కృతవర్మా మయా వీరో నిర్యాస్యన్నేవ వారితః। సాల్వం నివారయిష్యేఽహం తిష్ఠ త్వమితి సూతజ
కృతవర్మ అనే వీరుడిని నేను బయలుదేరుతుండగా ఆపాను. ఇప్పుడు సాల్వుడిని నేను అడ్డుకుంటాను. నువ్వు నిలబడిపో, రథసారధి కుమారుడా.
స చ సంభావయన్మాం వై నివృత్తో హృదికాత్మజః। తం సమేత్య రణం త్యక్త్వా కిం వక్ష్యామి మహారథం
హృదికుని కుమారుడు నాకు గౌరవం చూపించి యుద్ధాన్ని వదిలాడు. ఇప్పుడు అతడిని కలిసినప్పుడు, నేనూ యుద్ధాన్ని వదిలిపెడితే, ఆ మహారథికి ఏమంటాను?
ఉపయాన్తం దురాధర్షం శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్। పురుషం పుణ్డరీకాక్షం కిం వక్ష్యామి మహాభుజమ్
శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన, పద్మలోచనుడైన, దుర్జయుడైన మహాబాహువును ఎదుర్కొన్నప్పుడు, నేను ఏమంటాను?
సాత్యకిం బలదేవం చ యే చాన్యేఽన్ధకవృష్ణయః। మయా స్పర్ధన్తి సతతం కిం ను వక్ష్యామి తానహం
సాత్యకిని, బలదేవుడిని, ఇంకా ఎవరైనా అంధకవృష్ణి వీరులను, ఎప్పుడూ నాతో పోటీ పడే వారిని నేను చూసి ఏమంటాను?
త్యక్త్వా రణమిమం సౌతే పృష్ఠతోఽభ్యాహతః శరైః। త్వయాఽపనీతీ వివశో న జీవేయం కథంచన
ఈ యుద్ధాన్ని వదిలేసి, నీవు నన్ను వెనుక నుండి బాణాలతో గాయపరిచినప్పుడు, నీవు నన్ను బలవంతంగా తీసుకెళ్తే, నేను ఎప్పటికీ బతకలేను.
సంనివర్త రథేనాశు పునర్దారుకనన్దన। న చైతదేవం కర్తవ్యమథాపత్సు కథంచన
దారుకునందన, వెంటనే రథాన్ని తిరిగి యుద్ధానికి తీసుకెళ్ళు. కష్ట సమయంలో ఇలాంటి పని ఎప్పుడూ చేయకూడదు.
న జీవితమహం సౌతే బహు మన్యే కథంచన। అపయాతో రణాద్భీతః పృష్ఠతోఽభ్యాహతః శరైః
సౌతే, భయంతో యుద్ధాన్ని వదిలిపెట్టి, వెనుక నుండి బాణాలతో గాయపడి పారిపోతే, నాకు ప్రాణం విలువే లేదు.
కదాఽపి సూతపుత్ర త్వం జానీషే మాం భయార్దితమ్। అపయాతం రణం హిత్వా యథా కాపురుషం తథా
సూతపుత్రా, నీవు నన్ను ఎప్పుడూ భయంతో యుద్ధాన్ని వదిలిపెట్టి, ఓడిపోయినవాడిలా పారిపోతూ చూడవు.
అయుక్తం తు మయా త్యక్తుం సంగ్రామం దారుకాత్మజ। మయి యుద్ధార్థిని భృశం స త్వం యాహి యతో రణమ్
దారుకాత్మజా, నేను యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు యుద్ధాన్ని వదిలిపోవడం నాకు తగదు. కాబట్టి నీవు యుద్ధం ఉన్న చోటికి రథాన్ని తీసుకెళ్ళు.
ఏవముక్తస్తు కౌన్తేయ సూతపుత్రస్తతో మృధే। ప్రద్యుమ్నమబ్రవీచ్ఛ్లక్ష్ణం మధురం వాక్యమఞ్జసా
ఇలా చెప్పిన తరువాత, సూతపుత్రుడు యుద్ధరంగంలో ప్రద్యుమ్నుని దగ్గరికి మృదువుగా, మధురంగా మాట్లాడాడు.
