తతఃప్రదక్షిణం కృత్వా భ్రాతౄన్ధౌమ్యం చ పాణ్డవః। ప్రాతిష్ఠత మహాబాహుః ప్రగృహ్య రుచిరం ధనుః
తర్వాత పాండవుడు తన అన్నదమ్ములను, ధౌమ్యుని ప్రదక్షిణంగా తిరిగి, తన అందమైన విల్లు తీసుకుని ప్రయాణానికి బయలుదేరాడు.
శనైరివ దిశం వీర ఉదీచీం భరతర్షభ। సంహరంస్తరసా వృక్షాఁల్లతా వల్లీశ్చ భారత। అసజ్జమానో వృక్షేషు జగామ సుమహాబలః
భరతవంశ శిరోమణీ! ఆ వీరుడు నెమ్మదిగా ఉత్తర దిశగా సాగిపోతూ, దారిలో ఉన్న చెట్లు, లతలు, వల్లులను బలంగా తొలగిస్తూ, వాటిలో చిక్కుకోకుండా ముందుకు సాగాడు.
తస్య మార్గాదపాక్రామన్సర్వభూతాని గచ్ఛతః। యుక్తస్యైన్ద్రేణ యోగేన పరాక్రాన్తస్య శుష్మిణః
ఇంద్రుని యోగబలంతో నిండిన ఆ పరాక్రమశాలి ముందుకు పోతుండగా, అన్ని జంతువులు అతని మార్గం నుంచి తప్పుకున్నాయి.
సోఽగచ్ఛత్పర్వతాంస్తాత తపోధననిషేవితాన్। దివ్యం హైమవతం పుణ్యం దేవజుష్టం పరంతపః
శత్రువులకు భయంకరుడైన అతడు, తపస్సు చేసే ఋషులు నివసించే, దేవతలకు ప్రియమైన, పవిత్రమైన హిమవంతు పర్వతాలను చేరాడు.
అగచ్ఛత్పర్వతం పుణ్యమేకాహ్నైవ మహామనాః। మనోజవగతిర్భూత్వా యోగయుక్తో యథాఽనిలః
దృఢమైన మనస్సుతో, యోగబలంతో, గాలి వేగంతో, ఆ మహాత్ముడు ఒకే రోజులో ఆ పవిత్ర పర్వతాన్ని దాటి వెళ్లాడు.
హిమవన్తమతిక్రమ్య గన్ధమాదనమేవ చ। అత్యక్రామత్స దుర్గాణి దివారాత్రమతన్ద్రితః
హిమవంతును, గంధమాదనాన్ని దాటి, ఆ మహాబలుడు రాత్రింబవళ్ళు అలసట లేకుండా కఠినమైన ప్రాంతాలను దాటి పోయాడు.
ఇన్ద్రికీలం సమాసాద్య తతోఽతిష్ఠద్ధనంజయః। `గత్వా స షడహోరాత్రాన్సప్తమేఽహని పాణ్డవః
ఇంద్రకీల పర్వతాన్ని చేరిన ధనంజయుడు అక్కడ ఆగిపోయాడు. ఆరు రాత్రి పగళ్ళు ప్రయాణించి, ఏడవ రోజున తన గమ్యాన్ని చేరాడు.
ప్రస్థేన్ద్రకీలస్య శుభే తపోయోగపరోఽభవత్। ఊర్ధ్వబాహుర్న చాఙ్గాని ప్రాస్పన్దయత కించన
ఇంద్రకీల శిఖరంపై, ఆ మహాత్ముడు తపస్సు, యోగ సాధనలో లీనమై, చేతులు పైకి పైకి ఎత్తి, శరీరాన్ని కదలకుండా నిలిచాడు.
సమాహితాత్మా నియతః సహస్రాక్షసుతోఽచ్యుతః'। అన్తరిక్షే స శుశ్రావ తిష్ఠేతి స వచస్తదా
మనస్సు స్థిరంగా, ఇంద్రుని కుమారుడైన అచ్యుతుడు నియమంగా నిలిచి ఉండగా, ఆకాశంలో 'ఆగు!' అనే స్వరం వినిపించింది.
తచ్ఛ్రుత్వా సర్వతో దృష్టిం చారయామాస రపాణ్డవః। అథాపశ్యత్సవ్యసాచీ వృక్షమూలే తపస్వినమ్
ఆ మాట విని పాండవుడు చుట్టూ చూసాడు. వెంటనే సవ్యసాచీ ఒక చెట్టు కింద తపస్సు చేస్తున్న ఋషిని చూశాడు.
