విస్మయం పరమం గత్వా రాక్షసో ఘోరదర్శనః।' కిర్మీరస్త్వబ్రవీదేనం దిష్ట్యా దేవైరిదం మమ। ఉపపాదితమద్యేహ చిరకాలాన్మనోరథమ్
ఆ రాక్షసుడు కిర్మీరుడు, ఆశ్చర్యంతో, "దేవతల అనుగ్రహంతో, నా ఎన్నో రోజుల కోరిక నేడు ఇక్కడ నెరవేరింది," అని అన్నాడు.
భీమసేనవధార్థం హి నిత్యమభ్యుద్యతాయుధః। చరామి పృథివీం కృత్స్నాం నైనం చాసాదయామ్యహమ్
"భీమసేనుడిని చంపాలనే ఉద్దేశంతో, ఆయుధాలు సిద్ధంగా పెట్టుకొని, భూమంతా తిరిగాను. అయినా అతడిని ఎక్కడా కనుగొనలేకపోయాను."
సోయమాసాదితో దిష్ట్యా భ్రాతృహా కాఙ్క్షితశ్చిరమ్। అనేన హి మమ భ్రాతా బకో వినిహతః ప్రియః
"ఇప్పుడు అదృష్టవశాత్తు, నేను ఎప్పటినుంచి వెతుకుతున్న నా సోదరుని హంతకుడిని కనుగొన్నాను. ఎందుకంటే, నా ప్రియమైన సోదరుడు వకాసురుని ఇతడే చంపాడు."
వైత్రకీయవనే రాజన్బ్రాహ్మణచ్ఛద్మరూపిణా। విద్యాబలముపాశ్రిత్య న హ్మస్త్యస్యౌరసం బలమ్
"వైత్రకీ అరణ్యంలో, బ్రాహ్మణ వేషంలో, విద్యాబలంతో అతడిని సంహరించాడు. శారీరక బలంలో ఇతనికి సమానం ఎవ్వరూ లేరు."
హిడిమ్బశ్చ సఖా మహ్మం దయితో వనగోచరః। హతో దురాత్మనాఽనేన స్వసా చాస్య హృతా పురా
"వనాల్లో సంచరించే నా ప్రియ మిత్రుడు హిడింబుడిని కూడా ఈ దుష్టుడు చంపాడు. అతని సోదరిని కూడా ఇతడే ఎప్పుడో తీసుకుపోయాడు."
సోయమభ్యాగతో మూఢో మమేదం గహనం వనమ్। ప్రచారసమయేఽస్మాకమర్ద్ధరాత్రే స్థితే సమే
"ఇప్పుడు ఈ మూర్ఖుడు నా లోతైన అడవిలోకి వచ్చాడు. మేము సంచరిస్తున్న అర్ధరాత్రి సమయములో, శాంతంగా ఉన్నప్పుడు వచ్చాడు."
అద్యాస్య యాతయిష్యామి తద్వైరం చిరసంభృతమ్। తర్పయిష్యామి చ బకం రుధిరేణాస్య భూరిణా
"ఈ రోజు అతడిపై ఎన్నాళ్లుగా ఉన్న కక్షను తీర్చుకుంటాను. అతని రక్తంతో వకాసురుని తృప్తిపర్చుతాను."
అద్యాహమనృణో భూత్వా భ్రాతుః సఖ్యుస్తథైవ చ। శాన్తిం లబ్ధాస్మి పరమాం హత్వా రాక్షసకణ్టకమ్
"ఈ రోజు నా సోదరునికీ, మిత్రునికీ ఋణం తీర్చుకుని, ఈ రాక్షసలోకానికి శత్రువైనవాడిని చంపి, పరమమైన శాంతిని పొందుతాను."
యది తేన పురా ముక్తో భీమసేనో బకేన వై। అద్యైనం భక్షయిష్యామి పశ్యతస్తే యుధిష్ఠిర
"భీమసేనుడిని వకాసురుడు విడిచిపెట్టినప్పటికీ, నేడు నీ కళ్ల ముందే యుధిష్ఠిరా, అతడిని తినిపెడతాను."
ఏనం హి విపులప్రాణమద్య హత్వా వృకోదరమ్। సంభక్ష్య జరయిష్యామి యథాఽగస్త్యో మహాసురమ్
"ఈ రోజు ఈ మహాబలుడైన భీమసేనుడిని చంపి, అతడిని తిని, అగస్త్యుడు మహాసురుడిని మింగినట్లు నేను అతడిని జీర్ణించేస్తాను."
