అభివాద్య తు తౌ వీరావూచతుః పాకశాసనిమ్। అవాప్తవ్యాని సర్వాణి దివ్యాన్యస్త్రాణి వాసవాత్। అస్త్రాణ్యాప్నుహి కౌన్తేయ మనసా యద్యదిచ్ఛసి
ఆ ఇద్దరు వీరులను నమస్కరించిన తరువాత, వారు పాకశాసనిని ఇలా అన్నారు: 'వాసవుని నుండి అన్ని దివ్యాస్త్రాలు పొందాలి. కుంతీపుత్రా, నీ మనసులో ఏ ఆయుధాలు కావాలనుకుంటే వాటిని పొందు.'
గిరో హ్యశిథిలాః సర్వా నిర్దోషాః సంమతాః సతామ్। త్వమేకః పాణ్డవేష్వద్య సంప్రాప్తోసి ధనఞ్జయ
నీ మాటలు అన్నీ స్థిరంగా, తప్పులేకుండా, సజ్జనులకు ప్రీతికరంగా ఉన్నాయి. పాండవుల్లో నీవే ఈ రోజు ఈ స్థాయికి చేరుకున్నవాడవు, ధనంజయ.
న చాధర్మవిదం దేవా నాసిద్ధం నాతపస్వినమ్। ద్రష్టుమిచ్ఛన్తి కౌన్తేయ చలచిత్తం శఠం న చ
ధర్మాన్ని తెలియని వాడిని, ఫలితం లేనివాడిని, తపస్సు లేనివాడిని, చంచలమనస్సు గలవాడిని, మోసగాడిని దేవతలు చూడాలనుకోరు, కుంతీపుత్రా.
రోరూయమాణః కటుకమీర్ష్యకః కటుకాక్షరః। శఠకః శ్లాఘకః క్షేప్తా హన్తా చ విచికిత్సితా
ఎవరైనా కఠినంగా అరుస్తూ, అసూయతో, చేదు మాటలు మాట్లాడే వాడు, మోసగాడు, పొగడుడు, అపహాసకుడు, హంతకుడు, సందేహపడి ఉండేవాడు.
విశ్వస్ హన్తా మాయావీ క్రోధనోఽనృతభాషితా। అత్యాశీ నాస్తికోఽదాతా మిత్రధ్రుక్సర్వశఙ్కితః
ప్రపంచంలో నమ్మకాన్ని నాశనం చేసేవాడు, మాయతో ప్రవర్తించేవాడు, కోపంతో ఉండేవాడు, అబద్ధాలు చెప్పేవాడు, అధికంగా ఆశపడేవాడు, నమ్మకం లేనివాడు, దానం చేయని వాడు, స్నేహితులను మోసం చేసే వాడు, అందరిపట్ల అనుమానం కలిగి ఉండేవాడు—
ఆక్రోష్టా చాతిమానీ చ రౌద్రో లుబ్ధోఽథ లోలుపః। స్తేనశ్చ మద్యపశ్చైవ భ్రూణహా గురుతల్పగః
ఇతరులను దుర్భాషలాడే వాడు, అతిశయంగా గర్వపడే వాడు, క్రూరమైన వాడు, లోభి, ఎప్పుడూ తృప్తి చెందని వాడు, దొంగ, మద్యపానానికి అలవాటు పడిన వాడు, గర్భస్థ శిశువును హతమార్చేవాడు, గురువు భార్యను అపహరించే వాడు—
సంభావితాత్మా చాత్యర్థం నృశంసః పురుషశ్చ యః। నైతే లోకానాప్నువన్తి నిర్లోకాస్తే ధనఞ్జయ
ఎవరైనా తమను తాము ఎక్కువగా గొప్పవాడిగా భావించి, దయ లేకుండా ప్రవర్తిస్తే, అటువంటి వారు ఏ లోకాన్నీ పొందరు, వారు ఎక్కడా స్థానం పొందరు, ధనంజయ.
