తానాశుగైరాపతతోఽహమాశు నివార్య తూర్ణం ఖగమాన్ఖ ఏవ। ద్విధా త్రితా చాచ్ఛినమాశు ముక్తై- స్తతోఽన్తరిక్షే నినదో బభూవ
ఆ ఆయుధాలు వేగంగా నాపై దూసుకొస్తుండగా, నేనూ వెంటనే ఆకాశంలోనే బాణాలతో వాటిని అడ్డుకున్నాను. కొన్ని రెండుగా, కొన్ని మూడుగా కోసేశాను. వెంటనే ఆకాశంలో గొప్ప శబ్దం వినిపించింది.
తతః శతసహస్రేణ శరాణాం నతపర్వణామ్। దారుకం వాజినశ్చైవ రథం చ సమవాకిరత్
తర్వాత వంకర తలలున్న లక్ష బాణాలతో దారుకుడిని, గుర్రాలను, రథాన్ని శాల్వుడు పూర్తిగా కప్పేశాడు.
తతో మామబ్రవీద్వీర దారుకో విహ్వలన్నివ। స్థాతవ్యమితి తిష్ఠామి సాల్వబాణప్రపీడితః। అవస్థాతుం న శక్నోమి అఙ్గం మే వ్యవసీదతి
అప్పుడు, వీరా! దారుకుడు గందరగోళంగా నన్ను చూచి ఇలా అన్నాడు: 'నిలబడాలి, కానీ శాల్వుడి బాణాల దెబ్బలకు నేను నిలబడలేకపోతున్నాను. నా అవయవాలు బలహీనపడుతున్నాయి.'
ఇతి తస్య నిశమ్యాహం సారథేః కరుణం వచః। అవేక్షమాణో యన్తారమపశ్యం శరపీడితమ్
అతని ఆ దయనీయమైన మాటలు విని, నేను మా సారథిని చూశాను. అతడు బాణాల తాకిడికి బాధపడుతున్నాడు.
న తస్యోరసి నో మూర్ధ్ని న కాయే న భుజద్వయే। అన్తరం పాణ్డవశ్రేష్ఠ పశ్యామ్యనిచితం శరైః
పాండవులలో శ్రేష్ఠుడా! అతని ఛాతి, తల, శరీరం, రెండు చేతులపై బాణాలు తగిలని చోటు ఎక్కడా కనబడలేదు.
స తు బాణవరోత్పీడాద్విస్రవత్యసృగుల్బణమ్। అభివృష్టో యథా మేఘైర్గిరిర్గైరికధాతుమాన్
అన్ని వైపులా బాణాల బాధతో అతడి శరీరం నుంచి రక్తం ప్రవహించేది. అది వర్షపు మేఘాల వానలో ఎర్రటి గిరి నుంచి రంగు కారినట్టు కనిపించింది.
అభీశుహస్తం తం దృష్ట్వా సీదన్తం సారథిం రణే। అస్తమ్భయం మహాబాహో సాల్వబాణప్రపీడితమ్
చేతిలో కోడెం పట్టుకుని యుద్ధంలో కూలిపోతున్న సారథిని చూసి, మహాబాహువైన నేను, శాల్వుడి బాణాల బాధలో ఉన్నా అతడిని నిలబెట్టాను.
అథ మాం పురుషః కశ్చిద్ద్వారకానిలయోఽబ్రవీత్। త్వరితో రథమారోప్య సౌహృదాదివ భారత
అప్పుడు ద్వారకా నగరానికి చెందిన ఒక వ్యక్తి, త్వరగా నా రథంపైకి ఎక్కి, స్నేహంతో నన్ను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు, ఓ భారతా!
ఆహుకస్య వచో వీర తస్యైవ పరిచారకః। విషణ్ణః సన్నకణ్ఠేన తన్నిబోధ యుధిష్ఠిర
యుద్ధంలో, ఆహుకుని సేవకుడు, మనసు బాధతో, గొంతు కట్టుకుని చెప్పిన మాటలు విను, యుదిష్ఠిరా!
ద్వారకాధిపతిర్వీర ఆహ త్వామాహుకో వచః। కేశవైహి విజానీష్వ యత్త్వాం పితృసఖోఽబ్రవీత్
వీరా! ద్వారకా అధిపతి అయిన ఆహుకుడు నీకు ఈ సందేశం పంపించాడు: 'కేశవా! నీ తండ్రి మిత్రుడు నీకు చెప్పిన మాటలు తెలుసుకో.'
