స దేవం పరమాసీనం సర్వభూతహితే రతమ్। బ్రహ్మాణముపతస్థే వై కాలే కాలే సుంసయతః
అతడు, సమస్త ప్రాణుల మేలుకోసం కూర్చున్న పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మను, అనేకసార్లు, అనుగ్రహం కోసం చేరేవాడు.
సతేన సమనుజ్ఞాతో బ్రహ్మణా గృహమేయివాన్। సఖ్యోక్తః క్రీడమానేన స తత్ర హసతా కిల
బ్రహ్మ అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, అతడు ఇంటికి తిరిగి వచ్చాడు. అక్కడ తన స్నేహితుడు ఆడుకుంటూ నవ్వుతూ చెప్పిన మాటను అనుసరించాడు.
సంరమ్భాత్కోపనోఽతీవ విషకల్పో మునేః సుతః। ఉద్దిశ్య పితరం తస్య యచ్ఛ్రుత్వా రోషమాహరత్। ఋషిపుత్రేణ నర్మార్థే కృశేన ద్విజసత్తమ
మునిపుత్రుడైన కృష్ణుడు తన తండ్రి గురించి సరదాగా చెప్పిన మాట విని, మునిపుత్రుడు శృంగీ, తీవ్రమైన కోపంతో, మనసులో విషంతో, మరింత ఆగ్రహంతో నిండిపోయాడు.
తేజస్వినస్తవ పితా తథైవ చ తపస్వినః। శవం స్కన్ధేన వహతి మా శృఙ్గిన్గర్వితో భవ
నీ తండ్రి ఎంత శక్తివంతుడో, ఎంత తపస్సు చేసేవాడో చూడు. అయినా, అతడు భుజంపై శవాన్ని మోస్తున్నాడు. శృంగీ, నీకు గర్వం అవసరం లేదు.
వ్యాహరత్స్వృషిపుత్రేషు మా స్మ కించిద్వచో వద। అస్మద్విధేషు సిద్ధేషు బ్రహ్మవిత్సు తపస్విషు
మునిపుత్రుల మధ్య, మాకు సమానంగా ఉన్న, బ్రహ్మజ్ఞానం కలిగి తపస్సు చేసే వారిలో, ఏ మాటైనా అనవద్దు.
క్వ తే పురుషమానిత్వం క్వ తే వాచస్తథావిధాః। దర్పజాః పితరం ద్రష్టా యస్త్వం శవధరం తథా
నీ పురుషత్వం ఎక్కడ? నీ అహంకారపు మాటలు ఎక్కడ? నీ తండ్రి శవాన్ని మోస్తున్నాడని చూస్తూ, నీవు గర్వపడటం ఏమిటి?
పిత్రా చ తవ తత్కర్మ నానురూపమివాత్మనః। కృతం మునిజనశ్రేష్ఠ యేనాహం భృశదుఃఖితః
నీ తండ్రి చేసిన పని అతనికి తగినది కాదు, ఓ మునిశ్రేష్ఠా. ఆ పని వల్ల నేను చాలా బాధపడ్డాను.
ఏవముక్తః స తేజస్వీ శృఙ్గీ కోపసమన్వితః। మృతధారం గురుం శ్రుత్వా పర్యతప్యత మన్యునా
ఇలా అనబడిన శృంగీ, తేజస్సుతో కూడి, కోపంతో నిండిపోయి, తన గురువు అయిన తండ్రి శవాన్ని మోస్తున్నాడని విని, ఆగ్రహంతో మంటపట్టిపోయాడు.
స త కృశమక్షిప్రేక్ష్య సూనృతాం వాచముత్సృజన్। అపృచ్ఛత్తం కథం తాతః `సర్వభూతహితే రతః
అతడు కృష్ణుని చూచి, నిజమైన మాటలు పలికాడు. 'తండ్రి, సమస్త ప్రాణుల మేలుకోసం ఉన్నవాడు ఎలా ఇలా అయ్యాడు?' అని అడిగాడు.
అనన్యచేతాః సతతం విష్ణుం దవేమతోషయత్। వన్యాన్నభోజీ సతతం మునిర్మౌనవ్రతే స్థితః। ఏవంభూతః స తేజస్వీ' స మేఽద్య మృతధారకః
సదా ఏకాగ్రతతో విష్ణువును తపస్సుతో సంతుష్టిపరిచిన ముని, ఎప్పుడూ అడవి ఆహారం తిని, మౌనవ్రతంలో ఉండేవాడు. అలాంటి తేజోమయుడు నేడు శవాన్ని మోస్తున్నాడు.
