వర్జయిత్వా శ్మశానాని దేవతాయతనాని చ। వల్మీకాంశ్చైవ చైత్యాంశ్చ సంనివిష్టమభూద్బలమ్
శ్మశానాలు, దేవతాల గుళ్లు, పుట్టలు, పవిత్ర స్థలాలను తప్పించి ఆ సైన్యం ఏర్పాటుచేయబడింది.
అనీకానాం విభాగేన పన్థానః సుకృతాస్తథా। ప్రథమా నవమాశ్చైవ సాల్వస్య శిబిరే నృప
అనేక విభాగాలుగా సైన్యాన్ని విభజించి, ముందుభాగం, వెనుకభాగం మార్గాలు సరిగ్గా ఏర్పాటుచేశారు, రాజా, సాల్వుడి శిబిరంలో.
సర్వాయుధసమోపేతం సర్వశస్త్రవిశారదమ్। రథనాగాశ్వకలిలం పదాతిజనసంకులమ్
అందులో అన్ని రకాల ఆయుధాలు ఉన్నాయి, ఆయుధాలలో నిపుణులు ఉన్నారు. రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, పాదసేనతో అక్కడ జనసందడి కనిపించింది.
తుష్టపుష్టబలోపేతం వీరలక్షణలక్షితమ్। విచిత్రధ్వజసన్నాహం విచిత్రరథకార్ముకమ్
ఆ సేన సంతృప్తిగా, బాగా పోషణ పొందిన వీరులతో నిండింది. అందమైన జెండాలు, విభిన్నమైన రథాలు, విల్లు ఆయుధాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
సంనివేశ్య చ కౌరవ్య ద్వారకాయాం నరర్షభ। అభిసారయామాస తదా వేగైన పతగేన్ద్రవత్
కౌరవా, ఆ సైన్యాన్ని ద్వారకలో ఏర్పాటు చేసి, సాల్వుడు పక్షిరాజు వలె వేగంగా ముందుకు దూసుకెళ్లాడు.
తదాపతన్తం సందృశ్య బలం సాల్వపతేస్తదా। నిర్యాయ యోధయామాసుః కుమారా వృష్ణినన్దనాః
ఆ సమయంలో, సాల్వుని సేన ముందుకు వస్తున్నదని చూసి, వృష్ణికుల కుమారులు యుద్ధానికి బయలుదేరారు.
అసహన్తోఽభియానం తత్సాల్వరాజస్య కౌరవ। చారుదేష్ణశ్చ సామ్బశ్చ ప్రద్యుమ్నశ్చ రమహారథః
కౌరవా, సాల్వరాజు దాడిని తట్టుకోలేక, చారుదేశ్నుడు, సామ్బుడు, రమహారథుడైన ప్రద్యుమ్నుడు ముందుకు వెళ్లారు.
తే రథైర్దంశితాః సర్వేవిచిత్రాభరణధ్వజాః। సంసక్తాః సాల్వరాజస్య బహుభిర్యోధపుఙ్గవైః
వారు అందరూ రథాలపై, వివిధ అలంకారాలు, జెండాలతో సজ্জితులై, సాల్వరాజు పక్షంలోని అనేక యోధులతో యుద్ధంలో తలపడారు.
గృహీత్వా కార్ముకం సామ్బః సాల్వస్య సచివం రణే। యీధయామాస సంహృష్టః క్షేమధూర్తిం చమూపతిమ్
సామ్బుడు తన విల్లు పట్టుకుని ఆనందంగా, సాల్వుని సేనాధిపతి క్షేమధూర్తితో యుద్ధం చేశాడు.
తస్య బాణమయం వర్షం జామ్బవత్యాః సుతో మహత్। ముమోచ భరతశ్రేష్ఠ యథావర్షం సహస్రదృక్
భరతశ్రేష్ఠా, జాంబవతీ కుమారుడు సామ్బుడు, క్షేమధూర్తిపై గొప్ప బాణవర్షాన్ని వదిలాడు. అది వర్షదేవుడు వర్షం కురిపించినట్లుగా ఉంది.
