పుత్రాణాం తవ రాజేన్ద్ర త్వన్నిమిత్తమితి ప్రభో। తత్రాచక్షమహం దోషాన్యైర్భవాన్వ్యతిరోపితః
ఓ రాజేంద్రా, నీ కుమారుల విషయమై, ప్రభూ, నీ వల్లనే ఇతరులు నిన్ను తప్పుగా భావించారని నేను చెబుతున్నాను.
వీరసేనసుతో యైస్తు రాజ్యాత్ప్రభ్రంశితః పురా। అతర్కితవినాశశ్చ దేవనేన విశాంపతే
వీరసేనుని కుమారుని, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఇంతకుముందు వీరే రాజ్యం నుండి దూరం చేశారు. దేవతల వల్ల అనుకోని విధంగా అతడు నాశనం అయ్యాడు.
సాతత్యం చ ప్రసఙ్గస్య వర్ణయేయం యథాతథమ్
ఈ విషయమంతా నిజంగా ఎలా జరిగిందో నేను పూర్తిగా వివరంగా చెబుతాను.
స్త్రియోఽక్షా మృగయా పానమేతత్కామసముత్థితమ్। దుఃఖం చతుష్టయ ప్రోక్తం యైర్నరో భ్రశ్యతే శ్రియః
స్త్రీలు, జూదం, వేట, మద్యం — ఇవన్నీ కోరిక వల్ల కలిగే నాలుగు దుఃఖాలు. వీటి వల్ల మనిషి ఐశ్వర్యాన్ని కోల్పోతాడు.
తత్రసర్వత్రవక్తవ్యం మన్యన్తే శాస్త్రకోవిదాః। విశేషతశ్చ వక్తవ్యం ద్యూతే పశ్యన్తి తద్విదః
ఈ విషయాల్లో శాస్త్రజ్ఞులు చెప్పాల్సినదాన్ని చెబుతారు. ముఖ్యంగా జూదం గురించి తెలిసినవారు ఎక్కువగా చెప్పాలని భావిస్తారు.
ఏకాహాద్ద్రవ్యనాశోఽత్ర ధ్రువం వ్యసనమేవ చ। అభుక్తనాశశ్చార్థానాం వాక్పారుష్యం చ కేవలమ్
జూదంలో ఒక్క రోజులోనే ధనం నశిస్తుంది, దురదృష్టమే మిగిలిపోతుంది. సంపాదించినదాన్ని ఉపయోగించకముందే పోయిపోతుంది, మాటల్లో కఠినత కూడా కలుగుతుంది.
ఏతచ్చాన్యచ్చ కౌరవ్య ప్రసఙ్గికటుకోదయమ్। ద్యూతే బ్రూయాం మహాబాహో సమాసాద్యామ్బికాసుతమ్
ఓ కౌరవా, జూదం వల్ల కలిగే ఈ బాధలు, ఇతర కష్టాల గురించి కూడా, ఓ మహాబాహువా, అంబికా కుమారుని ఎదురుగా నేను చెప్పతలచాను.
ఏవముక్తో యది మయా గృహ్ణీయాద్వచనం మమ। అనామయం స్యాద్ధర్మశ్చ కురూణాం కురువర్దన
ఇలా నేను చెప్పినప్పుడు అతడు నా మాట వినిపడితే, కురువంశంలో శుభం కలుగుతుంది, ధర్మం నిలుస్తుంది, ఓ కురువంశాభివృద్ధికరుడా.
న చేత్స మమ రాజేన్ద్ర గృహ్ణీయాన్మధురం వచః। పథ్యం చ భరతశ్రేష్ఠ నిగృహ్ణీయాం బలేన తమ్
ఓ రాజేంద్రా, నా మృదువైన, హితమైన మాటను అతడు వినకపోతే, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, నేను బలవంతంగా అతడిని నియంత్రిస్తాను.
అథైనమవినీతేన సుహృదో నామ దుర్హృదః। సభాసదోఽనువర్తేరంస్తాంశ్చ ఇన్యాం దురోదరాన్
అప్పుడు అతడి అణకటితనం వల్ల, అతడి స్నేహితులని చెప్పుకునేవారు నిజంగా శత్రువులే. సభలో ఉన్నవారిని నేను దూరం చేస్తాను, ఆ దురుద్దేశ్యులనూ తొలగిస్తాను.
