ప్రత్యక్షం పశ్యసి హ్యేతాన్దివ్యయోగసమన్వితాన్। శాపానుగ్రహణే శక్తాన్దేవేభ్యోఽపి గరీయసః
ఈ ఋషులు దివ్యయోగంతో కూడి, శాపం ఇవ్వడంలో, అనుగ్రహించడంలో దేవతలకన్నా గొప్పవారు అని నీవు ప్రత్యక్షంగా చూస్తున్నావు.
ఏతే హి ధర్మమేవాదౌ వర్ణయన్తి సదాఽనధే। కర్తవ్యమమరప్రఖ్యాః ప్రత్యక్షాగమబుద్ధయః
ఈ అమరప్రఖ్యాతులు, ప్రత్యక్ష జ్ఞానం కలవారు, ఎప్పుడూ మొదట ధర్మాన్నే చెప్పుతూ, అది చేయవలసినదని నిర్ధారిస్తారు.
అతో నార్హసి కల్యాణి ధాతారం ధర్మమేవ చ। రజోమూఢేన మనసా క్షేప్తుం శఙ్కితుమేవ చ
కాబట్టి, ఓ మంగళకరమైనవాడా! రజోగుణంతో మోహించిపోయిన మనసుతో సృష్టికర్తను లేదా ధర్మాన్ని తక్కువగా చూడకూడదు, సందేహించకూడదు.
ఉన్మత్తాన్మన్యతే బాలః సర్వానాగతనిశ్చయాన్। ధర్మాతిశఙ్కీ నాన్యస్మిన్ప్రమాణమధిగచ్ఛతి
పిల్లవాడు, ఇంకా ఫలితం తెలియని వారందరినీ పిచ్చివాళ్లుగా భావిస్తాడు. ధర్మాన్ని సందేహించే వాడికి మరే విషయమూ ప్రమాణంగా అనిపించదు.
ఇన్ద్రియప్రీతిసంబద్ధం యదిదం లోకసాక్షికమ్। ఏతావన్మన్యతే బాలో మోహమన్యత్ర గచ్ఛతి
ఇంద్రియ సుఖాలకు సంబంధించినది, లోకానికి కనబడేది అంతే అని పిల్లవాడు భావిస్తాడు. కానీ మాయ అతడిని వేరే దారికి తీసుకుపోతుంది.
ప్రాయశ్చిత్తం న తస్యాస్తి యో ధర్మమతిశఙ్కతే। ధ్యాయన్స కృపణః పాపో న లోకాన్ప్రతిపద్యతే
ధర్మాన్ని సందేహించే వాడికి ప్రాయశ్చిత్తం లేదు. అలాంటి దురదృష్టవంతుడు, పాపాత్ముడు ధ్యానం చేస్తూ, లోకాలను పొందలేడు.
ప్రమాణాద్ధి నివృత్తో హి వేదశాస్త్రార్థనిన్దకః। కామలోభానుగో మూఢో నరకం ప్రతిపద్యతే
ప్రమాణాన్ని వదిలేసి, వేదశాస్త్రాల అర్థాన్ని దూషిస్తూ, కామలోభాలకు లోనై మూర్ఖుడై ఉన్నవాడు నరకంలో పడతాడు.
ఆర్షం ప్రమాణముత్క్రామ్య ధర్మం న ప్రతిపాలయన్। సర్వశాస్త్రాతిగో మూఢః శం జన్మసు న విన్దతి
ఋషుల మాటలను ప్రమాణంగా తీసుకోకుండా, ధర్మాన్ని పాటించని, అన్ని శాస్త్రాలను అతిక్రమించే మూర్ఖుడు, ఏ జన్మలోనూ శుభాన్ని పొందడు.
యస్తు నిత్యం కృతమతిర్ధర్మమేవాభిపద్యతే। అశఙ్కమానః కల్యాణి సోఽముత్రానన్త్యమశ్నుతే
ఎవరైతే ఎప్పుడూ ధర్మాన్ని మనసులో పెట్టుకుని, ఎలాంటి సందేహం లేకుండా ధర్మాన్ని అనుసరిస్తారో, ఓ మంగళకరమైనవాడా, వారు పరలోకంలో అంతులేని ఫలితాన్ని పొందుతారు.
యస్య నార్షం ప్రమాణం స్యాచ్ఛిష్టాచారశ్చ భామిని। న వై తస్య పరో లోకో నాయమస్తీతి నిశ్చయః
ఓ సుందరినీ, ఎవరికైనా ఋషుల మాటలు, మంచి వారి ప్రవర్తన ప్రమాణంగా అనిపించకపోతే, వారికి ఈ లోకం లేదు, పరలోకం లేదు — ఇదే నిజం.