ఏవముక్తస్తు ధర్మాత్మా సత్యసన్ధో యుధిష్ఠిరః। నైతదస్తీతి సక్రోధో భర్త్సయామాస రాక్షసమ్
ఇలా అన్న యుధిష్ఠిరుడు, ధర్మబద్ధుడూ, సత్యవంతుడూ, కోపంతో ఆ రాక్షసుడిని మందలిస్తూ, 'ఇది అలా కాదు' అని తేల్చిచెప్పాడు.
తతో భీమో మహాబాహురారుజ్యతరసా ద్రుమమ్। దశవ్యామమథోద్విద్ధం నిష్పత్రమకరోత్తదా
అప్పుడే మహాబలుడు భీముడు వేగంగా పది గజాల పొడవైన చెట్టును పీకి, దాని కొమ్మలు, ఆకులు తీసేశాడు.
చకార సజ్యం గాణ్డీవం వజ్రనిష్పేషగౌరవమ్। నిమేషాన్తరమాత్రేణ తథైవ విజయోఽర్జునః
విజయుడు అర్జునుడు కన్నెపాటులోనే తన గాండీవాన్ని సిద్ధం చేసుకున్నాడు, అది వజ్రాయుధానికి సమానమైన బరువుతో మెరుస్తూ ఉండేది.
నివార్య భీమో జిష్ణుం తం తద్రక్షో మేఘనిఃస్వనమ్। అభిద్రుత్యాబ్రవీద్వాక్యం తిష్ఠతిష్ఠేతి భారత
భీముడు అర్జునుని ఆపాడు. ఆ రాక్షసుడు మేఘం గర్జించినట్టు గట్టిగా అరుస్తూ ముందుకు దూకి, 'నిలువు, నిలువు!' అని బిగ్గరగా అరవసాగాడు.
ఇత్యుక్త్వైనమతిక్రుద్ధః కక్ష్యాముత్పీడ్య పాణ్డవః। నిష్పిష్య పాణినా పాణిం సందష్టౌష్ఠపుటో బలీ। తమభ్యధావద్వేగేన భీమో వృక్షాయుధస్తదా
ఇలా అన్న పాండవుడు తీవ్రమైన కోపంతో తన కక్ష్యను బిగించి, చేతిని గట్టిగా మడిచి, పెదవులు కరుచుకుంటూ, ఆ చెట్టును ఆయుధంగా పట్టుకుని వేగంగా రాక్షసుడి వైపు దూసుకెళ్లాడు.
యమదణ్డప్రతీకాశం తతస్తం తస్య మూర్ధని। పాతయామాస వేగేన కులిశం మఘవానివ
తర్వాత భీముడు ఆ చెట్టును యమధండంలా రాక్షసుడి తలపై గట్టిగా కొట్టాడు, అది ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో కొట్టినట్టు దెబ్బ తగిలింది.
అసంభ్రాన్తం తు తద్రక్షః సమరే ప్రత్యదృశ్యత। చిక్షేప చోల్ముకం దీప్తమశనిం జ్వలితామివ
అయినా ఆ రాక్షసుడు యుద్ధంలో ఏమాత్రం భయపడకుండా, అగ్ని మండుతున్న గొడ్డలిని వజ్రాయుధంలా విసిరాడు.
తదుదస్తమలాతం తు భీమః ప్రహరతాం వరః। పదా సవ్యేన చిక్షేప తద్రక్షః పునరావ్రజత్
పోరాటంలో శ్రేష్ఠుడైన భీముడు, ఆ ఎత్తిన గొడ్డలిని తన ఎడమ కాళ్లతో తన్నిపారేశాడు. ఆ రాక్షసుడు మళ్లీ తిరిగి వచ్చాడు.
కిర్మీరశ్చాపి సహసా వృక్షముత్పాట్య పాణ్డవమ్। దణ్డపాణిరివ క్రుద్ధః సమరే ప్రత్యధావత
ఆ క్షణంలోనే కిర్మీరుడు కోపంతో దండధారి వలె మరో చెట్టును పీకి, పాండవుడి మీద యుద్ధానికి దూసుకొచ్చాడు.
తద్వృక్షయుద్ధమభవన్మహీరుహవినాశనమ్। వాలిసుగ్రీవయోర్భ్రాత్రోర్యథా స్త్రీకాఙ్క్షిణోః పురా
ఆ చెట్ల యుద్ధం అడవిని నాశనం చేస్తూ సాగింది. అది పురాణంలో వాలి, సుగ్రీవులు ఇద్దరూ ఒక మహిళ కోసం పోరాడిన యుద్ధంలా కనిపించింది.