తద్బాణవర్షం తుములం విషేహే స చమూపతిః। క్షేమధూర్తిర్మహారాజ హిమవానివ నిశ్చలః
ఆ ఘోరమైన బాణవర్షాన్ని సేనాధిపతి క్షేమధూర్తి రాజా, హిమవంతుడు లాగానే అలకలేక తట్టుకున్నాడు.
తతః సామ్బాయ రాజేన్ద్ర క్షేమధూర్తిరపి స్వయమ్। ముమోచ మాయావిహితం శరజాలం మహత్తరమ్
రాజేంద్రా, ఆ తరువాత క్షేమధూర్తి స్వయంగా సామ్బునిపై మాయతో కూడిన గొప్ప బాణజాలాన్ని వదిలాడు.
తతో మాయామయం జాలం మాయయైవ విదార్యసః। సామ్బః శరసహస్రేణ రథమస్యాభ్యవర్షత
అప్పుడు సామ్బుడు తన మాయతో ఆ మాయాజాలాన్ని ఛేదించి, తన బాణాలతో ఆ రథంపై వర్షంలా వెయ్యి బాణాలు వదిలాడు.
తతః స విద్ధః సామ్బేన క్షేమధూర్తిశ్చమూపతిః। అపాయాజ్జవనైరశ్వైః సామ్బబాణప్రపీడితః
అప్పుడు సామ్బుడి బాణాల తాకిడికి బాధపడుతూ, క్షేమధూర్తి అనే సేనాధిపతి తన వేగవంతమైన గుర్రాలతో అక్కడి నుంచి పారిపోయాడు.
తస్మిన్విప్రద్రుతే శరే సాల్వస్యాథ చమూపతౌ। వేగవాన్నామ దైతేయః సుతం మేఽభ్యద్రవద్బలీ
ఆ సాల్వ సేనాధిపతి బాణానికి తాళలేక పారిపోతుండగా, వేగవాన్ అనే బలమైన దైత్యుడు నా కుమారుడిపై దూసుకొచ్చాడు.
అభిపన్నస్తు రాజేన్ద్ర సామ్బో వృష్ణికులోద్వహః। వేగం వేగవతో రాజంస్తస్థౌ వీరో విధారయన్
రాజా! వృష్ణికులలో శ్రేష్ఠుడైన సామ్బుడు ఆ వేగవాన్ దాడిని ఎదుర్కొని, ధైర్యంగా నిలబడి అతని వేగాన్ని అడ్డుకున్నాడు.
స వేగవతి కౌన్తేయ సామ్బో వేగవతీం గదామ్। చిక్షేప తరసా వీరో వ్యావిద్ధ్యన్సత్యవిక్రమః
అప్పుడు రుక్మిణీ కుమారుడైన సామ్బుడు నిజమైన పరాక్రమంతో తన గొప్ప గదను వేగంగా వేగవాన్పై విసిరాడు.
తయా త్వభిహతో రాజన్వేగవాన్న్యపతద్భువి। వాతరుగ్ణం ఇవ క్షుణ్ణో జీర్ణమూలోవనస్పతిః
రాజా! ఆ గద తాకిడికి వేగవాన్ నేలపై పడిపోయాడు. పాత వేర్లు ఉన్న చెట్టు గాలి తాకిడికి విరిగిపడినట్టు అతడు కూలిపోయాడు.
తస్మిన్నిపతితే వీరే గదారుగ్ణే మహాసురే। ప్రవిశ్య మహతీం సేనాం యోధయామాస మే సుతః
ఆ మహా దైత్యుడు గద తాకిడికి పడిపోవడంతో, నా కుమారుడు ఆ పెద్ద సైన్యంలోకి ప్రవేశించి యుద్ధం చేయడం ప్రారంభించాడు.
చారుదేష్ణేన సంసక్తో వివిన్ధ్యో నామ దానవః। మహారథః సమాజ్ఞాతో మహారాజ మహాధనుః
అప్పుడు మహా ధనుర్ధారి, మహారథుడైన వివింద్యుడు అనే దానవుడు చారుదేశ్నుడితో యుద్ధానికి దిగాడు.