ఆనృశంస్యమనుక్రోశః సత్యం కరుణవేదితా। దమః స్థితిర్ధృతిర్ధర్మః క్షమా కృత్యమనుత్తమమ్
దయ, అనుకంప, సత్యం, ఇతరుల బాధను గుర్తించగలగడం, మనస్సు నియంత్రణ, స్థిరత, సహనం, ధర్మం, క్షమ, అత్యుత్తమమైన ప్రవర్తన—
దయా శమశ్చ ధర్మశ్చ గురుపూజా కృతజ్ఞతా। మైత్రతా ద్విజభక్తిశ్చ వసన్తి త్వయి ఫల్గున। వ్యపేక్షా సర్వభూతేషు కృపా దానం మతిః స్మృతిః
దయ, శాంతి, ధర్మం, పెద్దలకు గౌరవం, కృతజ్ఞత, స్నేహం, ద్విజులకు భక్తి—ఇవి అన్నీ నీలోనే ఉన్నాయి, ఫల్గుణా. అన్ని జీవుల పట్ల సమాన దృష్టి, కరుణ, దానం, బుద్ధి, జ్ఞాపకం కూడా నీలోనే ఉన్నాయి.
తస్మాత్కౌరవ్య శక్రేణ సమేష్యసి ధనఞ్జయ। త్వాదృశేన హి దేవానాం శ్లాఘనీయః సమాగమః
అందుచేత, కౌరవ కుమారా, నీవు శక్రునితో కలుసుకుంటావు, ధనంజయా. ఎందుకంటే, నీవంటి వాడితో దేవతలు కలుసుకోవడం కూడా ప్రశంసనీయమే.
సుహృదాం సోదరాణాం చ సర్వేషాం భరతర్షభ। త్వం గతిః పరమా తాత వృత్రహా మరుతామివ
భరత వంశ శిరోమణీ, నీ స్నేహితులు, అన్నదమ్ములందరికీ నీవే పరమ ఆశ్రయం. వృత్రాసురుడిని సంహరించిన వాడు మరుత్ దేవతలకు ఎలా ఆశ్రయమో, నీవు వారికీ అలాగే ఉన్నావు, ప్రియమైనవాడా.
తస్మింస్త్రయోదశే వర్షే భ్రాతరః సుహృదశ్చ తే। సర్వే హిసంశ్రయిష్యన్తి బాహువీర్యం మహాబల
ఆ పదమూడు సంవత్సరంలో, మహాబలశాలి, నీ అన్నదమ్ములు, స్నేహితులందరూ నీ బాహువీర్యాన్ని ఆశ్రయిస్తారు.
స పార్థ పితరం గచ్ఛ సహస్రాక్షమరిన్దమ। ముష్టిగ్రహణమాదత్స్వ సర్వాణ్యస్త్రాణి వాసవాత్
కాబట్టి, పార్థా, శత్రువులను జయించిన వేల కన్నుల తండ్రి వద్దకు వెళ్లి, అతని చేతిని పట్టుకొని, వాసవుని నుండి అన్ని ఆయుధాలను పొందు.
శతశృఙ్గే మహాబాహో మఘవానిదమబ్రవీత్। శృణ్వతాం సర్వభూతానాం త్వాముపాఘ్రాయ మూర్ధని
శతశృంగ పర్వతంపై, మహాబాహువా, మఘవంతుడు అన్ని జీవులు విన్నట్లుగా, నిన్ను ఆలింగనం చేసి, తలపై ముద్దిచ్చి ఇలా అన్నాడు.
విదితః సర్వభూతానాం దివం తాత గమిష్యసి। ప్రాప్య పుణ్యకృతాం లోకాన్రంస్యసే జయతాంవర
ప్రియమైనవాడా, అన్ని జీవులకు తెలిసినవాడవై, నీవు స్వర్గానికి చేరుకుంటావు. పుణ్యాత్ముల లోకాలను పొందిన తరువాత, విజేతలలో శ్రేష్ఠుడవై ఆనందిస్తావు.
