మాం చాపి రాజఞ్జానన్తి హ్యాకుమారమిమాః ప్రజాః। అజ్ఞాతచర్యాం పశ్యన్తి మేరోరివ నిగూహనమ్
రాజా, నన్ను కూడా ఈ ప్రజలు యువరాజుగా గుర్తిస్తారు. నేను దాగిపోవడం, మెరుపర్వతాన్ని దాచడంలా అసాధ్యం అని అందరూ భావిస్తారు.
తథైవ బహవ్రోఽస్మాభీ రాష్ట్రేభ్యో విప్రవాసితాః। రాజానో రాజపుత్రాశ్చ ధార్తరాష్ట్రమనువ్రతాః
అలాగే, మన వల్ల రాజ్యాలు కోల్పోయిన అనేక రాజులు, రాజకుమారులు ఇప్పటికీ ధృతరాష్ట్రుని కుమారులకు విధేయులుగా ఉన్నారు.
న హి తేఽప్యుపశామ్యన్తి నికృతా వా నిరాకృతాః। అవశ్యం తైర్నికర్తవ్యమస్మాకం తత్ప్రియైషిభిః
వారు అన్యాయంగా నష్టపోయినా, తిరస్కరించబడ్డా, మనపై శాంతించరు. వారిని సంతుష్టిపరిచే వారు తప్పక మనకు హాని చేయాలని చూస్తారు.
తేఽప్యస్మాసు ప్రయుఞ్జీరన్ప్రచ్ఛన్నాన్సుబహూంశ్చరాన్। ఆచక్షీరంశ్చ నో జ్ఞాత్వా తతః స్యాత్సుమహద్భయమ్
వారు కూడా మనపై రహస్యంగా అనేక గూఢచారులను పెట్టవచ్చు. మనను గుర్తిస్తే, మనకు పెద్ద ప్రమాదం కలుగుతుంది.
అస్మాభిరుషితాః సమ్యగ్వనే మాసాస్త్రయోదశ। పరిమాణఏన తాన్పశ్య తావతః పరివత్సరాన్
మనమంతా అడవిలో పదమూడు నెలలు సరిగ్గా గడిపేశాము. దాన్ని పూర్తిగా ఒక సంవత్సరం లాగా పరిగణించు.
అస్తి మాసః ప్రతినిధిర్యథా ప్రాహుర్మనీషిణః। పూతికానివ సోమస్య తథేదం క్రియతామితి
పండితులు చెప్పినట్టు, ఒక నెలను ప్రతినిధిగా పరిగణించవచ్చు. సోమునకు పూతికా నెలలు ఉన్నట్టు, ఇక్కడ కూడా అలాగే చేయాలి.
అథవాఽనడుహే రాజన్సాధనే సాధువాహినే। సౌహిత్యదానాదేతస్మాదేనసః ప్రతిముచ్యతే
లేకపోతే, పాలివ్వని ఆవు లా, మంచి రథం లా, లేదా స్నేహం చూపడం వల్ల, ఆ తప్పు నుంచి విముక్తి లభిస్తుంది, రాజా.
తస్మాచ్ఛత్రువధే రాజన్క్రియతాం నిశ్చయస్త్వయా। క్షత్రియస్య హి సర్వస్య నాన్యో ధర్మోస్తి సంయుగాత్
కాబట్టి, శత్రువులను సంహరించాలనే నిర్ణయం తీసుకో, రాజా. క్షత్రియునికి యుద్ధం కన్నా గొప్ప ధర్మం మరొకటి లేదు.
భీమసేనవచః శ్రుత్వా కున్తీపుత్రో యుధిష్ఠిరః। నిఃశ్వస్య పురుషవ్యాఘ్రః సంప్రదధ్యౌ పరంతపః
భీమసేనుడు చెప్పిన మాటలు విని, కుంతీ కుమారుడు యుధిష్ఠిరుడు, నరశార్దూలుడు, లోతుగా ఊపిరి తీసుకొని, ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
శ్రుతా మే రాజధర్మాశ్చ వర్ణానాం చ పృథక్పృథక్। ఆయత్యాం చ తదాత్వే చ యః పశ్యతి స పశ్యతి
రాజధర్మాలు, వర్ణాల కర్తవ్యాలు నాకు తెలుసు. ప్రస్తుతాన్ని, భవిష్యత్తును చూడగలవాడు మాత్రమే నిజంగా చూడగలడు.