బ్రాహ్మ్యా శ్రియా దీప్యమానం పిఙ్గలం జటిలం కృశమ్। సోఽబ్రవీదర్జునం తత్రస్థితం దృష్ట్వా మహాతపాః
బ్రాహ్మణ మహిమతో ప్రకాశిస్తున్న, పింగళవర్ణం, జటలు, క్షీణమైన శరీరంతో ఉన్న ఆ మహాత్ముడు, అక్కడ నిలబడి ఉన్న అర్జునుడిని చూసి మాట్లాడాడు.
కస్త్వం తాతేహ సంప్రాప్తో ధనుష్మాన్కవచీ శరీ। నిబద్ధాఽసితలత్రాణః క్షత్రధర్మమనువ్రతః
బాలా! నీవెవరు? విల్లు, కవచం ధరించి, నల్లటి వేలిముడులు కట్టుకుని, క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావు?
నేహ శస్త్రేణ కర్తవ్యం శాన్తానామేష ఆలయః। వినీతక్రోధహర్షాణాం బ్రాహ్మణానాం తపస్వినామ్
ఇక్కడ ఆయుధాలతో పని లేదు. ఇది శాంతమయమైన, కోపం, ఆనందం లేని, బ్రాహ్మణ తపస్వులు నివసించే స్థలం.
నేహాస్తి ధనుషా కార్యం న సంగ్రామోఽత్ర కర్హిచిత్। నిక్షిపైతద్ధనుస్తాత ప్రాప్తోసి పరమాం గతిమ్
ఇక్కడ విల్లు అవసరం లేదు, యుద్ధం ఎప్పుడూ జరగదు. బాలా! నీవు పరమ గమ్యాన్ని పొందావు, కాబట్టి నీ విల్లు అక్కడే ఉంచు.
ఇత్యనన్తౌజసం వీరం యథా చాన్యం పృథగ్జనమ్। తథా హసన్నివాభీక్ష్ణం బ్రాహ్మణోఽర్జునమబ్రవీత్। న చైనం చాలయామాస ధైర్యాత్సుధృతనిశ్చయమ్
అనంత శక్తి గల ఆ వీరుడిని, ఇతరులను ఎలా మాట్లాడతాడో అలాగే, ఆ బ్రాహ్మణుడు చిరునవ్వుతో అర్జునుడితో మళ్లీ మళ్లీ మాట్లాడాడు. అయినా, ధైర్యంగా ఉన్న అర్జునుడిని అతడు ఏ మాత్రం కదిలించలేదు.
తమువాచ తతః ప్రీతః స ద్విజః ప్రహసన్నివ। వరం వృణీష్వ భద్రం తే శక్రోఽహమరిసూదన
తర్వాత సంతోషంతో, ఆ ద్విజుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: 'నీకు మంగళం కలగాలి, వరం కోరుకో. నేను శక్రుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడిని.'
ఏవముక్తః సహస్రాక్షం ప్రత్యువాచ ధనంజయః। ప్రాఞ్జలిః ప్రణతో భూత్వా సూరః కురుకులోద్వహః
అలా పలికిన శక్రునికి, కురు వంశ శిరోమణి అయిన ధనంజయుడు చేతులు జోడించి, నమస్కరించి, ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
ఈప్సితో హ్యేష వై కామో వరం చైనం ప్రయచ్ఛ మే। త్వత్తోఽద్య భగవన్నస్త్రంకృత్స్నమిచ్ఛామి వేదితమ్
ఇది నా కోరిక. భగవంతుడా! నీవు నాకు వరం ఇవ్వాలి. నేడు నీ వద్ద నుండి అన్ని దివ్యాస్త్రాలను నేర్చుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
ప్రత్యువాచ మహేన్ద్రస్తం ప్రీతాత్మా ప్రహసన్నివ। ఇహ ప్రాప్తస్య కిం కార్యమస్త్రైస్తవ ధనంజయ
ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు హర్షంతో నవ్వుతూ ధనంజయుడిని ఇలా అడిగాడు: "ఇక్కడికి వచ్చావు కదా, నీకు ఆయుధాలు ఎందుకు కావాలి?"
కామాన్వృణీష్వ లోకాంస్త్వం ప్రాప్తోసి పరమాం గతిమ్। ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ సహస్రాక్షం ధనంజయః
"నీకు కావలసిన లోకాలను కోరుకో. నీవు అత్యున్నత స్థితిని పొందావు," అని ఇంద్రుడు అన్నాడు. అప్పుడు ధనంజయుడు సహస్రాక్షుడైన ఇంద్రునికి ఇలా సమాధానమిచ్చాడు.
