శీర్షయోః పతితా వృక్షా విభిదుర్నైకధా తయోః। యథైవోత్పలపత్రాణి మత్తయోర్ద్విపయోస్తథా
వారిద్దరి తలలపై చెట్లు పడిపడి, ఎన్నో ముక్కలుగా విరిగిపోయాయి. అది మత్తులో ఉన్న రెండు ఏనుగులు కమలదళాలను చీల్చినట్టు కనిపించింది.
మూర్ధ్నిజర్ఝరభూతాస్తు బహవస్తత్ర పాదపాః। చీరాణీవ వ్యుదస్తాని రేజుస్తత్ర మహావనే
అక్కడ అనేక చెట్లు తలపై బలంగా తగిలి విరిగిపోయి, చీరలు పడినట్టు చుట్టూ పడి, ఆ మహావనంలో ప్రతిధ్వని చేశాయి.
తద్వృక్షయుద్ధమభవన్మహూర్తం భరతర్షభ। రాక్షసానాం చ ముఖ్యస్య నరాణాముత్తమస్య చ
ఆ చెట్ల యుద్ధం కొంతసేపు మాత్రమే కొనసాగింది, ఓ భరతశ్రేష్ఠా! రాక్షసుల నాయకుడి, మానవులలో ఉత్తముడి మధ్య జరిగిన పోరాటం అది.
తతః శిలాం సముత్క్షిప్య భీమస్య యుధి తిష్ఠతః। ప్రాహిణోద్రాసః క్రుద్ధో భీమసేనశ్చచాల హ
తర్వాత కోపంతో ఉన్న రాక్షసుడు ఒక పెద్ద రాయిని ఎత్తి, యుద్ధంలో నిలబడ్డ భీముడిపై విసిరాడు. ఆ రాయి తగిలి భీమసేనుడు కొంత తడబడ్డాడు.
తం శిలాతాడనజడం పర్యధావత రాక్షసః। బాహువిక్షిప్తకిరణః స్వర్భానురివ భాస్కరమ్
ఆ రాయితో తలపై బలంగా తగిలి, రాక్షసుడు కొంత మత్తుగా మారి, చేతులు ఊపుతూ సూర్యుడిని ఆవరించిన స్వర్భాను లాగా చుట్టూ తిరిగాడు.
తావన్యోన్యం సమాశ్లిశ్య ప్రకర్షన్తౌ పరస్పరమ్। ఉభావపి చకాశేతే ప్రవృద్ధౌ వృషభావివ
వారిద్దరూ ఒకరినొకరు బలంగా పట్టుకుని లాగుతూ, ఇద్దరూ పెరిగిన దున్నెలా ప్రకాశించారు.
తయోరాసీత్సుతుములః సంప్రహారః సుదారుణః। నఖదంష్ట్రాయుధవతోర్వ్యాఘ్రయోరివ దృప్తయోః
వారిద్దరి మధ్య భయంకరమైన, ఘోరమైన పోరాటం జరిగింది. అది నఖాలు, పళ్లతో యుద్ధం చేసే రెండు గర్విష్టులైన పులుల పోరాటంలా కనిపించింది.
దుర్యోధననికారాచ్చ బాహువీర్యాచ్చ దర్పితః। కృష్ణానయనదృష్టశ్చ వ్యవర్ధత వృకోదరః
దుర్యోధనుడి అవమానాలు, తన బాహుబలంతో పాటు కృష్ణుడు వచ్చినదాన్ని చూసి, వృకోదరుని శక్తి మరింత పెరిగింది.
అభిహత్యాథ బాహుభ్యాం ప్రత్యగృహ్ణాదమర్షితః। మాతఙ్గమివ మాతఙ్గః ప్రభిననకరటాముఖమ్
ఆ కోపంతో భీముడు తన బాహువులతో అతడిని గట్టిగా కొట్టి పట్టుకున్నాడు. అది ఇంకొక ఏనుగు, తన దంతాలతో ఎదురు ఏనుగును పగలగొట్టినట్టు ఉండింది.
స చాప్యేనం తతో రక్షః ప్రతిజగ్రాహ వీర్యబాన్। తమాక్షిపద్భీమసేనో బలేన బలినాం వరః
ఆ రాక్షసుడు కూడా భీముడిని పట్టుకున్నాడు. కానీ బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన భీమసేను తన బలంతో అతడిని లాగాడు.