ఉపయాత్వా తు సాల్వేన ద్వారకాం వృష్ణినన్దన। విషక్తే త్వయి దుర్ధర్ష ఇతః శూరసుతో బలాత్
'వృష్ణివంశానికి ఆనందమివ్వు వాడా! నువ్వు ఇక్కడ శాల్వుడితో యుద్ధంలో ఉండగా, శూరుని కుమారుడు బలవంతంగా ద్వారకాను ఆక్రమించేందుకు వచ్చాడు.'
తదలం సాధుయుద్ధేన నివర్తస్వ జనార్దన। ద్వారకామేవ రక్షస్వ కార్యమేతన్మహత్తవ
'జనార్దనా! ఈ యుద్ధం చాలును, వెంటనే తిరిగి ద్వారకాను రక్షించు. ఇది ఇప్పుడు నీకు అత్యంత ముఖ్యమైన పని.'
ఇత్యహం తస్య వచనం శ్రుత్వా పరమదుర్మనాః। నిశ్చయం నాధిగచ్ఛామి కర్తవ్యస్యేతరస్య చ
ఆ మాటలు విని నేను చాలా బాధపడి, ఏది చేయాలో, ఏది చేయకూడదో నిర్ణయించుకోలేకపోయాను.
సాత్యకిం బలదేవం చ ప్రద్యుమ్నం చ మహాంరథమ్। జగర్హే మనసా వీర తచ్ఛ్రుత్వా మహదప్రియమ్
వీరా! ఆ దుఃఖకరమైన వార్త విని, సత్యకి, బలరాముడు, ప్రద్యుమ్నుడు — ఆ మహారథులను మనసులోనే నిందించాను.
అహం హి ద్వారకాయాశ్చ పితుశ్చ కురునన్దన। తేషు రక్షాం సమాధాయ ప్రయాతః సౌభయాతనే
పాండవకుల ఆనందంగా ఉన్నవాడా, నేను ద్వారకా పట్టణాన్ని, నా తండ్రిని వారి సంరక్షణకు అప్పగించి, సౌభ అనే యుద్ధానికి బయలుదేరాను.
బలదేవో మహాబాహుః కచ్చిజ్జీవతి శత్రుహా। సాత్యకీ రౌక్మిణేయశ్చ చారుదేష్ణశ్చ వీర్యవాన్। సామ్బప్రభృతయశ్చైవేత్యహమాసం సుదుర్మనాః
బలరాముడు, శత్రువులను సంహరించే బలవంతుడు, ఇంకా బతికే ఉన్నాడా? సత్యకీ, రుక్మిణి కుమారుడు, ధైర్యవంతుడైన చారుదేష్ణుడు, సాంబుడు ఇంకా ఇతరులు? వీరందరి గురించి నేను చాలా ఆందోళనతో ఉన్నాను.
ఏతేషు హి నరవ్యాఘ్ర జీవత్సు న కథంచన। శక్యః శూరసుతో హన్తుమపి వజ్రభృతా స్వయమ్
నరసింహుడా, వీరందరు బతికే ఉన్నంత కాలం, సూరుడి కుమారుడిని ఎవరూ చంపలేరు, ఇంద్రుడైనా సాధ్యం కాదు.
హతః శూరసుతో వ్యక్తం వ్యక్తం చైతే పరాసవః। బలదేవముఖాః సర్వ ఇతి మే నిశ్చితా మతిః
సూరుడి కుమారుడు ఖచ్చితంగా చనిపోయాడు, బలరాముడు మొదలైన వీరందరూ ఓడిపోయారు అని నా మనసులో నిశ్చయంగా అనిపించింది.
సోహం సర్వవినాశం తం చిన్తయానో ముహుర్ముహుః। అవిహ్వలో మహారాజ పునః సాల్వమయోధయమ్
ఓ మహారాజా, ఆ విధంగా అందరూ నాశనం అయిపోయారని పదే పదే ఆలోచిస్తూ, నేను మనసు తడబడకుండా మళ్లీ సౌభ నగరానికి వెళ్లాను.
తదోఽపశ్యం మహారాజ ప్రపతన్తమహం తదా। సౌభాచ్ఛూరసుతం వీర తతో మాం మోహ ఆవిశత్
ఆ సమయంలో, రాజా, నేను సౌభ నుండి సూరుడి కుమారుడు పడిపోతున్నదాన్ని చూశాను. అప్పుడు నా మనసు గందరగోళానికి లోనైంది.
