పవిత్రమైన, చల్లని, నిర్మలమైన జలాలను చూసి హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది.
రమణీయే వనోద్దేశే రమమాణోఽర్జునస్తదా। తపస్యుగ్రే వర్తమాన ఉగ్రతేజా మహామనాః
ఆ అందమైన అడవి ప్రాంతంలో ఆనందిస్తూ, గొప్ప తేజస్సు, మహత్తరమైన మనస్సు కలిగిన అర్జునుడు ఘోరమైన తపస్సులో నిమగ్నమయ్యాడు.
దర్భచీరం నివస్యాథ దణ్డాజినబిభూషితః। శీర్ణం చ పతితం భూమౌ పర్ణం సముపభుక్తవాన్
దర్భచీరాన్ని ధరించి, దండం మరియు మృగచర్మంతో అలంకరించుకొని, భూమిపై పడి వాడిపోయిన ఆకులను ఆహారంగా తీసుకున్నాడు.
పూర్ణేపూర్ణే త్రిరరాత్రే తు మాసమేకం ఫలాశనః। ద్విగుణేనైవ కాలేన ద్వితీయం మాసమత్యయాత్
మూడు రోజులకు ఒకసారి పండ్లు తింటూ, ఒక నెలను పూర్తి చేశాడు; ఆ తరువాత రెండింతల కాలం మరింత నియమంగా గడిపాడు.