ఏవముక్తస్తు ధర్మాత్మా సత్యసన్ధో యుధిష్ఠిరః। నైతదస్తీతి సక్రోధో భర్త్సయామాస రాక్షసమ్
ఇలా అన్న యుధిష్ఠిరుడు, ధర్మబద్ధుడూ, సత్యవంతుడూ, కోపంతో ఆ రాక్షసుడిని మందలిస్తూ, 'ఇది అలా కాదు' అని తేల్చిచెప్పాడు.
తతో భీమో మహాబాహురారుజ్యతరసా ద్రుమమ్। దశవ్యామమథోద్విద్ధం నిష్పత్రమకరోత్తదా
అప్పుడే మహాబలుడు భీముడు వేగంగా పది గజాల పొడవైన చెట్టును పీకి, దాని కొమ్మలు, ఆకులు తీసేశాడు.
చకార సజ్యం గాణ్డీవం వజ్రనిష్పేషగౌరవమ్। నిమేషాన్తరమాత్రేణ తథైవ విజయోఽర్జునః
విజయుడు అర్జునుడు కన్నెపాటులోనే తన గాండీవాన్ని సిద్ధం చేసుకున్నాడు, అది వజ్రాయుధానికి సమానమైన బరువుతో మెరుస్తూ ఉండేది.
నివార్య భీమో జిష్ణుం తం తద్రక్షో మేఘనిఃస్వనమ్। అభిద్రుత్యాబ్రవీద్వాక్యం తిష్ఠతిష్ఠేతి భారత
భీముడు అర్జునుని ఆపాడు. ఆ రాక్షసుడు మేఘం గర్జించినట్టు గట్టిగా అరుస్తూ ముందుకు దూకి, 'నిలువు, నిలువు!' అని బిగ్గరగా అరవసాగాడు.
ఇత్యుక్త్వైనమతిక్రుద్ధః కక్ష్యాముత్పీడ్య పాణ్డవః। నిష్పిష్య పాణినా పాణిం సందష్టౌష్ఠపుటో బలీ। తమభ్యధావద్వేగేన భీమో వృక్షాయుధస్తదా
ఇలా అన్న పాండవుడు తీవ్రమైన కోపంతో తన కక్ష్యను బిగించి, చేతిని గట్టిగా మడిచి, పెదవులు కరుచుకుంటూ, ఆ చెట్టును ఆయుధంగా పట్టుకుని వేగంగా రాక్షసుడి వైపు దూసుకెళ్లాడు.
యమదణ్డప్రతీకాశం తతస్తం తస్య మూర్ధని। పాతయామాస వేగేన కులిశం మఘవానివ
తర్వాత భీముడు ఆ చెట్టును యమధండంలా రాక్షసుడి తలపై గట్టిగా కొట్టాడు, అది ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో కొట్టినట్టు దెబ్బ తగిలింది.
అసంభ్రాన్తం తు తద్రక్షః సమరే ప్రత్యదృశ్యత। చిక్షేప చోల్ముకం దీప్తమశనిం జ్వలితామివ
అయినా ఆ రాక్షసుడు యుద్ధంలో ఏమాత్రం భయపడకుండా, అగ్ని మండుతున్న గొడ్డలిని వజ్రాయుధంలా విసిరాడు.
తదుదస్తమలాతం తు భీమః ప్రహరతాం వరః। పదా సవ్యేన చిక్షేప తద్రక్షః పునరావ్రజత్
పోరాటంలో శ్రేష్ఠుడైన భీముడు, ఆ ఎత్తిన గొడ్డలిని తన ఎడమ కాళ్లతో తన్నిపారేశాడు. ఆ రాక్షసుడు మళ్లీ తిరిగి వచ్చాడు.
కిర్మీరశ్చాపి సహసా వృక్షముత్పాట్య పాణ్డవమ్। దణ్డపాణిరివ క్రుద్ధః సమరే ప్రత్యధావత
ఆ క్షణంలోనే కిర్మీరుడు కోపంతో దండధారి వలె మరో చెట్టును పీకి, పాండవుడి మీద యుద్ధానికి దూసుకొచ్చాడు.
తద్వృక్షయుద్ధమభవన్మహీరుహవినాశనమ్। వాలిసుగ్రీవయోర్భ్రాత్రోర్యథా స్త్రీకాఙ్క్షిణోః పురా
ఆ చెట్ల యుద్ధం అడవిని నాశనం చేస్తూ సాగింది. అది పురాణంలో వాలి, సుగ్రీవులు ఇద్దరూ ఒక మహిళ కోసం పోరాడిన యుద్ధంలా కనిపించింది.