తయోర్భుజవినిష్పేషాదుభయోర్బలినోస్తదా। శబ్దః సమభవద్ఘోరో వేణుస్ఫోటసమో యుధి
వారిద్దరి బాహువులు గట్టిగా తగిలించుకోవడంతో, ఆ ఇద్దరు బలవంతుల పోరులో, వెదురు పగిలినట్టు భయంకరమైన శబ్దం వినిపించింది.
అథైనమాక్షిప్య బలాద్గృద్య మధ్యే వృకోదరః। ధూనయామాస వేగేన వాయుశ్చణ్డ ఇవ ద్రుమమ్
తర్వాత వృకోదరుడు తన బలంతో మధ్యలో అతడిని పట్టుకుని, ఉరుము గాలివంటి వేగంతో అతడిని ఊపేశాడు.
స భీమేన పరామృష్టో దుర్బలో బలినాం రణే। వ్యస్పన్దత యథాప్రాణం విచకర్ష చ పాణ్డవమ్
యుద్ధంలో బలవంతులలో గొప్పవాడైన భీముడు పట్టుకున్నాక, బలహీనమైన ఆ రాక్షసుడు తన శక్తిమేరకు ప్రయత్నిస్తూ, పాండవుని లాగాడు.
తత ఏనం పరిశ్రాన్తముపలక్ష్య వృకోదరః। యోక్రయామాస బాహుభ్యాం పశుం రశనయా యథా
ఆ రాక్షసుడు అలసిపోయినట్టు గమనించిన వృకోదరుడు, జంతువును తాడుతో కట్టినట్టు తన బాహువులతో అతడిని బంధించాడు.
వినదన్తం మహానాదం భిన్నభిరీస్వనం బలీ। భ్రామయామాస సుచిరం విస్ఫురన్తమచేతసమ్
బలవంతుడు గట్టిగా అరుస్తూ, అతని స్వరం విరిగిపోతూ, చిత్తు లేని వాడిలా తడబడుతూ, చాలా సేపు అతడిని చుట్టూ తిప్పాడు.
తం విషీదన్తమాజ్ఞాయ రాక్షసం పాణ్డునన్దనః। ప్రగృహ్య తరసా దోర్భ్యాం పశుమారమమారయత్
ఆ రాక్షసుడు మనసు కోల్పోతున్నాడని గ్రహించిన పాండునందనుడు, వేగంగా రెండు చేతులతో అతడిని పట్టుకుని, జంతువును వధించినట్టు చంపేశాడు.
ఆక్రమ్య చ కటీదేశే జానునా రాక్షసాధమమ్। పీడయామాస పాణిభ్యాం తస్య కణ్ఠంవృకోదరః
వృకోదరుడు ఆ దుష్ట రాక్షసుని నడుము మీద ఎక్కి, తన చేతులతో అతని గొంతు పీడించి, మోకాళితో నలిపేశాడు.
అథ జర్జరసర్వాఙ్గం వ్యావృత్తనయనోల్బణమ్। భూతలే భ్రామయామాస వాక్యం చేదమువాచ హ
అతని అవయవాలు అన్నీ విరిగిపోయి, భయంకరమైన కళ్ళు తిరుగుతూ ఉండగా, భూమిపై అతడిని తిప్పుతూ, ఇలా అన్నాడు:
హిడిమ్బబకయోః పాప న త్వమశ్రుప్రమార్జనమ్। కరిష్యసి గతశ్చాపి యమస్య సదనం ప్రతి
హిడింబ వంశపు పాపాత్మా! నీవు ఇక కన్నీళ్లు తుడుచుకోలేవు. ఇప్పుడు యముని లోకానికి చేరుకున్నావు.
ఇత్యేవముక్త్వా పురుషప్రవీర- స్తం రాక్షసం క్రోధపరీతచేతాః। విస్రస్తవస్త్రాభరణం స్ఫురన్త- ముద్ధాన్తచిత్తం వ్యసుముత్ససర్జ
ఇలా చెప్పి, పురుషశ్రేష్ఠుడు కోపంతో ఉన్న మనసుతో, దుస్తులు, ఆభరణాలు జారిపోయిన, చలించిపోతున్న ఆ రాక్షసుని ప్రాణం లేని శరీరాన్ని వదిలేశాడు.