రాజ్ఞా పరిక్షితా తాత మృగయాం పరిధావతా। అవసక్తః పితుస్తేఽద్య మృతః స్కన్ధే భుజఙ్గమః
తండ్రి, నేడు నీ తండ్రి భుజంపై పాము ఉండగా, రాజు పరిచిత్ వేటలో తిరుగుతూ పెట్టిన కారణంగా, మృతుడయ్యాడు.
కిం మే పిత్రా కృతం తస్య రాజ్ఞోఽనిష్టం దురాత్మనః। బ్రూహి తత్కృశ తత్త్వేన పశ్య మే తపసో బలమ్
ఆ దుష్ట రాజుకు నా తండ్రి ఏ అపకారం చేశాడు? నిజంగా చెప్పు కృష్ణా. నా తపస్సు శక్తిని చూడు.
స రాజా మృగయాం యాతః పరిక్షిదభిమన్యుజః। ససార మృగమేకాకీ విద్ధ్వా బాణేన శీఘ్రగమ్
అభిమన్యుపుత్రుడైన రాజు పరిచిత్ వేటకు వెళ్లాడు. అతడు ఒంటరిగా ఒక జింకను బాణంతో గాయపరిచి వెంటాడాడు.
న చాపశ్యన్మృగం రాజా చరంస్తస్మిన్మహావనే। పితరం తే స దృష్ట్వైవ పప్రచ్ఛానభిభాషిణమ్
ఆ మహావనంలో తిరుగుతూ రాజు ఆ జింకను కనుగొనలేకపోయాడు. నీ తండ్రిని చూసి, అతడు ప్రశ్నించాడు. కానీ ఆయన సమాధానం ఇవ్వలేదు.
తం స్థాణుభూతం తిష్ఠన్తం క్షుత్పిపాసాశ్రమాతురః। పునఃపునర్మృగం నష్టం ప్రపచ్ఛ పితరం తవ
ఆ రాజు ఆకలి, దాహంతో బాధపడుతూ, కదలకుండా నిలబడి ఉన్న నీ తండ్రిని, ఆ పోయిన జింక గురించి మళ్లీ మళ్లీ అడిగాడు.
స చ మౌనవ్రతోపేతో నైవ తం ప్రత్యభాషత। తస్య రాజా ధనుష్కోట్యా సర్పం స్కన్ధే సమాసజత్
కానీ నీ తండ్రి మౌనవ్రతంలో ఉండి, రాజుకు ఏమీ చెప్పలేదు. అందుకే రాజు తన విల్లుతో ఒక పామును ఆయన భుజంపై వేసాడు.
శృఙ్గింస్తవ పితా సోఽపి తథైవాస్తే యతవ్రతః। సోఽపి రాజా స్వనగరం ప్రస్థితో గజసాహ్వయమ్
నీ తండ్రి శృంగి కూడా అక్కడే తన వ్రతాన్ని పాటిస్తూ ఉన్నాడు. ఆ రాజు కూడా తన నగరం అయిన హస్తినాపురానికి బయలుదేరాడు.
శ్రుత్వైవమృషిపుత్రస్తు శవం స్కన్ధే ప్రతిష్ఠితమ్। కోపసంరక్తనయనః ప్రజ్వలన్నివ మన్యునా
ఇలా విన్న ఋషిపుత్రుడు, భుజంపై మృత సర్పాన్ని పెట్టుకుని, కోపంతో కళ్లెర్రగా, ఆగ్రహంలో మండుతున్నట్లు కనిపించాడు.
ఆవిష్టః స హి కోపేన శశాప నృపతిం తదా। వార్యుపస్పృశ్య తేజస్వీ క్రోధవేగబలాత్కృతః
అతడు కోపంతో మునిగిపోయి, నీటితో శుద్ధి చేసుకుని, ఆగ్రహశక్తికి లోనై రాజును శపించాడు.
