భైక్షవద్భిక్షమాణాయ నాగానాం భయశాన్తయే। ఋషయే సువ్రతాయైనామేష మోక్షః శ్రుతో మయా
పాముల భయాన్ని తొలగించేందుకు, భిక్షాటన జీవనాన్ని అనుసరించే, మంచి వ్రతాలు పాటించే ఆ ఋషికి ఆమెను ఇచ్చితే విముక్తి కలుగుతుందని నేను విన్నాను.
ఏలాపత్రవచః శ్రుత్వా తే నాగా ద్విజసత్తమ। సర్వే ప్రహృష్టమనసః సాధుసాధ్విత్యపూజయన్
ఏలాపత్రుని మాటలు విని, అన్ని పాములు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ఆనందంతో 'బాగుంది, బాగుంది' అని అతన్ని ప్రశంసించాయి.
తతఃప్రభృతి తాం కన్యాం వాసుకిః పర్యరక్షత। జరత్కారుం స్వసారం వై పరం హర్షమవాప చ
ఆ సమయం నుంచి వాసుకి తన అక్క అయిన జరత్కారు ని ఎంతో జాగ్రత్తగా కాపాడుతూ, హృదయంలో గొప్ప ఆనందాన్ని పొందాడు.
తతో నాతిమహాన్కాలః సమతీత ఇవాభవత్। అథ దేవాసురాః `సర్వే మమన్థుర్వరుణాలయమ్
అంతలోనే కొంత కాలం గడిచిన తరువాత, దేవతలు, అసురులు అందరూ కలసి వరుణుని నివాసాన్ని మథించారు.
తత్ర నేత్రమభూన్నాగో వాసుకిర్బలినాం వరః। సమాప్యైవ చ తత్కర్మ పితామహముపాగమన్
అక్కడ బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన వాసుకి పాము తాడు అయ్యాడు. ఆ పని పూర్తిచేసిన తరువాత, అతడు బ్రహ్మదేవుని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
దేవా వాసుకినా సార్ధం పితామహమథావ్రువన్। భగవఞ్శాపభీతోఽయం వాసుకిస్తప్యతే భృశమ్
వాసుకితో కలిసి దేవతలు బ్రహ్మదేవుని ఇలా అడిగారు: "ప్రభూ, శాపభయంతో వాసుకి చాలా బాధపడుతున్నాడు."
అస్యైతన్మానసం శల్యం సముద్ధర్తుం త్వమర్హసి। జనన్యాః శాపజం దేవ జ్ఞాతీనాం హితమిచ్ఛతః
"దేవా, ఇతని మనస్సులో ఉన్న ఈ ముల్లును, అంటే తల్లి శాపం వల్ల కలిగిన బాధను, మీరు తొలగించాలి. ఇతడు తన బంధువుల మేలుకోసం కోరుకుంటున్నాడు."
హితో హ్యయం సదాస్మకం ప్రియకారీ చ నాగరాట్। ప్రసాదం కురు దేవేశ శమయాస్య మనోజ్వరమ్
"ఇతడు ఎప్పుడూ మాకు మేలు చేసేవాడు, మనసు పెట్టి సహాయం చేసేవాడు. దేవతల పాలకా, దయచూపి ఇతని మనోవ్యధను పోగొట్టండి."
మయైవ తద్వితీర్ణం వై వచనం మనసాఽమరాః। ఏలాపత్రేణ నాగేన యదస్యాభిహితం పురా
"అమరులారా, నేను మనసులో ఆ మాటను పలికాను. గతంలో ఎలాపత్రుడు అనే పాము వాసుకికి చెప్పినదాన్ని నేనే అనుకున్నాను."
తత్కరోత్వేష నాగేన్ద్రః ప్రాప్తకాలం వచః స్వయమ్। వినశిష్యన్తి యే పాపా న తు యే ధర్మచారిణః
"ఇప్పుడు ఈ నాగాధిపతి ఆ సమయానుసారమైన మాటను తానే నెరవేర్చాలి. దుష్టులు నశిస్తారు, ధర్మాన్ని అనుసరించే వారు కాదు."
ఉత్పన్నః స జరత్కారుస్తపస్యుగ్రే రతో ద్విజః। తస్యైష భగినీం కాలే జరత్కారుం ప్రయచ్ఛతు
ఆ సమయంలో ద్విజుడు అయిన జరత్కారు జన్మించి, కఠినమైన తపస్సులో నిమగ్నమయ్యాడు. సరైన సమయంలో అతనికి వాసుకి తన అక్క జరత్కారు ను పెళ్లి చేయాలి.