మానితస్త్రిదశైః పార్థ విహృత్య సుసుఖం దివి। అవాప్యపరమాస్త్రాణి పృథివీం పునరేష్యసి
పార్థా, దేవతలచే సత్కృతుడవై, నీవు స్వర్గంలో సుఖంగా విహరిస్తావు. అత్యుత్తమ ఆయుధాలను పొంది, మళ్లీ భూమిపైకి వస్తావు.
గుణాంస్తే వాసవస్తాత ఖాణ్డవం దహతి త్వయి। శృణ్వతాం సర్వభూతానాం పునః పునరభాషత
తాత, ఖాండవాన్ని దహించేటప్పుడు వాసవుడు, నీ గుణాలను అన్ని జీవులు వింటుండగా, పునఃపునః వివరించాడు.
తాం ప్రతిజ్ఞాం నరశ్రేష్ఠ కర్తుమర్హసి వాసవీమ్। కంచిద్దేశమితః ప్రాప్య తపోయోగమనా భవ
నరశ్రేష్ఠా, వాసవుని ఆ ప్రతిజ్ఞను నీవు నెరవేర్చాలి. ఇక్కడినుంచి ఏదైనా స్థలానికి చేరుకుని, తపస్సులో మనస్సు నిలిపి ఉంచు.
కర్తుమర్హసి కౌరవ్య మఘవద్వచనం హితమ్। దీక్షిత్వాఽద్యైవ గచ్ఛ త్వం ద్రష్టాఽసి త్వం పురన్దరమ్
కౌరవ కుమారా, మఘవంతుడు చెప్పిన మేలైన మాటలను నీవు పాటించాలి. నేడు దీక్ష తీసుకుని, వెళ్లిపో. నీవు పురందరుణ్ని దర్శిస్తావు.
తౌ పరిష్వజ్య బీభత్సుః కృష్ణామామన్త్ర్య చాప్యుభౌ। మనాంస్యాదాయ సర్వేషాం ప్రయాతః పురుషర్షభః
అప్పుడు బీభత్సుడు, కృష్ణుని మరియు మిగతా వారిని ఆలింగనం చేసి, అందరికీ మనసులో వీడ్కోలు చెప్పి, పురుషశ్రేష్ఠుడవై ప్రయాణమయ్యాడు.
తం తథా ప్రస్థితం వీరం సింహస్కన్ధోరసం తదా। ప్రాఞ్జలిః పాణ్డవంకృష్ణా దేవానాం కుర్వతీ నమః। వాగ్భిః పరమశుద్ధాభిర్మఙ్గలాభిరభాషత్
ఆ సింహస్కంధుడు, విస్తారమైన ఛాతీ కలిగిన వీరుడు బయలుదేరినప్పుడు, కృష్ణా చేతులు జోడించి, పాండవుని కోసం దేవతలకు నమస్కరించి, పవిత్రమైన మంగళకరమైన మాటలు పలికింది.
నమో ధాత్రే విధాత్రే చ స్వస్తి గచ్ఛ వనాద్వనమ్। `ధర్మస్త్వాం జుషతాం పార్థ భాస్కరశ్చ విభావసుః। బ్రహ్మా త్వాం బ్రాహ్మణాశ్చైవ పాలయన్తు ధనఞ్జయ
సృష్టికర్తకు, విధాతకు నమస్కారం. అడవి నుంచి అడవికి సురక్షితంగా వెళ్లు. పార్థా, నీకు ధర్మదేవుడు, సూర్యుడు, అగ్ని దేవుడు కాపాడాలని, బ్రహ్మదేవుడు, బ్రాహ్మణులు కూడా నిన్ను రక్షించాలని కోరుకుంటున్నాను, ధనంజయ.