యోఽసౌ వృద్ధస్య తాతస్య తథా కృచ్ఛ్రగతస్య హ। స్కన్ధే మృతం సమాస్రాక్షీత్పన్నగం రాజకిల్విషీ
ఆ పాపి రాజు, నా వృద్ధ తండ్రి కష్టంలో ఉన్నప్పుడు, అతని భుజంపై మృత సర్పాన్ని వేసినవాడు—
తం పాపమతిసంక్రుద్ధస్తక్షకః పన్నగేశ్వరః। ఆశీవిషస్తిగ్మతేజా మద్వాక్యబలచోదితః
ఆ దుర్మార్గుడిని, నా మాటల శక్తితో ప్రేరితమై, పన్నగాధిపతి తక్షకుడు, తీవ్రమైన విషంతో కాటేస్తాడు.
సప్తరాత్రాదితో నేతా యమస్య సదనం ప్రతి। ద్విజానామవమన్తారం కురూణామయశస్కరమ్
ఏడు రాత్రుల తర్వాత, ద్విజులను అవమానపరిచినవాడు, కురువంశానికి అపకీర్తి తెచ్చినవాడు, యమలోకానికి తీసుకుపోతాడు.
ఇతి శప్త్వాతిసంక్రుద్ధః శృఙ్గీ పితరమభ్యగాత్। ఆసీనం గ్రోవ్రజే తస్మిన్వహన్తం శవపన్నగమ్
ఇలా తీవ్రమైన కోపంతో శపించి, శృంగి తన తండ్రి వద్దకు వెళ్లాడు. ఆయన ఆవుల గోతెలో కూర్చుని, భుజంపై మృత సర్పాన్ని మోస్తూ ఉన్నాడు.
స తమలక్ష్య పితరం శృఙ్గీ స్కన్ధగతేన వై। శవేన భుజగేనాసీద్భూయః క్రోధసమాకులః
తండ్రిని భుజంపై సర్పంతో చూశాక, శృంగికి మరింత కోపం పెరిగింది.
దుఃఖాచ్చాశ్రూణి ముముచే పితరం చేదమబ్రవీత్। శ్రుత్వేమాం ధర్షణాం తాత తవ తేన దురాత్మనా
వేదనతో కన్నీళ్లు పెట్టుకుని, తండ్రిని ఇలా అడిగాడు: 'తండ్రి! ఆ దుర్మార్గుడు నీపై చేసిన ఈ అవమానం విని—'
రాజ్ఞా పరిక్షితా కోపాదశపం తమహం నృపమ్। యథార్హతి స ఏవోగ్రం శాపం కురుకులాధమః। సప్తమేఽహని తం పాపం తక్షకః పన్నగోత్తమః
'కోపంతో నేను పరిక్షిత్తు మహారాజును శపించాను, తండ్రి! కురువంశంలో ఆ పాపి ఘోరమైన శాపాన్ని పొందాడు. ఏడవ రోజు, పన్నగుల్లో శ్రేష్ఠుడు తక్షకుడు అతన్ని కాటేస్తాడు.'
తమబ్రవీత్పితా బ్రహ్మంస్తథా కోపసమన్వితమ్
అప్పుడు అతని తండ్రి, ఆ కోపంతో ఉన్న కుమారునితో ఇలా అన్నాడు.
న మే ప్రియం కృతం తాత నైష ధర్మస్తపస్వినామ్। వయం తస్య నరేన్ద్రస్య విషయే నివసామహే
'నీవు చేసిన పని నాకు ఇష్టం లేదు, బిడ్డా. ఇది ధర్మపరులకు, తపస్సు చేసే వారికి తగినది కాదు. మనం ఆ రాజు పరిపాలనలో నివసిస్తున్నాం.'
న్యాయతో రక్షితాస్తేన తస్య పాపం న రోచయే। సర్వథా వర్తమానస్య రాజ్ఞో హ్యస్మద్విధైః సదా
'అతడు న్యాయంగా మనలను రక్షించాడు. అతనికి హాని కలిగించడం నాకు నచ్చదు. మనలాంటి వారితో సదా సత్సంబంధంగా ఉండే రాజును క్షమించాలి.'
క్షన్తవ్యం పుత్ర ధర్మో హి హతో హన్తి న సంశయః। యది రాజా న సంరక్షేత్పీడా నః పరమా భవేత్
'క్షమించాలి బిడ్డా, ధర్మాన్ని నాశనం చేస్తే అది మనల్ని నాశనం చేస్తుంది — ఇందులో సందేహం లేదు. రాజు మనలను రక్షించకపోతే మనకు గొప్ప బాధలు కలుగుతాయి.'