తామహం మాయయైవాశు ప్రతిగృహ్య వ్యనాశయమ్। తస్యాం హతాయాం మాయాయాం గిరిశృఙ్గైరయోధయత్
ఆ మాయను నేనూ నా మాయతో వెంటనే ఎదుర్కొని నశింపజేశాను. ఆ మాయ పోగొట్టిన తర్వాత, అతడు కొండ శిఖరాలతో నన్ను దాడిచేశాడు.
తతోఽభవత్తమ ఇవ ప్రకాశ ఇవ చాభవత్। దుర్దినం సుదినం చైవ శీతముష్ణం చ భారత
అప్పుడు అక్కడ చీకటి, వెలుగు, చెడు రోజు, మంచి రోజు, చలి, వేడి ఇలా మారుతూ కనిపించాయి, భరతా.
అఙ్గారపాంసువర్షం చ శస్త్రవర్షం చ భారత। ఏవం మాయాం ప్రకుర్వాణో యోధయామాస మాం రిపుః
అక్కడ అంగారపు వాన, ఆయుధాల వాన కురిసింది. ఇలా మాయను ఉపయోగిస్తూ శత్రువు నాతో యుద్ధం చేశాడు.
విజ్ఞాయ తదహం సర్వం మాయయైవ వ్యనాశయమ్। యథాకాలం తు యుద్ధేన వ్యధమం సర్వతః శరైః
అది అంతా గుర్తించి, నేనూ నా మాయతో దాన్ని పోగొట్టాను. సరైన సమయంలో యుద్ధంలో అన్ని వైపులా బాణాలతో దాడిచేశాను.
తతో హతాయాం చ మయా మాయాయాం యుధి దానవః। మాయామన్యాం మహారాజ చకార మతిమోహినీమ్
అప్పుడు యుద్ధంలో ఆ మాయను నేను నశింపజేసిన తర్వాత, రాజా, ఆ దానవుడు మరొక మాయను సృష్టించాడు, అది మనసును మాయలో పడేసింది.
తతో వ్యోమ మహారాజ శతసూర్యమివాభవత్। శతచన్ద్రం చ కౌన్తేయ సహస్రాయుతతారకమ్
ఆ తర్వాత, రాజా, ఆకాశం నూరడుగురు సూర్యులు, నూరడుగురు చంద్రులు, వేలాది నక్షత్రాలతో మెరిసిపోతున్నట్టు కనిపించింది, కుంతీ కుమారుడా.
తతో నాజ్ఞాయత తదా దివారాత్రం తథా దిశః। తతోఽహం మోహమాపన్నః ప్రజ్ఞాస్త్రం సమయోజయమ్
ఆ సమయంలో పగలు, రాత్రి, దిక్కులు ఏవీ నాకు కనబడలేదు. అప్పుడు నేను గందరగోళానికి లోనై, జ్ఞానాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాను.
తదస్త్రమస్తమస్త్రేణ విధూతం శరతూలవత్। తథా తదభవద్యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్। లబ్ధాలోకస్తు రాజేన్ద్ర పునః శత్రుమయోధయమ్
ఆస్త్రాన్ని ఎదురు ఆస్త్రంతో నేను తొలగించాను; అది శరదృతువులోని పత్తిలా చెల్లాచెదురైంది. అప్పుడు యుద్ధం భయంకరంగా, గోoseబంపెట్టు చేసేలా మారింది. మళ్లీ చూపు వచ్చాక, రాజా! నేను శత్రువుతో మళ్లీ పోరాడాను.
ఏవం స పురుషవ్యాఘ్రః సాల్వో రాజ్ఞం మహారిపుః। యుధ్యమానో మయా సఙ్ఖ్యే వియదభ్యగమత్పునః
అలా, మానవులలో సింహుడైన శాల్వుడు, రాజులకు గొప్ప శత్రువు, నాతో యుద్ధం చేస్తూ మళ్లీ ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.
తతః శతఘ్నీశ్చ మహాగదాశ్చ దీప్తాశ్చ శూలాన్ముసలానసీంశ్చ। చిక్షేప రోషాన్మయి మన్దబుద్ధిః సాల్వో మహారాజ జయాభికాఙ్క్షీ
అప్పటికి, మహారాజా! విజయాన్ని కోరుకుంటూ, కోపంతో మైమరచిన శాల్వుడు నాపై శతఘ్నులు, భారీ గదలు, మెరుపులాంటి కటారాలు, ముసల్లు, ఖడ్గాలు విసిరాడు.