శిష్టైరాచరితం ధర్మం కృష్ణే మాస్మాతిశఙ్కథాః। పురాణమృషిభిః ప్రోక్తం సర్వజ్ఞైః సర్వదర్శిభిః
ఓ కృష్ణే, మంచి వారు అనుసరించే ధర్మాన్ని నీవు ఎలాంటి అనుమానం లేకుండా నమ్ము. ఆ ధర్మాన్ని పురాతన ఋషులు, అన్నీ తెలిసిన మహర్షులు చెప్పారు.
ధర్మ ఏవ ప్లవో నాన్యః స్వర్గం ద్రౌపది గచ్ఛతామ్। సైవః నౌః సాగరస్యేవ వణిజః పారమిచ్ఛతః
ఓ ద్రౌపదీ, స్వర్గాన్ని కోరువారికి ధర్మమే ఓడలా ఉంటుంది. అది సముద్రాన్ని దాటి వెళ్లాలనుకునే వాణిజుడికి పడవ లాంటిది.
అఫలో యది ధర్మః స్యాచ్చరితో ధర్మచారిభిః। అప్రతిష్ఠే తమస్యేతజ్జగన్మజ్జేదనిన్దితే
ఓ నిందలేని వాడా, ధర్మాన్ని అనుసరించే వారు చేసిన ధర్మానికి ఫలం లేకపోతే, ఈ లోకం ఆధారం లేకుండా చీకటిలో మునిగిపోతుంది.
నిర్వాణం నాధిగచ్ఛేయుర్జీవేయుః పశుజీవికామ్। విఘాతేనైవ యుజ్యేయుర్న చార్థం కంచిదాప్నుయుః
అప్పుడు వారు మోక్షాన్ని పొందలేరు, జంతువుల్లా జీవిస్తారు; కష్టాల్లోనే మునిగిపోతారు, ఎలాంటి ప్రయోజనం పొందరు.
తపశ్చ బ్రహ్మచర్యం చ యజ్ఞః స్వాధ్యాయ ఏవ చ। దానమార్జవమేతాని యది స్యురఫలాని వై
తపస్సు, బ్రహ్మచర్యం, యజ్ఞం, వేదపఠనం, దానం, నేరుగా ఉండటం — ఇవన్నీ ఫలితం లేకపోతే —
నాచరిష్యన్పరే ధర్మం పరే పరతరేఽపి చ। దానమార్జవమేతాని యది స్యురఫలాని వై
అయితే, ఇతరులు, ఎంత ఉన్నతమైనవారైనా, ధర్మాన్ని అనుసరించరు; దానం, నేరుగా ఉండటం ఫలితం లేకపోతే ఎవరు చేస్తారు?
ఋషయస్చైవ దేవాశ్చ గన్ధర్వాసురరాక్షసాః। ఈశ్వరాః కస్య హేతోస్తే చరేయుర్ధర్మమాదృతాః
ఓ సుందరివాడా, ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు, అసురులు, రాక్షసులు, అధిపతులు — వీరందరూ ఎందుకు గౌరవంతో ధర్మాన్ని ఆచరిస్తారు?
ఫలదం త్విహ విజ్ఞాయ ధాతారం శ్రేయసి స్థితమ్। ధర్మం తేఽవ్యచరన్కృష్ణే స హి ధర్మ సనాతనః
ఇక్కడ ఫలితాన్ని ఇచ్చేవాడు, శ్రేయస్సులో నిలిచినవాడు ఉన్నాడని తెలుసుకుని, వారు ధర్మాన్ని ఆచరించారు, ఓ కృష్ణే, ఎందుకంటే ఆ ధర్మమే శాశ్వతమైనది.
స చాయం సఫలో ధర్మో న ధర్మోఽఫల ఉచ్యతే। దృశ్యన్తేఽపి హి విద్యానాం ఫలాని తపసాం తథా
ఈ ధర్మం నిజంగా ఫలదాయకమే; అది ఫలితం లేనిది కాదు. జ్ఞానం, తపస్సుకు ఫలితాలు కనబడతాయి కదా.
త్వయ్యేతద్వై విజానీహి జన్మ కృష్ణే యథాశ్రుతమ్। వేత్థ చాపి యథా జాతో ధృష్టద్యుమ్నః ప్రతాపవాన్
ఓ కృష్ణే, జన్మ గురించి నీవు విన్నట్లు ఈ విషయాన్ని తెలుసుకో. ధృష్టద్యుమ్నుడు ఎలా పుట్టాడో కూడా నీవు తెలుసు.