అసాన్నిధ్యం తు కౌరవ్య మమానర్తేష్వభూత్తదా। యేనేదం వ్యసనం ప్రాజ్ఞా భవన్తో ద్యూతకారితమ్
కౌరవా, ఆ సమయంలో నేను లేకపోవడమే ఈ కష్టాలకు కారణం. అందుకే, జ్ఞానులైన మీకు జూదం వల్ల ఈ అపాయం కలిగింది.
సోహమేత్య కురుశ్రేష్ఠ ద్వారకాం పాణ్డునన్దన। అశ్రౌషం త్వాం వ్యసనినం యుయుధానాద్యథాతథమ్
కాబట్టి, ఓ కురుశ్రేష్ఠా, నేను ద్వారకకు వచ్చి, ఓ పాండునందనా, యుయుధానుడు మరియు ఇతరుల నుంచి నీవు కష్టంలో ఉన్నావని యథావిధిగా విన్నాను.
శ్రుత్వైవ చాహం రాజేన్ద్ర పరమోద్విగ్రమానసః। తూర్ణమభ్యాగతోస్మిత్వాం ద్రష్టుకామో విశంపతే
ఇది విన్న వెంటనే, ఓ రాజేంద్రా, నా మనసు చాలా కలవరపడింది. వెంటనే నిన్ను చూడాలని ఆశతో త్వరగా వచ్చాను, ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా.
అహో కృచ్ఛ్రమనుప్రాప్తాః సర్వే స్మ భరతర్షభ। సోఽహం త్వాం వ్యసనే మగ్నం పశ్యామి సహ సోదరైః
ఓ భరతవంశరత్నా, మీరు అందరూ ఎంతటి కష్టాన్ని ఎదుర్కొన్నారో! నిన్ను నీ సోదరులతో కలిసి ఈ విపత్తులో మునిగిపోయినవాడిగా చూస్తున్నాను.
అసాన్నిధ్యం కథం కృష్ణ తవాసీద్వృష్ణినన్దన। క్వ చాసీద్విప్రవాసస్తే కించాకార్షీః ప్రవాసతః
ఓ కృష్ణా, వృష్ణివంశానందనా, నీవు ఎలా లేకపోయావు? ఎక్కడికి వెళ్లావు? ప్రవాసంలో నీవు ఏమి చేశావు?
సాల్వస్య నగరం సౌభం గతోఽహం భరతర్షభ। నిహన్తుం కౌరవశ్రేష్ఠ తత్ర మే శృణు కారణమ్
ఓ భరతవంశరత్నా, ఓ కౌరవశ్రేష్ఠా, నేను శాల్వుని నగరమైన సౌభకు వెళ్లాను. దాన్ని నాశనం చేయడానికి వెళ్లాను. దానికి కారణం విను.
మహాతేజా మహాంవాహుర్యః స రాజా మహాయశాః। దమఘోషాత్మజో వీరః శిశుపాలో మయా హతః
అతడు మహాశక్తిశాలి, గొప్ప భుజశక్తి కలవాడు, ప్రసిద్ధి గల రాజు, దమఘోషుని కుమారుడు, శిశుపాలుడు. అతడిని నేను సంహరించాను.
యజ్ఞే తే భరతశ్రేష్ఠ రాజసూయేఽర్హణాం ప్రతి। స రోషవశమాపన్నో నామృష్యత దురాత్మవాన్
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, నీ రాజసూయయాగంలో నిన్ను సత్కరిస్తున్నప్పుడు, అతడు కోపంతో ఉండి, దుర్మార్గుడు కావడంతో, ఆ ఘనతను భరించలేకపోయాడు.
శ్రుత్వా తం నిహతం సాల్వస్తీవ్రరోషసమన్వితః। ఉపాయాద్ద్వారకాం శూన్యామిహస్థే మయి భారత
ఆయన చంపబడ్డాడని విని, శాల్వుడు తీవ్రమైన కోపంతో, నేను ఇక్కడ ఉన్నప్పుడు ఖాళీగా ఉన్న ద్వారకను చేరుకున్నాడు, ఓ భారతా.
స తత్ర యుద్ధమకరోద్బాలకైర్వృష్ణిపుఙ్గవైః। నివృత్తః కామగం సౌభమారుహ్యైవ నృశంసవత్
అక్కడ వృద్ధి చెందిన వృష్ణివంశ యువకులతో యుద్ధం చేసి, ఆపేసి, క్రూరంగా ప్రవర్తిస్తూ తన సౌభ విమానాన్ని ఎక్కాడు.