ఏలాపత్రేణ యత్ప్రోక్తం వచనం భుజగేన హ। పన్నగానాం హితం దేవాస్తత్తథా న తదన్యథా
"ఎలాపత్రుడు పాము చెప్పిన మాట పాముల మేలుకోసమే. దేవతలారా, అది అలాగే జరగాలి, వేరేలా కాదు."
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు నాగేన్ద్రః పితామహవచస్తదా। సందిశ్య పన్నగాన్సర్వాన్వాసుకిః శాపమోహితః
బ్రహ్మదేవుని ఆ ఆజ్ఞను విని, శాప భ్రమలో ఉన్న నాగాధిపతి వాసుకి, వెంటనే అన్ని పాములకు ఆదేశాలు ఇచ్చాడు.
స్వసారముద్యమ్య తదా జరత్కారుమృషిం ప్రతి। సర్పాన్బహూఞ్జరత్కారౌ నిత్యయుక్తాన్సమాదధత్
ఆ సమయంలో వాసుకి తన సోదరిని జరత్కారు మహర్షికి ఇచ్చేందుకు సిద్ధం చేసి, జరత్కారు వద్ద ఎప్పుడూ సేవ చేయడానికి అనేక పాములను నియమించాడు.
జరత్కారుర్యదా భార్యామిచ్ఛేద్వరయితుం ప్రభుః। శీఘ్రమేత్య తదాఽఽఖ్యేయం తన్నః శ్రేయో భవిష్యతి
"జరత్కారు మహర్షి పెళ్లి చేసుకోవాలని నిర్ణయించినప్పుడు, వెంటనే అతనికి ఈ విషయం తెలియజెప్పాలి. అప్పుడు మనకు మేలు జరుగుతుంది."
జరత్కారురితి ఖ్యాతో యస్త్వయా సూతనన్దన। ఇచ్ఛామి తదహం శ్రోతుం ఋషేస్తస్య మహాత్మనః
"సూతనందనా, 'జరత్కారు' అని పేరు పొందిన ఆ మహర్షి గురించి నేను వినాలనుకుంటున్నాను."
కిం కారణం జరత్కారోర్నామైతత్ప్రథితం భువి। జరత్కారునిరుక్తిం త్వం యథావద్వక్తుమర్హసి
"జరత్కారు అనే పేరు భూమిపై ఎందుకు ప్రసిద్ధి చెందింది? ఆ పేరుకు అర్థం ఏమిటో నీవు నిజంగా వివరించాలి."
జరేతి క్షయమాహుర్వై దారుణం కారుసంజ్ఞితమ్। శరీరం కారు తస్యాసీత్తత్స ధీమాఞ్శనైఃశనైః
"'జర' అంటే క్షయం, 'కారు' అంటే శరీరం. అతని శరీరాన్ని ఆ మహాత్ముడు తపస్సుతో క్రమంగా తగ్గించుకున్నాడు."
క్షపయామాస తీవ్రేణ తపసేత్యత ఉచ్యతే। జరత్కారురితి బ్రహ్మన్వాసుకేర్భగినీ తథా
"తీవ్రమైన తపస్సుతో తన శరీరాన్ని తగ్గించుకున్నందున అతనికి 'జరత్కారు' అని పేరు వచ్చింది. అలాగే వాసుకి సోదరికి కూడా అదే పేరు వచ్చింది."
ఏవముక్తస్తు ధర్మాత్మా శౌనకః ప్రాహసత్తదా। ఉగ్రశ్రవసమామన్త్ర్య ఉపపన్నమితి బ్రువన్
ఇలా చెప్పిన తరువాత ధర్మాత్ముడైన శౌనకుడు చిరునవ్వుతో ఉగ్రశ్రవసుని చూచి, "అది సమంజసం" అని అన్నాడు.
ఉక్తం నామ యథా పూర్వం సర్వం తచ్ఛ్రుతవానహమ్। యథా తు జాతో హ్యాస్తీక ఏతదిచ్ఛామి వేదితుమ్। తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య సౌతిః ప్రోవాచ శాస్త్రతః
ముందు చెప్పినవన్నీ నేను విన్నాను. కానీ ఆస్తీకుడు ఎలా పుట్టాడో తెలుసుకోవాలని ఉంది. అతని మాటలు విని సౌతి సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి చెప్పాడు.