శీర్షయోః పతితా వృక్షా విభిదుర్నైకధా తయోః। యథైవోత్పలపత్రాణి మత్తయోర్ద్విపయోస్తథా
వారిద్దరి తలలపై చెట్లు పడిపడి, ఎన్నో ముక్కలుగా విరిగిపోయాయి. అది మత్తులో ఉన్న రెండు ఏనుగులు కమలదళాలను చీల్చినట్టు కనిపించింది.
మూర్ధ్నిజర్ఝరభూతాస్తు బహవస్తత్ర పాదపాః। చీరాణీవ వ్యుదస్తాని రేజుస్తత్ర మహావనే
అక్కడ అనేక చెట్లు తలపై బలంగా తగిలి విరిగిపోయి, చీరలు పడినట్టు చుట్టూ పడి, ఆ మహావనంలో ప్రతిధ్వని చేశాయి.
తద్వృక్షయుద్ధమభవన్మహూర్తం భరతర్షభ। రాక్షసానాం చ ముఖ్యస్య నరాణాముత్తమస్య చ
ఆ చెట్ల యుద్ధం కొంతసేపు మాత్రమే కొనసాగింది, ఓ భరతశ్రేష్ఠా! రాక్షసుల నాయకుడి, మానవులలో ఉత్తముడి మధ్య జరిగిన పోరాటం అది.
తతః శిలాం సముత్క్షిప్య భీమస్య యుధి తిష్ఠతః। ప్రాహిణోద్రాసః క్రుద్ధో భీమసేనశ్చచాల హ
తర్వాత కోపంతో ఉన్న రాక్షసుడు ఒక పెద్ద రాయిని ఎత్తి, యుద్ధంలో నిలబడ్డ భీముడిపై విసిరాడు. ఆ రాయి తగిలి భీమసేనుడు కొంత తడబడ్డాడు.
తం శిలాతాడనజడం పర్యధావత రాక్షసః। బాహువిక్షిప్తకిరణః స్వర్భానురివ భాస్కరమ్
ఆ రాయితో తలపై బలంగా తగిలి, రాక్షసుడు కొంత మత్తుగా మారి, చేతులు ఊపుతూ సూర్యుడిని ఆవరించిన స్వర్భాను లాగా చుట్టూ తిరిగాడు.
తావన్యోన్యం సమాశ్లిశ్య ప్రకర్షన్తౌ పరస్పరమ్। ఉభావపి చకాశేతే ప్రవృద్ధౌ వృషభావివ
వారిద్దరూ ఒకరినొకరు బలంగా పట్టుకుని లాగుతూ, ఇద్దరూ పెరిగిన దున్నెలా ప్రకాశించారు.
తయోరాసీత్సుతుములః సంప్రహారః సుదారుణః। నఖదంష్ట్రాయుధవతోర్వ్యాఘ్రయోరివ దృప్తయోః
వారిద్దరి మధ్య భయంకరమైన, ఘోరమైన పోరాటం జరిగింది. అది నఖాలు, పళ్లతో యుద్ధం చేసే రెండు గర్విష్టులైన పులుల పోరాటంలా కనిపించింది.
దుర్యోధననికారాచ్చ బాహువీర్యాచ్చ దర్పితః। కృష్ణానయనదృష్టశ్చ వ్యవర్ధత వృకోదరః
దుర్యోధనుడి అవమానాలు, తన బాహుబలంతో పాటు కృష్ణుడు వచ్చినదాన్ని చూసి, వృకోదరుని శక్తి మరింత పెరిగింది.
అభిహత్యాథ బాహుభ్యాం ప్రత్యగృహ్ణాదమర్షితః। మాతఙ్గమివ మాతఙ్గః ప్రభిననకరటాముఖమ్
ఆ కోపంతో భీముడు తన బాహువులతో అతడిని గట్టిగా కొట్టి పట్టుకున్నాడు. అది ఇంకొక ఏనుగు, తన దంతాలతో ఎదురు ఏనుగును పగలగొట్టినట్టు ఉండింది.
స చాప్యేనం తతో రక్షః ప్రతిజగ్రాహ వీర్యబాన్। తమాక్షిపద్భీమసేనో బలేన బలినాం వరః
ఆ రాక్షసుడు కూడా భీముడిని పట్టుకున్నాడు. కానీ బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన భీమసేను తన బలంతో అతడిని లాగాడు.