ఏతావదేవ పర్యాప్తముపమానం శుచిస్మితే। కర్మణాం ఫలమస్తీతి ధీరోఽల్పేనాపి తుష్యతి
ఓ పవిత్రమైన నవ్వు కలదానీ, ఇది ఒక ఉదాహరణకు చాలును: కర్మలకు ఫలం ఉంటుంది, తెలివైనవారు కొద్దిగా ఫలితంతో సంతృప్తి చెందుతారు.
బహునాఽపి హ్యవిద్వాంసో నైవ తుష్యన్త్యబుద్ధయః। తేషాం న ధ్మజం కించిత్ప్రేత్య కర్మాస్తి శర్మ వా
అయితే, అజ్ఞానులు ఎంత చెప్పినా తృప్తి చెందరు; వారికి మరణానంతరం కర్మ ఫలం లేదు, సంతోషం లేదు.
కర్మణాముత పుణ్యానాం పాపానాం చ ఫలోదయః। ప్రభవశ్చాప్యయశ్చైవ దేవగుహ్యాని భామిని
పుణ్యమైన, పాపమైన కర్మలకు ఫలితాలు ఎలా వస్తాయో, అవి ఎలా పుడతాయో, ఎలా నశిస్తాయో — ఇవన్నీ దేవతల రహస్యాలు, ఓ సుందరీ.
నైతాని వేద యః కశ్చిన్ముహ్యన్త్యత్ర ప్రజా ఇమాః। [అపి కల్పసహస్రేణ న చ శ్రేయోఽధిగచ్ఛతి ।।]
ఇవి ఎవరికీ తెలియవు; ప్రజలు వీటిలో అయోమయానికి లోనవుతారు. వెయ్యి యుగాలు గడిచినా వారు శ్రేయస్సు పొందరు.
రక్ష్యాణ్యేతాని దేవానాం గూఢమాయా హి దేవతాః। కృశాఙ్గాః సుబ్రతాశ్చైవ తపసా దగ్ధకిల్విషాః। ప్రసన్నైర్మానసైర్యుక్తాః పశ్యన్త్యేతాని వై ద్విజాః
ఇవి రక్షించాల్సినవి, ఎందుకంటే ఇవి దేవతల గూఢమైన మాయలు. క్షీణమైన శరీరాలు, మంచి ఆచారాలు, తపస్సుతో పాపాలు నశించినవారు, ప్రశాంతమైన మనస్సు కలిగిన ద్విజులు మాత్రమే వీటిని గ్రహిస్తారు.
న ఫలాదర్సనాద్ధర్మః శఙ్కితవ్యో న దేవతాః। యష్టవ్యం చ ప్రయత్నేన దాతవ్యం చానమూయతా
ఫలితాలు కనబడవన్న కారణంతో ధర్మాన్ని, దేవతలను సందేహించకూడదు; శ్రద్ధతో పూజ చేయాలి, సంకోచం లేకుండా దానం చేయాలి.
కర్మణాం ఫలమస్తీహ తథైతద్ధర్మశాసనమ్। బ్రహ్మా ప్రోవాచ పుత్రాణాం యదృషిర్వేద కాశ్యపః
ఈ లోకంలో మన కర్మలకు ఫలితం తప్పక ఉంటుంది. ఇదే ధర్మశాస్త్రం చెప్పింది. బ్రహ్మ దేవుడు తన కుమారులకు చెప్పినదీ, కాశ్యప మహర్షి వేదంలో బోధించినదీ ఇదే.
తస్మాత్తే సంశయః కృష్ణే నీహార ఇవ నశ్యతు। విమృశ్య సర్వమస్తీతి నాస్తిక్యం భావముత్సృజ
కృష్ణా! నీ సందేహం మబ్బులా కరిగిపోవాలి. అన్నీ బాగా ఆలోచించాక, ఫలితాలు ఉంటాయని నమ్ము. నాస్తికత్వ భావాన్ని వదిలిపెట్టు.
ఈశ్వరం చాపి భూతానాం ధాతారం మా చ వై క్షిప। శిక్షస్వైనం నమస్వైనం మా తేఽభూద్బుద్ధిరీదృశీ
ప్రాణులకు సృష్టికర్త అయిన పరమేశ్వరుణ్ణి నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. ఆయనను తెలుసుకో, నమస్కరించు. నీ మనసు ఇలాంటి దారిలో పోకూడదు.
యస్య ప్రసాదాత్తద్భక్తో మర్త్యో గచ్ఛత్యమర్త్యతామ్। ఉత్తమాం దేవతాం కృష్ణే మాతివోచః కథంచన
ఆయన కృప వల్ల భక్తుడు అయిన మానవుడు అమరత్వాన్ని పొందగలడు. కృష్ణా! ఆ పరమదైవాన్ని ఎప్పుడూ తక్కువగా మాట్లాడవద్దు.