సందిశ్య పన్నగాన్సర్వాన్వాసుకిః సుసమాహితః। స్వసారముద్యమ్య తదా జరత్కారుమృషిం ప్రతి
వాసుకి అన్ని పాములను పిలిపించి, తన చెల్లిని ఎంతో మనసుతో జరత్కారు మునికి ఇచ్చాడు.
అథ కాలస్య మహతః స మునిః సంశితవ్రతః। తపస్యభిరతో ధీమాన్స దారాన్నాభ్యకాఙ్క్షత
అంతటి కాలం గడిచినా, ఆ ముని తన వ్రతంలో స్థిరంగా, తపస్సులో నిమగ్నంగా ఉండి, భార్యను కోరలేదు.
స తూర్ధ్వరేతాస్తపసి ప్రసక్తః స్వాధ్యాయవాన్వీతభయః కృతాత్మా। చచార సర్వాం పృథివీం మహాత్మా న చాపి దారాన్మనసాధ్యకాఙ్క్షత్
ఆ మహాత్ముడు తన బీజాన్ని నియంత్రించుకుంటూ, తపస్సులో లీనమై, వేదాలు నేర్చుకొని, భయమేమీ లేకుండా, మనస్సును కట్టిపట్టి, భూమంతా సంచరించాడు. కానీ మనసులో కూడా భార్యను కోరలేదు.
తతోఽపరస్మిన్సంప్రాప్తే కాలే కస్మింశ్చిదేవ తు। పరిక్షిన్నామ రాజాసీద్బ్రహ్మన్కౌరవవంశజః
ఒకప్పుడు, మరో సమయానికి, కౌరవ వంశానికి చెందిన పరిక్షిత్ అనే రాజు అలసిపోయాడు, బ్రాహ్మణా!
యథా పాణ్డుర్మహాబాహుర్ధనుర్ధరవరో యుధి। బభూవ మృగయాశీలః పురాస్య ప్రపితామహః
యుద్ధంలో గొప్ప విలువిద్యావంతుడు, బలమైన పాండు మునుపట్లో వేటక్రీడకు అలవాటు పడినట్లే, అతని పూర్వీకుడూ అలాగే ఉండేవాడు.
తథా విఖ్యాతవాఁల్లోకే పరీక్షిదభిమన్యుజః।' మృగాన్విధ్యన్వరాహాంశ్చ తరక్షూన్మహిషాంస్తథా। అన్యాంశ్చ వివిధాన్వన్యాంశ్చచార పృథివీపతిః
అలాగే, అభిమన్యుని కుమారుడు పరిక్షిత్ కూడా లోకంలో ప్రసిద్ధి పొందాడు. ఆ రాజు జింకలు, పందులు, పులులు, మేషాలు, ఇంకా ఇతర అడవి జంతువులను వేటాడుతూ భూమి అంతటా తిరిగాడు.
స కదాచిన్మృగం విద్ధ్వా బాణేనానతపర్వణా। పృష్ఠతో ధనురాదాయ ససార గహనే వనే
ఒకసారి, పరిక్షిత్ ఒక జింకను ముల్లు లేని బాణంతో గాయపరిచాడు. వెంటనే తన విల్లు తీసుకుని ఆ జింకను అడవి లోపల వెంబడించాడు.
యథైవ భగవాన్రుద్రో విద్ధ్వా యజ్ఞమృగం దివి। అన్వగచ్ఛద్ధనుష్పాణిః పర్యన్వేష్టుమితస్తతః
ఎలా భగవంతుడు రుద్రుడు స్వర్గంలో యజ్ఞ జంతువును బాణంతో గాయపరిచి, విల్లు చేతబట్టి దాన్ని వెంబడిస్తూ చుట్టూ వెతికాడో, పరిక్షిత్ కూడా అలాగే చేశాడు.
న హి తేన మృగో విద్ధో జీవన్గచ్ఛతి వై వనే। పూర్వరూపం తు తత్తూర్ణం తస్యాసీత్స్వర్గతిం ప్రతి
ఆయన బాణంతో గాయపడ్డా, ఆ జింక అడవిలో చనిపోలేదు. తన మునుపటి రూపాన్ని వదిలి త్వరగా స్వర్గానికి వెళ్లింది.