న మే భయం రౌక్మిణేయ సంగ్రామే యచ్ఛతో హయాన్। యుద్ధజ్ఞోస్మి చ వృష్ణీనాం నాత్ర కించిదతోఽన్యథా
రుక్మిణీపుత్రా, యుద్ధంలో గుర్రాలను నడిపేటప్పుడు నాకు ఎలాంటి భయమూ లేదు. వృష్ణివంశంలో యుద్ధకళలో నేను నిపుణుడిని. ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు.
ఆయుష్మన్నుపదేశస్తు సారథ్యే వర్తతాం స్మృతః। సర్వార్థేషు రథీ రక్ష్యస్త్వం చాపి భృశపీడితః
దీర్ఘాయుష్మాన్, రథసారధి ఎప్పుడూ సలహా ఇవ్వాలని, అన్ని విషయాల్లో రథికుడిని కాపాడాలని గుర్తుంచుకోవాలి. నీవు తీవ్రమైన గాయాలతో ఉన్నప్పుడు మరింత జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
త్వం హి సాల్వప్రయుక్తేన శరేణాభిహతో భృశమ్। కశ్మలాభిహతో వీర తతోఽహమపయాతవాన్
వీరా, నీవు సాల్వుడు వదిలిన బాణంతో బలంగా గాయపడి, మూర్ఛకు లోనయ్యావు. అందుకే నేను రథాన్ని వెనక్కి తీసుకెళ్ళాను.
సత్వం సాత్వతముఖ్యాద్య లబ్ధసంజ్ఞో యదృచ్ఛయా। పశ్య మే హయసంయానే శిక్షాం కేశవనన్దన
సాత్వతులలో ముఖ్యుడవైన నీవు ఇప్పుడు మళ్లీ స్పృహ పొందావు. కేశవుని కుమారుడా, నా గుర్రాల నడిపే నైపుణ్యాన్ని చూడు.
దారుకేణాహముత్పన్నో యథావచ్చైవ శిక్షితః। వీతభీః ప్రవిశామ్యేతాం సాల్వస్య మహతీం చమూమ్
నేను దారుకుని కుమారుడిని, సరిగ్గా శిక్షణ పొందాను. ఇప్పుడు భయమేమీ లేకుండా, సాల్వుడి గొప్ప సేనలోకి ప్రవేశిస్తాను.
ఏవముక్త్వా తతో వీరో హయాన్సంచోద్య సంగరే। రశ్మిభిస్తు సముద్యమ్య జవేనాభ్యపతత్తదా
ఇలా చెప్పి, ఆ వీరుడు యుద్ధంలో గుర్రాలను ప్రేరేపించి, రశ్ములను చక్కగా పట్టుకొని, వేగంగా ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
మణ్డలాని విచిత్రాణి యమకానీతరాణి చ। సవ్యాని చ విచిత్రాణి దక్షిణాని చ సర్వశః
అతడు అద్భుతమైన వలయాలు, వంకర తిరుగులు, ఎడమవైపు, కుడివైపు అన్నిరకాల మెలికలు వేసాడు.
ప్రతోదేనాహతా రాజన్రశ్మిభిశ్చ సముద్యతాః। ఉత్పతన్త ఇవాకాశం విబభుస్తే హయోత్తమాః
రాజా, చావడితో కొట్టి, రశ్ములతో నడిపించగా, ఆ ఉత్తమ గుర్రాలు ఆకాశంలో ఎగిరిపోతున్నట్లుగా కనిపించాయి.
తే హస్తలాఘవోపేతం విజ్ఞాయ నృప దారుకిమ్। ఉహ్యమానా ఇవ తదా నాస్పృశంశ్చరణైర్మహీమ్
రాజా, దారుకుని చేతి నైపుణ్యాన్ని గుర్తించిన ఆ గుర్రాలు, నడిపించబడుతున్నప్పుడు తమ కాళ్లతో నేలను తాకనట్లుగా అనిపించాయి.
సోపసవ్యాం చమూం తస్య సాల్వస్య భరతర్షభ। చకార నాతియత్నేన తదద్భుతమివాభవత్
భరతశ్రేష్ఠా, అతడు సాల్వుడి సేనను ఎడమవైపు చక్కగా చుట్టి వెళ్లాడు. ఇది అతడికి పెద్ద కష్టం లేకుండా జరిగిపోయింది. అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
అమృష్యమాణోపసవ్యం సాల్వః సమితిదారుణః। యన్తారమస్య సహసా త్రిభిర్బాణైః సమార్దయత్
సాల్వుడు ఆ ఎడమవైపు తిరుగును తట్టుకోలేక, యుద్ధంలో క్రూరుడై, అకస్మాత్తుగా తన రథసారధిని మూడు బాణాలతో గాయపరిచాడు.