తతః సుతుములం యుద్ధం చారుదేష్ణవివిన్ధ్యయోః। వృత్రవాసవయో రాజన్యథాపూర్వం తథాఽభవత్
ఆ తర్వాత చారుదేశ్నుడు, వివింద్యుడు ఇద్దరి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది. అది పుర్వం వృత్రాసురుడు, ఇంద్రుడు యుద్ధించినట్టు ఉక్కిరిబిక్కిరిగా సాగింది.
అన్యోన్యస్యాభిసంక్రుద్ధావన్యోన్యం జఘ్నతుః శరైః। వినదన్తౌ మహారాజ సింహావివ మహాబలౌ
రాజా! ఇద్దరూ కోపంతో ఒకరినొకరు బాణాలతో గాయపరిచారు. వారు గర్జిస్తూ, ఇద్దరూ బలమైన సింహాల్లా యుద్ధం చేశారు.
రౌక్మిణేయస్తతో బాణమగ్న్యర్కోపమవర్చసమ్। అభిమన్త్ర్య మహాస్త్రేణ సందధే శత్రునాశనమ్
ఆ సమయంలో రుక్మిణీ కుమారుడు శత్రువును సంహరించేందుకు, అగ్ని, సూర్యుల్లా ప్రకాశించే బాణాన్ని మహాస్త్రంతో మంత్రించి తన విల్లుకు అమర్చాడు.
స వివిన్ధ్యాయ సక్రోధః సమాహూయ మహారథః। చిక్షేప మే సుతో రాజన్స గతాసురథాపతత్
రాజా! నా కుమారుడు మహారథుడు కోపంతో ఆ బాణాన్ని వివింద్యుడిపై ప్రయోగించగా, అది అతని ప్రాణాన్ని తీసుకుని యోధాధిపతిని నేలకూల్చింది.
వివిన్ధ్యం నిహృతం దృష్ట్వా తాం చ విక్షోభితాం చమూమ్। కామగేన స సౌభేన సాల్వః పునరుపాగమత్
వివింద్యుడు చనిపోయినదాన్ని, సైన్యం గందరగోళంలో పడిపోయినదాన్ని చూసి, సాల్వుడు తన సౌభ వాహనంతో మళ్లీ కోరికతో వచ్చాడు.
తతో వ్యాకులితం సర్వం ద్వారకావాసి తద్బలమ్। దృష్ట్వా సాల్వం మహాబాహో సౌభస్థం పృథివీగతమ్
అప్పుడు మహాబాహువంతుడా! సౌభంపై భూమిపై ఉన్న సాల్వుడిని చూసి, ద్వారకా సైన్యం అంతా గందరగోళంలో పడిపోయింది.
తతో నిర్యాయ కౌరవ్య అవస్థాప్య చ తద్బలమ్। ఆనర్తానాం మహారాజ ప్రద్యుమ్నో వాక్యమబ్రవీత్
తర్వాత ప్రద్యుమ్నుడు బయలుదేరి, ఆ నర్తుల సైన్యాన్ని అమర్చాడు. అప్పుడు కౌరవ రాజా! ఆయన ఇలా అన్నాడు.
సర్వే భవన్తస్తిష్ఠన్తు సర్వే పశ్యన్తు మాం యుధి। నివారయన్తం సంగ్రామే బలాత్సౌభం సరాజకమ్
అందరూ నిలబడండి, యుద్ధంలో నన్ను చూడండి. నేను బలవంతంగా సౌభుడిని, అతని రాజులను యుద్ధంలో ఆపుతాను.
అయం సౌభపతేః సేనామాయసైర్భుజగైరివ। ధనుర్భుజవినిర్ముక్తైర్నాశయమ్యద్య యాదవాః
యాదవులారా! ఈ రోజు నేను నా విల్లు నుండి విడిచే ఇనుప పాముల్లాంటి బాణాలతో సౌభపతి సైన్యాన్ని నాశనం చేస్తాను.
ఆశ్వసధ్వం న భీః కార్యా సౌభరాడద్య నశ్యతి। మయాఽభిపన్నో దుష్టాత్మా ససౌభో వినశిష్యతి
ధైర్యంగా ఉండండి, భయపడవద్దు. ఈ రోజు సౌభ రాజు నాశనం అవుతాడు. నేను దాడి చేస్తే, ఆ దుష్టుడు తన సౌభంతో కలసి నశించిపోతాడు.