తయోర్భుజవినిష్పేషాదుభయోర్బలినోస్తదా। శబ్దః సమభవద్ఘోరో వేణుస్ఫోటసమో యుధి
వారిద్దరి బాహువులు గట్టిగా తగిలించుకోవడంతో, ఆ ఇద్దరు బలవంతుల పోరులో, వెదురు పగిలినట్టు భయంకరమైన శబ్దం వినిపించింది.
అథైనమాక్షిప్య బలాద్గృద్య మధ్యే వృకోదరః। ధూనయామాస వేగేన వాయుశ్చణ్డ ఇవ ద్రుమమ్
తర్వాత వృకోదరుడు తన బలంతో మధ్యలో అతడిని పట్టుకుని, ఉరుము గాలివంటి వేగంతో అతడిని ఊపేశాడు.
స భీమేన పరామృష్టో దుర్బలో బలినాం రణే। వ్యస్పన్దత యథాప్రాణం విచకర్ష చ పాణ్డవమ్
యుద్ధంలో బలవంతులలో గొప్పవాడైన భీముడు పట్టుకున్నాక, బలహీనమైన ఆ రాక్షసుడు తన శక్తిమేరకు ప్రయత్నిస్తూ, పాండవుని లాగాడు.
తత ఏనం పరిశ్రాన్తముపలక్ష్య వృకోదరః। యోక్రయామాస బాహుభ్యాం పశుం రశనయా యథా
ఆ రాక్షసుడు అలసిపోయినట్టు గమనించిన వృకోదరుడు, జంతువును తాడుతో కట్టినట్టు తన బాహువులతో అతడిని బంధించాడు.
వినదన్తం మహానాదం భిన్నభిరీస్వనం బలీ। భ్రామయామాస సుచిరం విస్ఫురన్తమచేతసమ్
బలవంతుడు గట్టిగా అరుస్తూ, అతని స్వరం విరిగిపోతూ, చిత్తు లేని వాడిలా తడబడుతూ, చాలా సేపు అతడిని చుట్టూ తిప్పాడు.
తం విషీదన్తమాజ్ఞాయ రాక్షసం పాణ్డునన్దనః। ప్రగృహ్య తరసా దోర్భ్యాం పశుమారమమారయత్
ఆ రాక్షసుడు మనసు కోల్పోతున్నాడని గ్రహించిన పాండునందనుడు, వేగంగా రెండు చేతులతో అతడిని పట్టుకుని, జంతువును వధించినట్టు చంపేశాడు.
ఆక్రమ్య చ కటీదేశే జానునా రాక్షసాధమమ్। పీడయామాస పాణిభ్యాం తస్య కణ్ఠంవృకోదరః
వృకోదరుడు ఆ దుష్ట రాక్షసుని నడుము మీద ఎక్కి, తన చేతులతో అతని గొంతు పీడించి, మోకాళితో నలిపేశాడు.
అథ జర్జరసర్వాఙ్గం వ్యావృత్తనయనోల్బణమ్। భూతలే భ్రామయామాస వాక్యం చేదమువాచ హ
అతని అవయవాలు అన్నీ విరిగిపోయి, భయంకరమైన కళ్ళు తిరుగుతూ ఉండగా, భూమిపై అతడిని తిప్పుతూ, ఇలా అన్నాడు:
హిడిమ్బబకయోః పాప న త్వమశ్రుప్రమార్జనమ్। కరిష్యసి గతశ్చాపి యమస్య సదనం ప్రతి
హిడింబ వంశపు పాపాత్మా! నీవు ఇక కన్నీళ్లు తుడుచుకోలేవు. ఇప్పుడు యముని లోకానికి చేరుకున్నావు.
ఇత్యేవముక్త్వా పురుషప్రవీర- స్తం రాక్షసం క్రోధపరీతచేతాః। విస్రస్తవస్త్రాభరణం స్ఫురన్త- ముద్ధాన్తచిత్తం వ్యసుముత్ససర్జ
ఇలా చెప్పి, పురుషశ్రేష్ఠుడు కోపంతో ఉన్న మనసుతో, దుస్తులు, ఆభరణాలు జారిపోయిన, చలించిపోతున్న ఆ రాక్షసుని ప్రాణం లేని శరీరాన్ని వదిలేశాడు.