తానాశుగైరాపతతోఽహమాశు నివార్య తూర్ణం ఖగమాన్ఖ ఏవ। ద్విధా త్రితా చాచ్ఛినమాశు ముక్తై- స్తతోఽన్తరిక్షే నినదో బభూవ
ఆ ఆయుధాలు వేగంగా నాపై దూసుకొస్తుండగా, నేనూ వెంటనే ఆకాశంలోనే బాణాలతో వాటిని అడ్డుకున్నాను. కొన్ని రెండుగా, కొన్ని మూడుగా కోసేశాను. వెంటనే ఆకాశంలో గొప్ప శబ్దం వినిపించింది.
తతః శతసహస్రేణ శరాణాం నతపర్వణామ్। దారుకం వాజినశ్చైవ రథం చ సమవాకిరత్
తర్వాత వంకర తలలున్న లక్ష బాణాలతో దారుకుడిని, గుర్రాలను, రథాన్ని శాల్వుడు పూర్తిగా కప్పేశాడు.
తతో మామబ్రవీద్వీర దారుకో విహ్వలన్నివ। స్థాతవ్యమితి తిష్ఠామి సాల్వబాణప్రపీడితః। అవస్థాతుం న శక్నోమి అఙ్గం మే వ్యవసీదతి
అప్పుడు, వీరా! దారుకుడు గందరగోళంగా నన్ను చూచి ఇలా అన్నాడు: 'నిలబడాలి, కానీ శాల్వుడి బాణాల దెబ్బలకు నేను నిలబడలేకపోతున్నాను. నా అవయవాలు బలహీనపడుతున్నాయి.'
ఇతి తస్య నిశమ్యాహం సారథేః కరుణం వచః। అవేక్షమాణో యన్తారమపశ్యం శరపీడితమ్
అతని ఆ దయనీయమైన మాటలు విని, నేను మా సారథిని చూశాను. అతడు బాణాల తాకిడికి బాధపడుతున్నాడు.
న తస్యోరసి నో మూర్ధ్ని న కాయే న భుజద్వయే। అన్తరం పాణ్డవశ్రేష్ఠ పశ్యామ్యనిచితం శరైః
పాండవులలో శ్రేష్ఠుడా! అతని ఛాతి, తల, శరీరం, రెండు చేతులపై బాణాలు తగిలని చోటు ఎక్కడా కనబడలేదు.
స తు బాణవరోత్పీడాద్విస్రవత్యసృగుల్బణమ్। అభివృష్టో యథా మేఘైర్గిరిర్గైరికధాతుమాన్
అన్ని వైపులా బాణాల బాధతో అతడి శరీరం నుంచి రక్తం ప్రవహించేది. అది వర్షపు మేఘాల వానలో ఎర్రటి గిరి నుంచి రంగు కారినట్టు కనిపించింది.
అభీశుహస్తం తం దృష్ట్వా సీదన్తం సారథిం రణే। అస్తమ్భయం మహాబాహో సాల్వబాణప్రపీడితమ్
చేతిలో కోడెం పట్టుకుని యుద్ధంలో కూలిపోతున్న సారథిని చూసి, మహాబాహువైన నేను, శాల్వుడి బాణాల బాధలో ఉన్నా అతడిని నిలబెట్టాను.
అథ మాం పురుషః కశ్చిద్ద్వారకానిలయోఽబ్రవీత్। త్వరితో రథమారోప్య సౌహృదాదివ భారత
అప్పుడు ద్వారకా నగరానికి చెందిన ఒక వ్యక్తి, త్వరగా నా రథంపైకి ఎక్కి, స్నేహంతో నన్ను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు, ఓ భారతా!
ఆహుకస్య వచో వీర తస్యైవ పరిచారకః। విషణ్ణః సన్నకణ్ఠేన తన్నిబోధ యుధిష్ఠిర
యుద్ధంలో, ఆహుకుని సేవకుడు, మనసు బాధతో, గొంతు కట్టుకుని చెప్పిన మాటలు విను, యుదిష్ఠిరా!
ద్వారకాధిపతిర్వీర ఆహ త్వామాహుకో వచః। కేశవైహి విజానీష్వ యత్త్వాం పితృసఖోఽబ్రవీత్
వీరా! ద్వారకా అధిపతి అయిన ఆహుకుడు నీకు ఈ సందేశం పంపించాడు: 'కేశవా! నీ తండ్రి మిత్రుడు నీకు చెప్పిన మాటలు తెలుసుకో.'