దారుకస్య సుతస్తం తు బాణవేగమచిన్తయన్। భూయ ఏవ మహాబాహో ప్రయయావపసవ్యతః
దారుకుని కుమారుడు ఆ బాణాల వేగాన్ని లెక్కచేయకుండా, మహాబాహువుతో మళ్లీ ఎడమవైపు రథాన్ని నడిపించాడు.
తతో బాణాన్బహువిధాన్పునరేవ స సౌభరాట్। ముమోచ తనయే వీర మమ రుక్మిణినన్దనే
ఆ సమయంలో సౌభరాజు ఎన్నో విధాలైన బాణాలను నా ధైర్యవంతుడైన రుక్మిణీ కుమారుని మీద మళ్లీ వదిలాడు.
తానప్రాప్తాఞ్శితైర్బ్రాణైశ్చిచ్ఛేద పరవీరహా। రౌక్మిణేయః స్మితం కృత్వా దర్శయన్హస్తలాఘవం
శత్రువులను సంహరించే రుక్మిణీ కుమారుడు చిరునవ్వుతో తన చేతిలోని నైపుణ్యాన్ని చూపిస్తూ, ఆ పదునైన బాణాలను మధ్యలోనే కోసేశాడు.
ఛిన్నాన్దృష్ట్వా తు తాన్బాణాన్ప్రద్యుమ్నేన చ సౌభరాట్। ఆసురీం దారుణీం మాయామాస్థాయ వ్యసృజచ్ఛరాన్
ప్రద్యూమ్నుడు తన బాణాలను కోసినదాన్ని చూసి, సౌభరాజు భయంకరమైన అసురమాయను ఆశ్రయించి మరిన్ని బాణాలను వదిలాడు.
ప్రయుజ్యమానమాజ్ఞాయ దైతేయాస్త్రం మహాబలమ్। బ్రహ్మాస్త్రేణాన్తరా చ్ఛిత్త్వాముమోచాన్యన్పతస్త్రిణః
ఆ గొప్ప దైత్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగిస్తున్నాడని గుర్తించి, ప్రద్యూమ్నుడు బ్రహ్మాస్త్రంతో దాన్ని మధ్యలోనే కోసి, మరికొన్ని బాణాలను వదిలాడు.
తే తదస్త్రం విధూయాశు వివ్యధూ రుధిరాశనాః। శిరస్యురసి వక్రే చ స ముమోహ పపాత చ
ఆ రక్తపిపాసువైన యోధులు ఆ అస్త్రాన్ని వెంటనే తిప్పికొట్టి, అతని తల, ఛాతీ, పక్కలపై బలంగా కొట్టారు. అతడు మత్తుగా అయి నేలపై పడిపోయాడు.
తస్మిన్నిపతితే క్షుద్రే సాల్వే బాణప్రపీడితే। రౌక్మిణేయోఽపరం బాణం సందధే శత్రతాపనః
అలా చిన్న మనసున్న సాల్వుడు బాణాల బాధతో పడిపోవడంతో, రుక్మిణీ కుమారుడు, శత్రువులకు భయంకరుడైనవాడు, ఇంకొక బాణాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
తమర్చితం సర్వదాశార్హపూగై- రాశీర్భిరర్కజ్వలనప్రకాశమ్। దృష్ట్వా శరం జ్యామభినీయమానం బభూవ హాహాకృతమన్తరిక్షమ్
యాదవులందరి ఆశీర్వాదాలతో ఎప్పుడూ పూజింపబడే, సూర్యుడు, అగ్ని వంటి ప్రకాశంతో మెరిసే ఆ బాణాన్ని విల్లులో పెట్టినప్పుడు, ఆకాశంలో హాహాకారాలు వినిపించాయి.
తతో దేవగణాః సర్వే సేన్ద్రాః సహధనేశ్వరాః। నారదం ప్రేషయామాసు- శ్వసనం చ మనోజవమ్
అప్పుడు దేవతలందరూ, ఇంద్రుడు, ధనాధిపతులతో కలిసి, నారదుని మరియు వేగంగా పరిగెత్తే వాయువును పంపించారు.