న హయా న రథో వీర న ధ్వజో న చ దారుకః। అదృశ్యన్త శరైశ్ఛన్నాస్తథాఽహం సైనికాశ్చ మే
ఆ బాణాల వర్షంలో నా గుర్రాలు, రథం, పతాక, దారుకుడు, నేనూ, నా సైనికులూ ఎవ్వరూ కనబడలేదు.
తతోఽహమపి కౌన్తేయ శరాణామయుతాన్బహూన్। ఆమన్త్రితానాం ధనుషా దివ్యేన విధినాఽక్షిపమ్
అప్పుడు, కుంతీ కుమారుడా, నేనూ నా దివ్య ధనుస్సుతో, విధిగా, నన్ను పోరుకు పిలిచిన వారిపై లక్షలాది బాణాలు వదిలాను.
న తత్రవిషయస్త్వాసీన్మమ సైన్యస్య భారత। ఖే విషక్తం హి తత్సౌభం క్రోశమాత్ర ఇవాభవత్
అక్కడ నా సైన్యానికి స్థానం లేకుండా పోయింది, భరతా. ఆ సౌభం ఆకాశంలో వేలాడుతూ, కేవలం అరుపు వినిపించే దూరంలో ఉన్నట్టు అనిపించింది.
తతస్తే ప్రేక్షకాః సర్వే దేవా వై దివమాస్థితాః। హర్షయామాసురుచ్చైర్మాం సింహనాదతలస్వనైః
ఆ సమయంలో, ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు అందరూ గర్వంగా సింహగర్జనలు, మృదంగధ్వనులతో నన్ను ఉత్సాహపరిచారు.
మత్కార్ముకవినిర్ముక్తా దానవానాం మహారణే। అఙ్గేషు రుధిరాక్తాస్తే వివిశుః శలభా ఇవ
నా ధనుస్సు నుండి విడిచిన బాణాలు, ఆ మహాయుద్ధంలో దానవుల శరీరాల్లోకి, రక్తంతో తడిసి, పురుగుల్లా చొచ్చుకుపోయాయి.
తతో హలహలాశబ్దః సౌభమధ్యే వ్యవర్ధత। వధ్యతాం విశిఖైస్తీక్ష్ణైః పతతాం చ మహార్ణవే
ఆ తర్వాత, సౌభం మధ్యలో ఘోరమైన శబ్దం పెరిగింది. పదునైన బాణాలతో చంపబడి, వారు మహాసముద్రంలో పడిపోతుండగా ఆ శబ్దం వినిపించింది.
తే నికృత్తభుజస్కన్ధాః కబన్ధాకృతిదర్శనాః। నదన్తో భైరవాన్నాదాన్నిపతన్తి స్మ దానవాః। పతితాస్తేఽపి భక్ష్యన్తే సముద్రాంభోనివాసిభిః
వారి చేతులు, భుజాలు తెగిపోయి, తలలేని ముద్దలుగా మారి, భయంకరమైన అరుపులతో దానవులు కింద పడిపోయారు. పడిపోతూనే, సముద్రంలో నివసించే జంతువులు వారిని తినేశాయి.
తతో గోక్షీరకున్దేన్దుమృణాలరజతప్రభమ్। జలజం పాఞ్చజన్యం వై ప్రాణేనాహమపూరయమ్
తర్వాత, ఆవుపాలు, మల్లెపువ్వు, చంద్రుడు, తామర తంతు, వెండి వలె తెల్లగా మెరిసే పాంచజన్య శంఖాన్ని నా ఊపిరితో నిండుగా ఊదాను.
తాన్దృష్ట్వా పతితాంస్తత్ర సాల్వః సౌభపతిస్తతః। మాయాయుద్ధేన మహతా యోధయామాస మాం యుధి
అక్కడ తన అనుచరులు పడిపోతున్నదాన్ని చూసి, సౌభపతి సాల్వుడు గొప్ప మాయాయుద్ధంతో నాతో యుద్ధం చేశాడు.
తతో గదా హలాః ప్రాసాః శూలశక్తిపరశ్చథాః। అసయః శక్తికులిశపాశర్ష్టికనపాః శరాః। పట్టసాశ్చ భుశుణ్డ్యశ్చ ప్రపతన్త్యనిశం మయి
అప్పుడతని మాయతో, గదలు, నంగళ్ళు, కత్తులు, కుళ్లులు, త్రిశూలాలు, దారులు, కర్రలు, బాణాలు, పెద్ద కత్తులు, గులికలు, ఇలా ఎన్నో ఆయుధాలు నాపై ఎడతెరిపిలేకుండా పడిపడ్డాయి.