ధర్మస్య జానమానోఽహం గతిమగ్ర్యాం సుదుర్విదామ్। కథం బలాత్కరిష్యామి మేరోరివ వివర్తనమ్
ధర్మంలో ఉన్న అత్యున్నత, కష్టమైన మార్గాన్ని నాకు బాగా తెలుసు. అయినా, దాన్ని బలవంతంగా మార్చడం, మెరుపర్వతాన్ని తిప్పినట్టు, నేను ఎలా చేయగలను?
స ముహూర్తమివ ధ్యాత్వా వినిశ్చిత్యేతికృత్యతామ్। భీమసేనమిద వాక్యమపదాన్తరమబ్రవీత్
అలా కొంతసేపు ఆలోచించి, ఏం చేయాలో నిర్ణయించుకుని, యుధిష్ఠిరుడు ఒక్క క్షణం ఆలస్యం చేయకుండా భీమసేనుడితో ఇలా అన్నాడు.
ఏవమేతన్మహాబాహో యథా వదసి భారత। ఇదమన్యత్సమాదత్స్వ వాక్యం మే వాక్యకోవిద
నీవు చెప్పినట్లు నిజమే, ఓ మహాబాహువంతుడా, భరత వంశజా. ఇప్పుడు నా మాట కూడా వినిపించు, నీవు మంచి మాటలు చెప్పడంలో నిపుణుడవు.
మహాపాపాని కర్మాణి యాని కేవలసాహసాత్। ఆరభ్యన్తే భీమసేన వ్యథన్తే తాని భారత
ఓ భీమసేనా, కేవలం అవివేకంతో చేసే పనులు పెద్ద పాపాలకు దారి తీస్తాయి. అలాంటి పనులు చివరికి బాధలు తెచ్చిపెడతాయి, ఓ భరత వంశజా.
సుమన్త్రితే సువిక్రాన్తే సుకృతేసువిచారితే। సిద్ధ్యన్త్యర్థా మహాబాహో దైవం చాత్ర ప్రదక్షిణమ్
ఓ మహాబాహువంతుడా, ఏ పని మనస్ఫూర్తిగా ఆలోచించి, ధైర్యంగా చేపట్టి, సరిగ్గా విచారించి చేస్తే అది ఫలిస్తుంది. అదృష్టాన్ని కూడా గౌరవించాలి.
యత్తు కేవలచాపల్యాద్బలదర్పోత్థితః స్వయమ్। ఆరబ్ధవ్యమిదం కార్యం మన్యసే శృణు తత్రమే
కేవలం ఉత్సాహంతో, బలంపై గర్వంతో ఈ పని చేయాలని నీవు అనుకుంటే, దాని గురించి నా మాట విను.
భూరిశ్రవాః శలశ్చైవ జలసన్ధశ్చ వీర్యవాన్। భీష్మో ద్రోణశ్చ కర్ణశచ్ ద్రోణపుత్రశ్చ వీర్యవాన్
భూరిశ్రవా, శల, పరాక్రమశాలి జలసంధుడు, భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, ద్రోణుని వీర కుమారుడు—
ధార్తరాష్ట్రా దురాధర్షా దుర్యోధనపురోగమాః। సర్వ ఏవ కృతాశస్త్రాశ్చ సతతం చాతతాయినః
దుర్యోధనుడు ముందుండి నడిపించే ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు అందరూ, ఆయుధాలలో నిపుణులు, యుద్ధానికి ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉంటారు.
రాజానః పార్థివాశ్చైవ యేఽస్మాభిరుపతాపితాః। తే శ్రితాః కౌరవం పక్షం జాతస్నేహాశ్చ సాంప్రతమ్
మనము ఓడించిన రాజులు, భూమిపాలకులు ఇప్పుడు కౌరవుల పక్షాన చేరారు. ఇప్పుడు వారందరూ వారితో అనురాగంతో ఉన్నారు.
దుర్యోధనహితే యుక్తా న తథాఽస్మాసు భారత। పూర్ణకోశా బలోపేతాః ప్రయతిష్యన్తి రక్షణే
వారు దుర్యోధనుని కోసం మాత్రమే కట్టుబడి ఉన్నారు, మన కోసం అంతగా కాదు, ఓ భరత వంశజా. సంపదతో, సైనిక బలంతో దుర్యోధనుని రక్షించేందుకు వారు శ్రమిస్తారు.