న లోభాన్న పునః కామాన్న దేవత్వం పునః సుఖమ్। న చ సర్వామరైశ్వర్యం కామయే త్రిదశాధిప
"నా లోభం వల్ల కాదు, కోరికల వల్ల కాదు, దేవతలుగా మారాలన్న ఆశతో కాదు, సుఖం కోసం కాదు, త్రిదశాధిపతి! నీకున్న అన్ని ఐశ్వర్యాల కోసం కూడా కాదు."
భ్రాతౄంస్తాన్విపినే త్యక్త్వా వైరమప్రతియాత్య చ। అకీర్తిం సర్వలోకేషు గచ్ఛేయం శాశ్వతీః సమాః
"వనంలో నా అన్నదమ్ములను వదిలేసి, శత్రుత్వానికి ప్రతీకారం చేయకుండా తిరిగి వెళ్ళకపోతే, అన్ని జనుల మధ్య నేను ఎన్నాళ్ళకైనా అపకీర్తిని పొందుతాను."
ఏవముక్తః ప్రత్యువాచ వృత్రహా పాణ్డునన్దనమ్। సాన్త్వయఞ్శ్లక్ష్ణయా వాచా సర్వలోకనమస్కృతః
అలా చెప్పిన ధనంజయుడిని వృత్రాసురుడిని సంహరించిన ఇంద్రుడు, అందరి లోకాలవారు గౌరవించే వాడు, మృదువైన మాటలతో ఓదార్చుతూ ఇలా అన్నాడు.
యదా ద్రక్ష్యసి భూతేశం త్ర్యక్షం శూలధరం శివమ్। తదా దాతాఽస్మి తే తాత దివ్యాన్యస్త్రాణి సర్వశః
"నీవు భూతేశ్వరుడైన త్రినేత్రుడు, శూలధారి శివుడిని దర్శించినప్పుడు, అప్పుడు నేను నీకు అన్ని దివ్యాస్త్రాలను ప్రసాదిస్తాను, కుమారుడా."
క్రియతాం దర్శనే యత్నో దేవస్య పరమేష్ఠినః। దర్శనాత్తస్య కౌన్తేయ సంసిద్ధః స్వర్గమేష్యసి
"పరమేశ్వరుడైన ఆ దేవుని దర్శించేందుకు నీవు యత్నించు. ఆయనను దర్శించినవాడవైతే, కౌంతేయా! నీవు సంపూర్ణ సిద్ధిని పొంది స్వర్గాన్ని చేరుకుంటావు."
ఇత్యుక్త్వా ఫల్గునం శక్రో జగామాదర్శనం పునః। అర్జునోప్యథ తత్రైవ తస్థౌ యోగసమన్వితః
ఇలా ఫల్గుణునికి చెప్పిన శక్రుడు మళ్లీ కనబడకుండా పోయాడు. అర్జునుడు అక్కడే యోగంలో లీనమై నిలిచిపోయాడు.
భగవఞ్శ్రోతుమిచ్ఛాసమి పార్థస్యాక్లిష్టకర్మణః। విస్తరేణ కథామేతాం యథాఽస్త్రాణ్యుపలబ్ధవాన్
"భగవంతుడా! పాపం లేని పనులు చేసే పార్థుడు ఆయుధాలు ఎలా పొందాడో, ఆ కథను పూర్తిగా వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది."
కథం చ పురుషవ్యాఘ్రో దీర్ఘబాహుర్ధనంజయః। వనం ప్రవిష్టస్తేజస్వీ నిర్మనుష్యమభీతవత్
"పురుషవీరుడైన ధనంజయుడు, దీర్ఘబాహువు, తేజోమయుడు, జనులెవరూ లేని అరణ్యంలో ఎలాంటి భయమూ లేకుండా ఎలా ప్రవేశించాడో చెప్పు."
కించానేన కృతంతత్రవసతా బ్రహ్మవిత్తమ। కథం చ భగవాన్స్థాణుర్దేవరాజశ్చ తోషితః
"అక్కడ అతడు ఏమి చేశాడు, బ్రహ్మజ్ఞుడా? స్థాణువు, దేవేంద్రుడు ఎలా సంతృప్తి చెందారు, అది కూడా చెప్పు."
ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం త్వత్ప్రసాదాద్ద్విజోత్తమ। త్వం హి సర్వజ్ఞ దివ్యం చ మానుషం చైవ వేత్థ
"ఇవి అన్నీ నీ వలన వినాలని నేను కోరుకుంటున్నాను, ద్విజశ్రేష్ఠా! ఎందుకంటే నీవు దివ్యమైనది, మానవమైనది అన్నీ తెలుసు."