శీర్షయోః పతితా వృక్షా విభిదుర్నైకధా తయోః। యథైవోత్పలపత్రాణి మత్తయోర్ద్విపయోస్తథా
వారిద్దరి తలలపై చెట్లు పడిపడి, ఎన్నో ముక్కలుగా విరిగిపోయాయి. అది మత్తులో ఉన్న రెండు ఏనుగులు కమలదళాలను చీల్చినట్టు కనిపించింది.
మూర్ధ్నిజర్ఝరభూతాస్తు బహవస్తత్ర పాదపాః। చీరాణీవ వ్యుదస్తాని రేజుస్తత్ర మహావనే
అక్కడ అనేక చెట్లు తలపై బలంగా తగిలి విరిగిపోయి, చీరలు పడినట్టు చుట్టూ పడి, ఆ మహావనంలో ప్రతిధ్వని చేశాయి.
తద్వృక్షయుద్ధమభవన్మహూర్తం భరతర్షభ। రాక్షసానాం చ ముఖ్యస్య నరాణాముత్తమస్య చ
ఆ చెట్ల యుద్ధం కొంతసేపు మాత్రమే కొనసాగింది, ఓ భరతశ్రేష్ఠా! రాక్షసుల నాయకుడి, మానవులలో ఉత్తముడి మధ్య జరిగిన పోరాటం అది.
తతః శిలాం సముత్క్షిప్య భీమస్య యుధి తిష్ఠతః। ప్రాహిణోద్రాసః క్రుద్ధో భీమసేనశ్చచాల హ
తర్వాత కోపంతో ఉన్న రాక్షసుడు ఒక పెద్ద రాయిని ఎత్తి, యుద్ధంలో నిలబడ్డ భీముడిపై విసిరాడు. ఆ రాయి తగిలి భీమసేనుడు కొంత తడబడ్డాడు.
తం శిలాతాడనజడం పర్యధావత రాక్షసః। బాహువిక్షిప్తకిరణః స్వర్భానురివ భాస్కరమ్
ఆ రాయితో తలపై బలంగా తగిలి, రాక్షసుడు కొంత మత్తుగా మారి, చేతులు ఊపుతూ సూర్యుడిని ఆవరించిన స్వర్భాను లాగా చుట్టూ తిరిగాడు.
తావన్యోన్యం సమాశ్లిశ్య ప్రకర్షన్తౌ పరస్పరమ్। ఉభావపి చకాశేతే ప్రవృద్ధౌ వృషభావివ
వారిద్దరూ ఒకరినొకరు బలంగా పట్టుకుని లాగుతూ, ఇద్దరూ పెరిగిన దున్నెలా ప్రకాశించారు.
తయోరాసీత్సుతుములః సంప్రహారః సుదారుణః। నఖదంష్ట్రాయుధవతోర్వ్యాఘ్రయోరివ దృప్తయోః
వారిద్దరి మధ్య భయంకరమైన, ఘోరమైన పోరాటం జరిగింది. అది నఖాలు, పళ్లతో యుద్ధం చేసే రెండు గర్విష్టులైన పులుల పోరాటంలా కనిపించింది.
దుర్యోధననికారాచ్చ బాహువీర్యాచ్చ దర్పితః। కృష్ణానయనదృష్టశ్చ వ్యవర్ధత వృకోదరః
దుర్యోధనుడి అవమానాలు, తన బాహుబలంతో పాటు కృష్ణుడు వచ్చినదాన్ని చూసి, వృకోదరుని శక్తి మరింత పెరిగింది.
అభిహత్యాథ బాహుభ్యాం ప్రత్యగృహ్ణాదమర్షితః। మాతఙ్గమివ మాతఙ్గః ప్రభిననకరటాముఖమ్
ఆ కోపంతో భీముడు తన బాహువులతో అతడిని గట్టిగా కొట్టి పట్టుకున్నాడు. అది ఇంకొక ఏనుగు, తన దంతాలతో ఎదురు ఏనుగును పగలగొట్టినట్టు ఉండింది.
స చాప్యేనం తతో రక్షః ప్రతిజగ్రాహ వీర్యబాన్। తమాక్షిపద్భీమసేనో బలేన బలినాం వరః
ఆ రాక్షసుడు కూడా భీముడిని పట్టుకున్నాడు. కానీ బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడైన భీమసేను తన బలంతో అతడిని లాగాడు.