బహవః పన్నగాస్తీక్ష్ణా ఘోరరూపా విషోల్బణాః। ప్రజానాం హితకామోఽహం న చ వారితవాంస్తదా
చాలా పాములు తీవ్రమైనవారు, భయంకరమైన రూపంతో, విషంతో నిండినవారు. ప్రాణుల మేలు కోసం నేను అప్పుడు ఆమెను ఆపలేదు.
యే దన్దశూకాః క్షుద్రాశ్చ పాపాచారా విషోల్బణాః। తేషాం వినాశో భవితా న తు యే ధర్మచారిణః
పాముల్లో చిన్నవారు, దురాచారులు, విషంతో నిండినవారు నశిస్తారు; ధర్మాన్ని అనుసరించే వారు మాత్రం కాపాడబడతారు.
యన్నిమిత్తం చ భవితా మోక్షస్తేషాం మహాభయాత్। పన్నగానాం నిబోధధ్వం తస్మిన్కాలే సమాగతే
పాములకు ఆ మహాభయంనుంచి విముక్తి కలిగించే కారణం ఏమిటో, ఆ సమయం వచ్చినప్పుడు వినండి.
యాయావరకులే ధీమాన్భవిష్యతి మహానృషిః। జరత్కారురితి ఖ్యాతస్తపస్వీ నియతేన్ద్రియః
యాత్రికుల వంశంలో, జరత్కారు అనే పేరుతో, మహానుభావుడు, తపస్సుతో, ఇంద్రియ నిగ్రహంతో ప్రసిద్ధి చెందిన ఋషి జన్మిస్తాడు.
తస్య పుత్రో జరత్కారోర్భవిష్యతి తపోధనః। ఆస్తీకో నామ యజ్ఞం స ప్రతిషేత్స్యతి తం తదా। తత్ర మోక్ష్యన్తి భుజగా యే భవిష్యన్తి ధార్మికాః
ఆ జరత్కారుకు తపస్సుతో నిండిన కుమారుడు జన్మిస్తాడు. అతని పేరు ఆస్తీకుడు. అతడు ఆ సమయంలో యజ్ఞాన్ని ఆపుతాడు. అప్పుడు ధర్మాన్ని అనుసరించే పాములు విముక్తి పొందుతారు.
స మునిప్రవరో బ్రహ్మఞ్జరత్కారుర్మహాతపాః। కస్యాం పుత్రం మహాత్మానం జనయిష్యతి వీర్యవాన్
ఓ బ్రహ్మదేవా, ఆ మహాత్ముడు, మహాతపస్వి జరత్కారు ఎవరి కుమార్తెను పెళ్లి చేసుకుని, పరాక్రమశాలి కుమారుడిని పొందుతాడో చెప్పండి.
వాసుకేర్భగినీ కన్యా సముత్పన్నా సుశోభనా। తస్మై దాస్యతి తాం కన్యాం వాసుకిర్భుజగోత్తమః
వాసుకికి ఒక అందమైన చెల్లెలు జన్మించింది. పాములలో శ్రేష్ఠుడైన వాసుకి ఆ అమ్మాయిని అతనికి ఇస్తాడు.
తస్యాం జనయితా పుత్రం వేదవేదాఙ్గపారగమ్।' సనామాయాం సనామా స కన్యాయాం ద్విజసత్తమః
ఆమెలో, వేదాలు మరియు వాటి శాఖల్లో నిపుణుడైన కుమారుడు జన్మిస్తాడు. సనామ అనే పేరుగల ఆ అమ్మాయి, ఆ మహర్షికి కుమారుడిని ప్రసవిస్తుంది.
ఏవమస్త్వితి తం దేవాః పితామహమథాబ్రువన్। ఉత్క్వైవం వచనం దేవాన్విరిఞ్చిస్త్రిదివం యయౌ
అలా జరగాలని దేవతలు బ్రహ్మదేవుని అడిగారు. ఆ తరువాత, విరించి దేవతలకు అలా చెప్పి స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు.
సోఽహమేవం ప్రపశ్యామి వాసుకే భగినీ తవ। జరత్కారురితి ఖ్యాతా తాం తస్మై ప్రతిపాదయ
ఓ వాసుకీ, నీ చెల్లెలు జరత్కారు అని ప్రసిద్ధి. నేను ఇదే చూస్తున్నాను. ఆమెను అతనికి ఇచ్చి పెళ్లి చేయు.