తస్య రూపం ప్రపతతః పితుర్మమ నరాధిప। యయాతేః క్షీణపుణ్యస్య స్వర్గాదివ భహీతలమ్
నరాధిపా, నా తండ్రి పడిపోతున్న రూపం, పుణ్యం తగ్గిన యయాతి స్వర్గం నుండి భూమికి పడిపోతున్నట్టు కనిపించింది.
విశీర్ణమలినోష్ణీపప్రకీర్ణామ్బరమూర్ధజః। ప్రపతన్దృశ్యతే హ స్మ క్షీణపుణ్య ఇవ గ్రహః
వస్త్రాలు చించుకుపోయి, మురికిగా, జుట్టు చెలరేగి, పడిపోతున్న నా తండ్రి, పుణ్యం తగ్గిన గ్రహం లాగా కనిపించాడు.
తతః శార్ఙ్గం ధనుఃశ్రేష్ఠం కరాత్ప్రపతితం మమ। మోహాపన్నశ్చ కౌన్తేయ రథోపస్థ ఉపావిశమ్
కుంతీ కుమారుడా, అప్పుడు నా చేతిలోని ఉత్తమమైన శారంగ ధనుస్సు జారిపడింది. మోహంతో నేను రథంలో కూర్చున్నాను.
తతో హాహాకృతం సర్వం సైన్యం మే గతచేతనమ్। మాం దృష్ట్వా రథనీడస్థం గతాసుమివ భారత
ఆ సమయంలో నా సైన్యం అంతా 'అయ్యో!' అని అరవడం మొదలుపెట్టి, నన్ను రథంలో కూర్చున్నట్టుగా చూసి, ప్రాణం లేని వాడిలా అయిపోయింది.
ప్రసార్య బాహూ పతతః ప్రసార్య చరణావపి। రూపం పితుర్మే విబభౌ శకునే- పతతో యథా
పతనమవుతూ చేతులు, కాళ్లు చాచి పడిపోతున్న నా తండ్రి రూపం, ఆకాశంలో నుంచి పక్షి పడిపోతున్నట్టు ప్రకాశించింది.
తం పతన్తం మహాబాహో శూలపట్టసపాణయః। అభిఘ్నన్తో భృశం వీర మమ చోతోహ్యకమ్పయన్
బలవంతుడా, ఆయన పడిపోతుంటే, కత్తులు, కటారులు పట్టుకున్న యోధులు ఆయనను బలంగా కొట్టారు. వారి అరుపులతో నన్ను కూడా భయపెట్టారు.
తతో ముహూర్తాత్ప్రతిలభ్య సంజ్ఞా- మహం తదా వీర మహావిమర్దే। న తత్రసౌమం న రిపుం చ సాల్వం పశ్యామి వృద్ధం పితరం న చాపి
అంతటి ఘోరమైన యుద్ధంలో కొంతసేపటి తర్వాత, నాకు మళ్లీ జ్ఞానం వచ్చింది. అప్పుడు అక్కడ సౌభను, శత్రువైన శాల్వుడిని, నా వృద్ధ తండ్రిని ఎవరినీ చూడలేకపోయాను.
తతో మమాసీన్మనసి మాయేయమితి నిశ్చితమ్। ప్రబుద్ధోస్మి తతో భూయః శతశో వాఽకిరం శరాన్
అప్పుడు ఇది మాయ అని నా మనసులో స్పష్టంగా తెలిసింది. మళ్లీ జాగ్రత్తగా లేచి, వందలాది బాణాలను వర్షించాను.
తతోఽహం భరతశ్రేష్ఠ ప్రగృహ్యరుచిరం ధనుః। శరైరపాతయం సౌభాచ్ఛిరాంసి విబుధద్విషామ్
భరతశ్రేష్ఠుడా, ఆ తర్వాత నేను అందమైన నా ధనుస్సు పట్టుకుని, బాణాలతో సౌభ శత్రువుల తలలను కూల్చాను.
శరాంశ్చాశీవిషాకారానూర్ధ్వగాంస్తిగ్మతేజసః। ప్రైషయం సాల్వరాజాయ శార్ఙ్గముక్తాన్సువాససః
పాము ఆకారంలో, ముదురు తేజస్సుతో పైకి ఎగిరే బాణాలను, శారంగం నుండి, చక్కటి వస్త్రాలు ధరించినవిగా, శాల్వ రాజుపై వదిలాను.