తస్మిన్హతే తోయదతుల్యరూపే కృష్ణాం పురస్కృత్య నరేన్ద్రపుత్రాః। భీమం ప్రశస్యాథ గుణైరనేకై- ర్హృష్టాస్తతో ద్వైతవనాయ జగ్ముః
ఆ మేఘసమానుడైన వాడు చనిపోయిన తర్వాత, కృష్ణను ముందుగా పెట్టుకుని, రాజపుత్రులు భీముని అనేక గుణాలతో సంతోషంగా పొగిడారు. అనంతరం ద్వైతవనానికి వెళ్లారు.
ఏవం వినిహతః సఙ్ఖ్యే కిర్మోరో మనుజాధిప। భీమేన వచనాత్తస్ ధర్మరాజస్య కౌరవ
ఇలా కిర్మిరుడు యుద్ధంలో భీమునిచేత ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో, ఓ కౌరవా, నీవు అడిగినట్టు, సంహరించబడ్డాడు.
తతో నిష్కష్టకం కృత్వా వనం తదయరాజితః। ద్రౌపద్యా సహ ధర్మజ్ఞో వసతిం తామువాస హ
అనంతరం ఆ అరణ్యాన్ని భయంకరం లేకుండా చేసి, ధర్మజ్ఞుడు ద్రౌపదితో కలసి అక్కడ నిర్భయంగా నివసించాడు.
సమాశ్వాస్య చ తే సర్వే ద్రౌపదీం భరతర్షభాః। ప్రహృష్టమనసః ప్రీత్యా ప్రసశంసుర్వృకోదరమ్
భరతశ్రేష్ఠులు అందరూ ద్రౌపదిని ఓదార్చి, హృదయపూర్వకంగా సంతోషంతో వృకోదరుని పొగిడారు.
భీమబాహుబలోత్పిష్టే వినష్టే రాక్షసే తతః। వివిశుస్తే వనం వీరాః క్షేమం నిహతకణ్టకమ్
భీముని బలమైన బాహువులతో రాక్షసుడు సంహరించబడిన తర్వాత, వీరులు ఆ అరణ్యాన్ని సురక్షితంగా, ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా ప్రవేశించారు.
స మయా గచ్ఛతా మార్గే వినికీర్ణో భయావహః। వనే మహతి దుష్టాత్మా దృష్టో భీమబలాద్ధతః
నేను మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు, ఆ మహా అరణ్యంలో భయంకరమైన, దుష్టాత్ముడైన వాడు భీముని బలంతో సంహరించబడి పడివున్నాడని చూశాను.
తత్రాశ్రౌషమహం చైతత్కర్మ భీమస్ భారత। బ్రాహ్మణానాం కథయతాం యే తత్రాసన్సమాగతాః
అక్కడ బ్రాహ్మణులు కూడి, భీముడు చేసిన ఆ కార్యాన్ని చెప్పుకుంటూ ఉండగా, ఓ భారతా! నేను ఆ సంగతి విన్నాను.
ఏవం వినిహతం సఙ్ఖ్యే కిర్మీరం రక్షసాం వరమ్। శ్రుత్వా ధ్యానపరో రాజా నిశశ్వాసార్తవత్తదా
యుద్ధంలో భీముడు కిర్మీరుడిని ఈ విధంగా సంహరించాడని విని, రాజు ఆలోచనలో మునిగి, బాధతో లోతుగా ఊపిరి వదిలాడు.
భోజాః ప్రవ్రజితాఞ్శ్రుత్వా వృష్ణయశ్చాన్ధకైః సహ। పాణ్డవాన్దుఃఖసంతప్తాన్సమాజగ్ముర్మహావనే
భోజులు, వృష్ణులు, అంధకులు కలిసి, పాండవులు వనవాసానికి వెళ్లి బాధపడుతున్నారని విని, వారంతా మహావనానికి వచ్చారు.
పాఞ్చాలస్య చ దాయాదో ధృష్టకేతుశ్చ చేదిపః। కేకయాశ్చ మహావీర్యా భ్రాతరో లోకవిశ్రుతాః
పంచాళ రాజు వారసుడు, చేదిరాజు ధృష్టకేతు, ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గల కేకయుల శక్తివంతమైన అన్నదమ్ములు కూడా వచ్చారు.