భైక్షవద్భిక్షమాణాయ నాగానాం భయశాన్తయే। ఋషయే సువ్రతాయైనామేష మోక్షః శ్రుతో మయా
పాముల భయాన్ని తొలగించేందుకు, భిక్షాటన జీవనాన్ని అనుసరించే, మంచి వ్రతాలు పాటించే ఆ ఋషికి ఆమెను ఇచ్చితే విముక్తి కలుగుతుందని నేను విన్నాను.
ఏలాపత్రవచః శ్రుత్వా తే నాగా ద్విజసత్తమ। సర్వే ప్రహృష్టమనసః సాధుసాధ్విత్యపూజయన్
ఏలాపత్రుని మాటలు విని, అన్ని పాములు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, ఆనందంతో 'బాగుంది, బాగుంది' అని అతన్ని ప్రశంసించాయి.
తతఃప్రభృతి తాం కన్యాం వాసుకిః పర్యరక్షత। జరత్కారుం స్వసారం వై పరం హర్షమవాప చ
ఆ సమయం నుంచి వాసుకి తన అక్క అయిన జరత్కారు ని ఎంతో జాగ్రత్తగా కాపాడుతూ, హృదయంలో గొప్ప ఆనందాన్ని పొందాడు.
తతో నాతిమహాన్కాలః సమతీత ఇవాభవత్। అథ దేవాసురాః `సర్వే మమన్థుర్వరుణాలయమ్
అంతలోనే కొంత కాలం గడిచిన తరువాత, దేవతలు, అసురులు అందరూ కలసి వరుణుని నివాసాన్ని మథించారు.
తత్ర నేత్రమభూన్నాగో వాసుకిర్బలినాం వరః। సమాప్యైవ చ తత్కర్మ పితామహముపాగమన్
అక్కడ బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన వాసుకి పాము తాడు అయ్యాడు. ఆ పని పూర్తిచేసిన తరువాత, అతడు బ్రహ్మదేవుని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
దేవా వాసుకినా సార్ధం పితామహమథావ్రువన్। భగవఞ్శాపభీతోఽయం వాసుకిస్తప్యతే భృశమ్
వాసుకితో కలిసి దేవతలు బ్రహ్మదేవుని ఇలా అడిగారు: "ప్రభూ, శాపభయంతో వాసుకి చాలా బాధపడుతున్నాడు."
అస్యైతన్మానసం శల్యం సముద్ధర్తుం త్వమర్హసి। జనన్యాః శాపజం దేవ జ్ఞాతీనాం హితమిచ్ఛతః
"దేవా, ఇతని మనస్సులో ఉన్న ఈ ముల్లును, అంటే తల్లి శాపం వల్ల కలిగిన బాధను, మీరు తొలగించాలి. ఇతడు తన బంధువుల మేలుకోసం కోరుకుంటున్నాడు."
హితో హ్యయం సదాస్మకం ప్రియకారీ చ నాగరాట్। ప్రసాదం కురు దేవేశ శమయాస్య మనోజ్వరమ్
"ఇతడు ఎప్పుడూ మాకు మేలు చేసేవాడు, మనసు పెట్టి సహాయం చేసేవాడు. దేవతల పాలకా, దయచూపి ఇతని మనోవ్యధను పోగొట్టండి."
మయైవ తద్వితీర్ణం వై వచనం మనసాఽమరాః। ఏలాపత్రేణ నాగేన యదస్యాభిహితం పురా
"అమరులారా, నేను మనసులో ఆ మాటను పలికాను. గతంలో ఎలాపత్రుడు అనే పాము వాసుకికి చెప్పినదాన్ని నేనే అనుకున్నాను."
తత్కరోత్వేష నాగేన్ద్రః ప్రాప్తకాలం వచః స్వయమ్। వినశిష్యన్తి యే పాపా న తు యే ధర్మచారిణః
"ఇప్పుడు ఈ నాగాధిపతి ఆ సమయానుసారమైన మాటను తానే నెరవేర్చాలి. దుష్టులు నశిస్తారు, ధర్మాన్ని అనుసరించే వారు కాదు."