సర్వే కౌరవసైన్యస్ సపుత్రామాత్యసైనికాః। సంవిభక్తా హి మాత్రాభిర్భోగైరపి చ సర్వశః
కౌరవుల సైన్యాలు, వారి కుమారులు, మంత్రి, సైనికులు అందరూ సమానంగా సుఖాలు అనుభవిస్తూ, అన్ని విధాలా సమృద్ధిగా ఉన్నారు.
దుర్యోధనేన తే వీరా మానితాశ్చ విశేషతః। ప్రాణాంస్త్యక్ష్యన్తి సంగ్రామే ఇతి మే నిశ్చితా మతిః
ఆ వీరులను దుర్యోధనుడు ప్రత్యేకంగా గౌరవించాడు. వారు యుద్ధంలో ప్రాణాలు కూడా త్యాగం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉంటారు — ఇదే నా నిశ్చయమైన అభిప్రాయం.
సమా యద్యపి భీష్మస్య వృత్తిరస్మాసు తేషు చ। ద్రోణస్ చ మహాబాహో కృషస్య చ మహాత్మనః
భీష్ముని ప్రవర్తన మన మీద, వారిమీద సమానంగా ఉన్నా, ద్రోణుడు, మహాత్ముడైన కృపాచార్యుడు కూడా అలాగే ఉంటారు, ఓ మహాబాహువంతుడా.
అవశ్యం రాజపిణ్డస్తైర్నిర్వేశ్య ఇతి మే మతిః। తస్మాత్త్యక్ష్యన్తి సంగ్రామే ప్రాణానపి సుదుస్త్యజాన్
అయినా, వారు రాజుని కర్తవ్యాన్ని తప్పక నెరవేర్చాల్సిందే. అందుకే, వారు యుద్ధంలో తమ ప్రాణాలను కూడా త్యాగం చేయడానికి వెనుకాడరు — ఇదే నా నమ్మకం.
సర్వేదివ్యాస్త్రవిద్వాంసః సర్వే ధర్మపరాయణాః। అజేయాశ్చేతి మే బుద్ధిరపి దేవైః సవాసవైః
వారు అందరూ దివ్యాస్త్రాలలో నిపుణులు, ధర్మాన్ని పాటించేవారు. దేవతలు, ఇంద్రుడు వచ్చినా వారిని ఓడించలేరు — ఇదే నా అభిప్రాయం.
అమర్షీ నిత్యసంరబ్ధస్తత్ర కర్ణో మహారథః। సర్వాస్త్రవిదనాధృష్యో హ్యభేద్యకవచావృతః
అక్కడ మహారథుడైన కర్ణుడు ఎప్పుడూ కోపంగా, అసహనంగా ఉంటాడు. ఆయుధాలలో నిపుణుడు, ఎవ్వరూ ఎదుర్కోలేని వాడు, దుర్భేద్యమైన కవచంతో ఉన్నాడు.
అనిర్జిత్యరణే సర్వానేతాన్పురుషసత్తమాన్। అశక్యో హ్యసహాయేన హన్తుం దుర్యోధనస్త్వయా
ఆ యుద్ధంలో ఉన్న అగ్రగణ్యులను ఓడించకుండా, సహాయంలేకుండా నువ్వొక్కడివే దుర్యోధనుని చంపడం అసాధ్యం.
న నిద్రామధిగచ్ఛామి చిన్తయానో వృకోదర। అతిసర్వాన్ధనుర్గ్రాహాన్సూతపుత్రస్య లాఘవమ్
ఓ వృకోదరా, రథసారథి కుమారుడైన కర్ణుని విలువిద్యా నైపుణ్యం గురించి ఆలోచిస్తుంటే నాకు నిద్ర పట్టడం లేదు.
ఏతద్వచనమాజ్ఞాయ భీమసేనోఽత్యమర్షణః। బభూవ శాన్తిసంయుక్తో గురోర్వచనవారితః
ఈ మాటలు విని, ఎంత కోపం వచ్చినా భీమసేనుడు గురువు మాటలకు లోబడి, ప్రశాంతంగా ఉండిపోయాడు.
తయోః సంవదతోరేవం తదా పాణ్డవయోర్ద్వయోః। ఆజగామ మహాయోగీ వ్యాసః సత్యవతీసుతః
ఆ ఇద్దరు పాండవులు ఇలా మాట్లాడుకుంటుండగా, సత్యవతీ కుమారుడైన మహాయోగి వ్యాసుడు అక్కడికి వచ్చాడు.