తామహం మాయయైవాశు ప్రతిగృహ్య వ్యనాశయమ్। తస్యాం హతాయాం మాయాయాం గిరిశృఙ్గైరయోధయత్
ఆ మాయను నేనూ నా మాయతో వెంటనే ఎదుర్కొని నశింపజేశాను. ఆ మాయ పోగొట్టిన తర్వాత, అతడు కొండ శిఖరాలతో నన్ను దాడిచేశాడు.
తతోఽభవత్తమ ఇవ ప్రకాశ ఇవ చాభవత్। దుర్దినం సుదినం చైవ శీతముష్ణం చ భారత
అప్పుడు అక్కడ చీకటి, వెలుగు, చెడు రోజు, మంచి రోజు, చలి, వేడి ఇలా మారుతూ కనిపించాయి, భరతా.
అఙ్గారపాంసువర్షం చ శస్త్రవర్షం చ భారత। ఏవం మాయాం ప్రకుర్వాణో యోధయామాస మాం రిపుః
అక్కడ అంగారపు వాన, ఆయుధాల వాన కురిసింది. ఇలా మాయను ఉపయోగిస్తూ శత్రువు నాతో యుద్ధం చేశాడు.
విజ్ఞాయ తదహం సర్వం మాయయైవ వ్యనాశయమ్। యథాకాలం తు యుద్ధేన వ్యధమం సర్వతః శరైః
అది అంతా గుర్తించి, నేనూ నా మాయతో దాన్ని పోగొట్టాను. సరైన సమయంలో యుద్ధంలో అన్ని వైపులా బాణాలతో దాడిచేశాను.
తతో హతాయాం చ మయా మాయాయాం యుధి దానవః। మాయామన్యాం మహారాజ చకార మతిమోహినీమ్
అప్పుడు యుద్ధంలో ఆ మాయను నేను నశింపజేసిన తర్వాత, రాజా, ఆ దానవుడు మరొక మాయను సృష్టించాడు, అది మనసును మాయలో పడేసింది.
తతో వ్యోమ మహారాజ శతసూర్యమివాభవత్। శతచన్ద్రం చ కౌన్తేయ సహస్రాయుతతారకమ్
ఆ తర్వాత, రాజా, ఆకాశం నూరడుగురు సూర్యులు, నూరడుగురు చంద్రులు, వేలాది నక్షత్రాలతో మెరిసిపోతున్నట్టు కనిపించింది, కుంతీ కుమారుడా.
తతో నాజ్ఞాయత తదా దివారాత్రం తథా దిశః। తతోఽహం మోహమాపన్నః ప్రజ్ఞాస్త్రం సమయోజయమ్
ఆ సమయంలో పగలు, రాత్రి, దిక్కులు ఏవీ నాకు కనబడలేదు. అప్పుడు నేను గందరగోళానికి లోనై, జ్ఞానాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాను.
తదస్త్రమస్తమస్త్రేణ విధూతం శరతూలవత్। తథా తదభవద్యుద్ధం తుములం రోమహర్షణమ్। లబ్ధాలోకస్తు రాజేన్ద్ర పునః శత్రుమయోధయమ్
ఆస్త్రాన్ని ఎదురు ఆస్త్రంతో నేను తొలగించాను; అది శరదృతువులోని పత్తిలా చెల్లాచెదురైంది. అప్పుడు యుద్ధం భయంకరంగా, గోoseబంపెట్టు చేసేలా మారింది. మళ్లీ చూపు వచ్చాక, రాజా! నేను శత్రువుతో మళ్లీ పోరాడాను.
ఏవం స పురుషవ్యాఘ్రః సాల్వో రాజ్ఞం మహారిపుః। యుధ్యమానో మయా సఙ్ఖ్యే వియదభ్యగమత్పునః
అలా, మానవులలో సింహుడైన శాల్వుడు, రాజులకు గొప్ప శత్రువు, నాతో యుద్ధం చేస్తూ మళ్లీ ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.
తతః శతఘ్నీశ్చ మహాగదాశ్చ దీప్తాశ్చ శూలాన్ముసలానసీంశ్చ। చిక్షేప రోషాన్మయి మన్దబుద్ధిః సాల్వో మహారాజ జయాభికాఙ్క్షీ
అప్పటికి, మహారాజా! విజయాన్ని కోరుకుంటూ, కోపంతో మైమరచిన శాల్వుడు నాపై శతఘ్నులు, భారీ గదలు, మెరుపులాంటి కటారాలు, ముసల్లు, ఖడ్గాలు విసిరాడు.