ఉపయాత్వా తు సాల్వేన ద్వారకాం వృష్ణినన్దన। విషక్తే త్వయి దుర్ధర్ష ఇతః శూరసుతో బలాత్
'వృష్ణివంశానికి ఆనందమివ్వు వాడా! నువ్వు ఇక్కడ శాల్వుడితో యుద్ధంలో ఉండగా, శూరుని కుమారుడు బలవంతంగా ద్వారకాను ఆక్రమించేందుకు వచ్చాడు.'
తదలం సాధుయుద్ధేన నివర్తస్వ జనార్దన। ద్వారకామేవ రక్షస్వ కార్యమేతన్మహత్తవ
'జనార్దనా! ఈ యుద్ధం చాలును, వెంటనే తిరిగి ద్వారకాను రక్షించు. ఇది ఇప్పుడు నీకు అత్యంత ముఖ్యమైన పని.'
ఇత్యహం తస్య వచనం శ్రుత్వా పరమదుర్మనాః। నిశ్చయం నాధిగచ్ఛామి కర్తవ్యస్యేతరస్య చ
ఆ మాటలు విని నేను చాలా బాధపడి, ఏది చేయాలో, ఏది చేయకూడదో నిర్ణయించుకోలేకపోయాను.
సాత్యకిం బలదేవం చ ప్రద్యుమ్నం చ మహాంరథమ్। జగర్హే మనసా వీర తచ్ఛ్రుత్వా మహదప్రియమ్
వీరా! ఆ దుఃఖకరమైన వార్త విని, సత్యకి, బలరాముడు, ప్రద్యుమ్నుడు — ఆ మహారథులను మనసులోనే నిందించాను.
అహం హి ద్వారకాయాశ్చ పితుశ్చ కురునన్దన। తేషు రక్షాం సమాధాయ ప్రయాతః సౌభయాతనే
పాండవకుల ఆనందంగా ఉన్నవాడా, నేను ద్వారకా పట్టణాన్ని, నా తండ్రిని వారి సంరక్షణకు అప్పగించి, సౌభ అనే యుద్ధానికి బయలుదేరాను.
బలదేవో మహాబాహుః కచ్చిజ్జీవతి శత్రుహా। సాత్యకీ రౌక్మిణేయశ్చ చారుదేష్ణశ్చ వీర్యవాన్। సామ్బప్రభృతయశ్చైవేత్యహమాసం సుదుర్మనాః
బలరాముడు, శత్రువులను సంహరించే బలవంతుడు, ఇంకా బతికే ఉన్నాడా? సత్యకీ, రుక్మిణి కుమారుడు, ధైర్యవంతుడైన చారుదేష్ణుడు, సాంబుడు ఇంకా ఇతరులు? వీరందరి గురించి నేను చాలా ఆందోళనతో ఉన్నాను.
ఏతేషు హి నరవ్యాఘ్ర జీవత్సు న కథంచన। శక్యః శూరసుతో హన్తుమపి వజ్రభృతా స్వయమ్
నరసింహుడా, వీరందరు బతికే ఉన్నంత కాలం, సూరుడి కుమారుడిని ఎవరూ చంపలేరు, ఇంద్రుడైనా సాధ్యం కాదు.
హతః శూరసుతో వ్యక్తం వ్యక్తం చైతే పరాసవః। బలదేవముఖాః సర్వ ఇతి మే నిశ్చితా మతిః
సూరుడి కుమారుడు ఖచ్చితంగా చనిపోయాడు, బలరాముడు మొదలైన వీరందరూ ఓడిపోయారు అని నా మనసులో నిశ్చయంగా అనిపించింది.
సోహం సర్వవినాశం తం చిన్తయానో ముహుర్ముహుః। అవిహ్వలో మహారాజ పునః సాల్వమయోధయమ్
ఓ మహారాజా, ఆ విధంగా అందరూ నాశనం అయిపోయారని పదే పదే ఆలోచిస్తూ, నేను మనసు తడబడకుండా మళ్లీ సౌభ నగరానికి వెళ్లాను.
తదోఽపశ్యం మహారాజ ప్రపతన్తమహం తదా। సౌభాచ్ఛూరసుతం వీర తతో మాం మోహ ఆవిశత్
ఆ సమయంలో, రాజా, నేను సౌభ నుండి సూరుడి కుమారుడు పడిపోతున్నదాన్ని చూశాను. అప్పుడు నా మనసు గందరగోళానికి లోనైంది.