చిరజీవీ నృపః సోఽపి ప్రసాదాత్పద్మజన్మనః।' తతో వృష్ణిప్రవీరాంస్తాన్బాలాన్హత్వా బహూంస్తదా। పురోద్యానాని సర్వాణి భేదయామాస దుర్భతిః
పద్మజనుడి దయ వల్ల ఎక్కువ కాలం బ్రతికిన ఆ రాజు, ఆ సమయంలో అనేకమంది వృష్ణి యువ వీరులను చంపి, పాపాత్ముడు నగరానికి ముందున్న తోటలన్నీ ధ్వంసం చేశాడు.
ఉక్తవాంశ్చ మహాబాహో క్వాసౌ వృష్ణికులాధమః। వాసుదేవః స మన్దాత్మా వసుదేవసుతో గతః
అతడు గట్టిగా, 'వృష్ణికులంలో అతి నీచుడు, మూర్ఖుడు వాసుదేవుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు? వసుదేవుని కుమారుడు ఎక్కడికి పోయాడు?' అని అరవసాగాడు.
తస్య యుద్ధార్థినో దర్పం యుద్ధేనాశయితాఽస్మ్యహమ్। ఆనర్తాః సత్యమాఖ్యాత తత్ర గన్తాఽస్మి యత్ర సః
'అతడు నాతో యుద్ధం చేయాలని కోరుకుంటున్నాడు. యుద్ధంలో అతని గర్వాన్ని నేనెంతో తగ్గిస్తాను. ఓ ఆనర్తులు, అతడు ఎక్కడ ఉన్నాడో నిజంగా చెప్పండి. నేను అక్కడికి వెళ్తాను.'
తం హత్వా వినివర్తిష్యే కంసకేశినిషూదనమ్। అహత్వా న నివర్తిష్యే సత్యేనాయుధమాలభే
'కంసుని, కేశిని సంహరించిన వాడిని చంపి తిరిగి వస్తాను. అతన్ని చంపకుండా వెనక్కి రావడం లేదు. ఇది నా ప్రమాణం.'
క్వాసౌ క్వాసావితి పునస్తత్రతత్ర ప్రధావతి। మయా సహ రణే యోద్ధుం కాఙ్క్షమాణః స సౌభరాట్
సౌభ రాజు నన్ను యుద్ధంలో ఎదుర్కోవాలని ఆశిస్తూ, 'ఎక్కడ ఉన్నాడు? ఎక్కడ ఉన్నాడు?' అని మళ్లీ మళ్లీ అక్కడక్కడ పరుగెత్తాడు.
అద్యతం పాపకర్మాణం క్షుద్రం విశ్వాసఘాతినమ్। శిశుపాలవధామర్షాద్గమయిష్యే యమక్షయమ్
'ఈ రోజు శిశుపాలుని మరణానికి కోపంతో, ఆ పాపకర్మ చేసిన, నీచుడు, విశ్వాసాన్ని ద్రోహించిన వాడిని యమలోకానికి పంపిస్తాను.'
మమ పాపస్వభావేన భ్రాతా యేన నిపాతితః। శిశుపాలో మహీపాలస్తం వధిష్యే మహీతలే
'నా పాప స్వభావం వల్లే నా అన్న శిశుపాలుడు, రాజు, చంపబడ్డాడు. అందుకే నేనిప్పుడు అతన్ని భూమిపై సంహరిస్తాను.'
భ్రాతా బాలశ్చ రాజా చ న చ సంగ్రామకోవిదః। ప్రమత్తశ్చ హతో వీరస్తం హనిష్యే జనార్దనమ్
'నా అన్న చిన్నవాడు, రాజు, యుద్ధంలో అనుభవం లేని వాడు, అప్రమత్తంగా ఉండక చంపబడ్డాడు. ఆ వీరుడిని చంపిన జనార్దనుడిని నేనిప్పుడు సంహరిస్తాను.'
ఏకమాది మహారాజ విలప్యదివమాస్థితః। కామగేన స సౌభేన క్షిప్త్వా మాం కురునన్దన
ఒక్కడే ఇలా విలపిస్తూ, మహారాజా, తన ఇష్టానుసారం సౌభ విమానాన్ని ఎక్కి, నన్ను అక్కడి నుండి విసిరివేశాడు, ఓ కురునందనా.
తమశ్రౌషమహం గత్వా యథా వృత్తః స దుర్మతిః। మయి కౌరవ్య దుష్టాత్మా మార్తికావతకో నృపః
ఓ కౌరవ్యా, నేను లేని సమయంలో ఆ దుర్మతి మార్తికావట రాజు ఏం చేశాడో నేను విని తెలుసుకున్నాను.