ఉత్పన్నః స జరత్కారుస్తపస్యుగ్రే రతో ద్విజః। తస్యైష భగినీం కాలే జరత్కారుం ప్రయచ్ఛతు
ఆ సమయంలో ద్విజుడు అయిన జరత్కారు జన్మించి, కఠినమైన తపస్సులో నిమగ్నమయ్యాడు. సరైన సమయంలో అతనికి వాసుకి తన అక్క జరత్కారు ను పెళ్లి చేయాలి.
ఏలాపత్రేణ యత్ప్రోక్తం వచనం భుజగేన హ। పన్నగానాం హితం దేవాస్తత్తథా న తదన్యథా
"ఎలాపత్రుడు పాము చెప్పిన మాట పాముల మేలుకోసమే. దేవతలారా, అది అలాగే జరగాలి, వేరేలా కాదు."
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు నాగేన్ద్రః పితామహవచస్తదా। సందిశ్య పన్నగాన్సర్వాన్వాసుకిః శాపమోహితః
బ్రహ్మదేవుని ఆ ఆజ్ఞను విని, శాప భ్రమలో ఉన్న నాగాధిపతి వాసుకి, వెంటనే అన్ని పాములకు ఆదేశాలు ఇచ్చాడు.
స్వసారముద్యమ్య తదా జరత్కారుమృషిం ప్రతి। సర్పాన్బహూఞ్జరత్కారౌ నిత్యయుక్తాన్సమాదధత్
ఆ సమయంలో వాసుకి తన సోదరిని జరత్కారు మహర్షికి ఇచ్చేందుకు సిద్ధం చేసి, జరత్కారు వద్ద ఎప్పుడూ సేవ చేయడానికి అనేక పాములను నియమించాడు.
జరత్కారుర్యదా భార్యామిచ్ఛేద్వరయితుం ప్రభుః। శీఘ్రమేత్య తదాఽఽఖ్యేయం తన్నః శ్రేయో భవిష్యతి
"జరత్కారు మహర్షి పెళ్లి చేసుకోవాలని నిర్ణయించినప్పుడు, వెంటనే అతనికి ఈ విషయం తెలియజెప్పాలి. అప్పుడు మనకు మేలు జరుగుతుంది."
జరత్కారురితి ఖ్యాతో యస్త్వయా సూతనన్దన। ఇచ్ఛామి తదహం శ్రోతుం ఋషేస్తస్య మహాత్మనః
"సూతనందనా, 'జరత్కారు' అని పేరు పొందిన ఆ మహర్షి గురించి నేను వినాలనుకుంటున్నాను."
కిం కారణం జరత్కారోర్నామైతత్ప్రథితం భువి। జరత్కారునిరుక్తిం త్వం యథావద్వక్తుమర్హసి
"జరత్కారు అనే పేరు భూమిపై ఎందుకు ప్రసిద్ధి చెందింది? ఆ పేరుకు అర్థం ఏమిటో నీవు నిజంగా వివరించాలి."
జరేతి క్షయమాహుర్వై దారుణం కారుసంజ్ఞితమ్। శరీరం కారు తస్యాసీత్తత్స ధీమాఞ్శనైఃశనైః
"'జర' అంటే క్షయం, 'కారు' అంటే శరీరం. అతని శరీరాన్ని ఆ మహాత్ముడు తపస్సుతో క్రమంగా తగ్గించుకున్నాడు."
క్షపయామాస తీవ్రేణ తపసేత్యత ఉచ్యతే। జరత్కారురితి బ్రహ్మన్వాసుకేర్భగినీ తథా
"తీవ్రమైన తపస్సుతో తన శరీరాన్ని తగ్గించుకున్నందున అతనికి 'జరత్కారు' అని పేరు వచ్చింది. అలాగే వాసుకి సోదరికి కూడా అదే పేరు వచ్చింది."
ఏవముక్తస్తు ధర్మాత్మా శౌనకః ప్రాహసత్తదా। ఉగ్రశ్రవసమామన్త్ర్య ఉపపన్నమితి బ్రువన్
ఇలా చెప్పిన తరువాత ధర్మాత్ముడైన శౌనకుడు చిరునవ్వుతో ఉగ్రశ్రవసుని చూచి, "అది సమంజసం" అని అన్నాడు.