జ్యేష్ఠాపచాయీ జ్యేష్ఠస్య భ్రాతుర్వచనమాస్థితః। ప్రపద్యేథా వసూవ్రుద్రానాదిత్యాన్సమరుద్గణాన్। విశ్వేదేవాంస్తథా సాధ్యాఞ్శాన్త్యర్థం భరతర్షభ
మీ పెద్ద అన్న మాటను గౌరవించి, తమ్ముడిగా తగినట్లు ప్రవర్తిస్తూ, శాంతికోసం వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు, మరుత్ గణాలు, విశ్వదేవతలు, సాధ్యులు వంటి దేవతలను ఆశ్రయించాలి, భరత వంశశిఖామణి.
స్వస్తి తేస్త్వాన్తరిక్షేభ్యో దివ్యేభ్యో భరతర్షభ। పార్థివేభ్యశ్చ సర్వేభ్యో యే కేచిత్పరిపన్థినః
భరత వంశశిఖామణి, నీకు మధ్యలో ఉన్న దేవతల నుండి, ఆకాశంలోని దైవిక శక్తుల నుండి, భూమిపై ఉన్న ప్రతి ఒక్కరి నుండి — శత్రువులు అయినా సరే — మంగళం కలగాలి.
అవరోధాద్వనే వాసాత్సర్వస్వహరణాదపి। ఇదం దుఃఖతరం మన్యే పుత్రేభ్యశ్చ వివాసనాత్
అవరోధంలో ఉండటం, అడవిలో నివాసం, సర్వస్వం పోవడం కన్నా, తన కుమారుల నుండి వేరుపడటం నాకు ఇంకా ఎక్కువ బాధగా అనిపిస్తోంది.
మాస్మాకం క్షత్రియకులే జాతుచిత్పునరుద్భవః। బ్రాహ్మణేభ్యో నమస్యామి యేషాం నాయుధజీవికా
మన క్షత్రియ వంశంలో ఇకపై ఎప్పుడూ జననం కలగకూడదు. ఆయుధంతో జీవనం సాగించని బ్రాహ్మణులకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
ఇదం మే పరమం దుఃఖం యః స పాపః సుయోధనః। దృష్ట్వా మాం గౌరితి ప్రాహ ప్రహసన్రాజసంసది
నాకు ఇది అత్యంత బాధ: ఆ పాపి సుయోధనుడు, రాజ సభలో నన్ను చూసి నవ్వుతూ 'గోవు' అని పిలిచాడు.
తస్మాద్దుఃఖాదిదం దుఃఖం గరీయ ఇతిమే మతిః। యత్తత్పరిషదో మధ్యే బహ్వయుక్తమభాషత
అందుకే, సభ మధ్యలో అతడు చేసిన ఆ ఘోరమైన అవమానం, నా మనసులోని అన్ని బాధలకన్నా ఎక్కువగా నన్ను బాధిస్తోంది.
ధ్వంసితః స్వగృహేభ్యశ్చ రాష్ట్రాచ్చ భరతర్షభ। వనే ప్రతిష్ఠితో భూత్వా సౌహార్దాదవతిష్ఠసే
మన ఇళ్లనుంచి, రాజ్యానుంచి బహిష్కరించబడి, అడవిలో నివసిస్తున్నా, నీవు స్నేహబంధంతో స్థిరంగా ఉన్నావు, భరత వంశశిఖామణి.
జేతా యః సర్వశత్రూణాం యః పావకమతర్పయః। జనస్త్వాం పశ్యతీదానీం గచ్ఛన్తం భరతర్షభ
అన్ని శత్రువులను జయించి, అగ్నికి హవిస్సులు సమర్పించిన నీవు, ఇప్పుడు ప్రజలు నిన్ను వెళ్ళిపోతున్నట్టు చూస్తున్నారు, భరత వంశశిఖామణి.