తానాశుగైరాపతతోఽహమాశు నివార్య తూర్ణం ఖగమాన్ఖ ఏవ। ద్విధా త్రితా చాచ్ఛినమాశు ముక్తై- స్తతోఽన్తరిక్షే నినదో బభూవ
ఆ ఆయుధాలు వేగంగా నాపై దూసుకొస్తుండగా, నేనూ వెంటనే ఆకాశంలోనే బాణాలతో వాటిని అడ్డుకున్నాను. కొన్ని రెండుగా, కొన్ని మూడుగా కోసేశాను. వెంటనే ఆకాశంలో గొప్ప శబ్దం వినిపించింది.
తతః శతసహస్రేణ శరాణాం నతపర్వణామ్। దారుకం వాజినశ్చైవ రథం చ సమవాకిరత్
తర్వాత వంకర తలలున్న లక్ష బాణాలతో దారుకుడిని, గుర్రాలను, రథాన్ని శాల్వుడు పూర్తిగా కప్పేశాడు.
తతో మామబ్రవీద్వీర దారుకో విహ్వలన్నివ। స్థాతవ్యమితి తిష్ఠామి సాల్వబాణప్రపీడితః। అవస్థాతుం న శక్నోమి అఙ్గం మే వ్యవసీదతి
అప్పుడు, వీరా! దారుకుడు గందరగోళంగా నన్ను చూచి ఇలా అన్నాడు: 'నిలబడాలి, కానీ శాల్వుడి బాణాల దెబ్బలకు నేను నిలబడలేకపోతున్నాను. నా అవయవాలు బలహీనపడుతున్నాయి.'
ఇతి తస్య నిశమ్యాహం సారథేః కరుణం వచః। అవేక్షమాణో యన్తారమపశ్యం శరపీడితమ్
అతని ఆ దయనీయమైన మాటలు విని, నేను మా సారథిని చూశాను. అతడు బాణాల తాకిడికి బాధపడుతున్నాడు.
న తస్యోరసి నో మూర్ధ్ని న కాయే న భుజద్వయే। అన్తరం పాణ్డవశ్రేష్ఠ పశ్యామ్యనిచితం శరైః
పాండవులలో శ్రేష్ఠుడా! అతని ఛాతి, తల, శరీరం, రెండు చేతులపై బాణాలు తగిలని చోటు ఎక్కడా కనబడలేదు.
స తు బాణవరోత్పీడాద్విస్రవత్యసృగుల్బణమ్। అభివృష్టో యథా మేఘైర్గిరిర్గైరికధాతుమాన్
అన్ని వైపులా బాణాల బాధతో అతడి శరీరం నుంచి రక్తం ప్రవహించేది. అది వర్షపు మేఘాల వానలో ఎర్రటి గిరి నుంచి రంగు కారినట్టు కనిపించింది.
అభీశుహస్తం తం దృష్ట్వా సీదన్తం సారథిం రణే। అస్తమ్భయం మహాబాహో సాల్వబాణప్రపీడితమ్
చేతిలో కోడెం పట్టుకుని యుద్ధంలో కూలిపోతున్న సారథిని చూసి, మహాబాహువైన నేను, శాల్వుడి బాణాల బాధలో ఉన్నా అతడిని నిలబెట్టాను.
అథ మాం పురుషః కశ్చిద్ద్వారకానిలయోఽబ్రవీత్। త్వరితో రథమారోప్య సౌహృదాదివ భారత
అప్పుడు ద్వారకా నగరానికి చెందిన ఒక వ్యక్తి, త్వరగా నా రథంపైకి ఎక్కి, స్నేహంతో నన్ను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు, ఓ భారతా!
ఆహుకస్య వచో వీర తస్యైవ పరిచారకః। విషణ్ణః సన్నకణ్ఠేన తన్నిబోధ యుధిష్ఠిర
యుద్ధంలో, ఆహుకుని సేవకుడు, మనసు బాధతో, గొంతు కట్టుకుని చెప్పిన మాటలు విను, యుదిష్ఠిరా!
ద్వారకాధిపతిర్వీర ఆహ త్వామాహుకో వచః। కేశవైహి విజానీష్వ యత్త్వాం పితృసఖోఽబ్రవీత్
వీరా! ద్వారకా అధిపతి అయిన ఆహుకుడు నీకు ఈ సందేశం పంపించాడు: 'కేశవా! నీ తండ్రి మిత్రుడు నీకు చెప్పిన మాటలు తెలుసుకో.'