విముహ్యమానాం తాం తత్ర జగృహుః పఞ్చ పాణ్డవాః। ఇన్ద్రియాణి ప్రసక్తాని విషయేషు యథారతిమ్
ఆమె భయంతో అయోమయంగా ఉన్నప్పుడు, ఐదుగురు పాండవులు ఆమెను పట్టుకున్నారు. అది, ఇంద్రియాలు విషయాలలో మునిగిపోయినప్పుడు వాటిని అదుపులో పెట్టినట్లుగా ఉంది.
అథ తాం రాక్షసీం మాయాముత్థితాం ఘోరదర్శనామ్। రక్షోఘ్నైర్వివిధైర్మన్త్రైర్ధౌమ్యః సమ్యక్ప్రయోజితైః
ఆ సమయంలో, భయంకరంగా కనిపించే రాక్షస మాయ ఉద్భవించగా, ధౌమ్యుడు రాక్షస సంహారానికి ఉపయోగించే వివిధ మంత్రాలతో దాన్ని నివారించసాగాడు.
పశ్యతాం పాణ్డుపుత్రాణాం నాశయామాస వీర్యవాన్। స నష్టమాయోఽతిబలః క్రోధవిస్ఫారితేక్షణః
పాండవులు చూస్తుండగా, ఆ మహాబలుడు కోపంతో కళ్లకు మంటలు రేగి, తన మాయను నాశనం చేసి, నిజమైన శక్తిని చూపించాడు.
కామమూర్తిధరః క్రూరః కాలకల్పో వ్యదృశ్యత। తమువాచ తతో రాజా దీర్ఘప్రజ్ఞో యుధిష్ఠిరః
కామరూపాన్ని ధరించి, భయంకరంగా, మరణాన్ని తలపించే రూపంలో అతడు కనిపించాడు. అప్పుడు ధీరుడైన యుధిష్ఠిరుడు అతడిని ఇలా అడిగాడు.
కో భవాన్కస్య వా కిం తే క్రియతాం కార్యముచ్యతామ్। ప్రత్యువాచాథ తద్రక్షో ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరమ్
"నువ్వెవరు? ఎవరి వాడివి? నీకు ఏమి కావాలి? నీ పని ఏమిటో చెప్పు," అని యుధిష్ఠిరుడు అడిగితే, ఆ రాక్షసుడు ధర్మరాజైన యుధిష్ఠిరునికి సమాధానం చెప్పాడు.
అహం వకస్య వై భ్రాతా కిర్మీర ఇతి విశ్రుతః। వనేఽస్మిన్కామ్యకే శూన్యే నివసామి గతజ్వరః
"నేను వకాసురుని సోదరుడను, కిర్మీరుడిగా అందరికీ ప్రసిద్ధిని పొందాను. ఈ ఖాళీ అయిన కామ్యక వనంలో, నిర్బంధంగా నివసిస్తున్నాను."
యుధి నిర్జిత్య పురుషానాహారం నిత్యమాచరన్। కే యూయమభిసంప్రాప్తా భక్ష్యభూతా మమాన్తికమ్। యుధి నిర్జిత్యవః సర్వాన్భక్షయిష్యే గతజ్వరః
"యుద్ధంలో మనుష్యులను ఓడించి, వారిని ఎప్పుడూ నా ఆహారంగా చేసుకుంటాను. మీరు ఎవరు? నన్ను తినిపించేందుకు ఇక్కడికి వచ్చారా? యుద్ధంలో మిమ్మల్ని జయించి, బాధ లేకుండా తినేస్తాను."
యుధిష్ఠిరస్తు తచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య దురాత్మనః। ఆచచక్షే తతః సర్వం గోత్రనామాది భారత
ఆ దుష్టుని మాటలు విన్న యుధిష్ఠిరుడు, తనవారి వంశాలు, పేర్లు అన్నీ అతనికి వివరంగా చెప్పాడు, ఓ భారతా!
పాణ్డవో ధర్మరాజోఽహం యది తే శ్రోత్రమాగతః। సహితో భ్రాతృభిః సర్వైర్భీమసేనార్జునాదిభిః
"నేను పాండవుడు, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడను. నువ్వు వినివుంటే, నా సోదరులు భీమసేనుడు, అర్జునుడు మరియు మిగతా వారితో కలిసి ఉన్నాను."
హృతరాజ్యో వనే వాసం వస్తుం కృతమతిస్తతః। వనమభ్యాగతో ఘోరమిదం తవ పరిగ్రహమ్
"రాజ్యాన్ని కోల్పోయి, అరణ్యంలో నివసించాలనే సంకల్పంతో, ఈ భయంకరమైన నీ అడవిలోకి వచ్చాము."
విస్మయం పరమం గత్వా రాక్షసో ఘోరదర్శనః।' కిర్మీరస్త్వబ్రవీదేనం దిష్ట్యా దేవైరిదం మమ। ఉపపాదితమద్యేహ చిరకాలాన్మనోరథమ్
ఆ రాక్షసుడు కిర్మీరుడు, ఆశ్చర్యంతో, "దేవతల అనుగ్రహంతో, నా ఎన్నో రోజుల కోరిక నేడు ఇక్కడ నెరవేరింది," అని అన్నాడు.
భీమసేనవధార్థం హి నిత్యమభ్యుద్యతాయుధః। చరామి పృథివీం కృత్స్నాం నైనం చాసాదయామ్యహమ్
"భీమసేనుడిని చంపాలనే ఉద్దేశంతో, ఆయుధాలు సిద్ధంగా పెట్టుకొని, భూమంతా తిరిగాను. అయినా అతడిని ఎక్కడా కనుగొనలేకపోయాను."
సోయమాసాదితో దిష్ట్యా భ్రాతృహా కాఙ్క్షితశ్చిరమ్। అనేన హి మమ భ్రాతా బకో వినిహతః ప్రియః
"ఇప్పుడు అదృష్టవశాత్తు, నేను ఎప్పటినుంచి వెతుకుతున్న నా సోదరుని హంతకుడిని కనుగొన్నాను. ఎందుకంటే, నా ప్రియమైన సోదరుడు వకాసురుని ఇతడే చంపాడు."
వైత్రకీయవనే రాజన్బ్రాహ్మణచ్ఛద్మరూపిణా। విద్యాబలముపాశ్రిత్య న హ్మస్త్యస్యౌరసం బలమ్
"వైత్రకీ అరణ్యంలో, బ్రాహ్మణ వేషంలో, విద్యాబలంతో అతడిని సంహరించాడు. శారీరక బలంలో ఇతనికి సమానం ఎవ్వరూ లేరు."
హిడిమ్బశ్చ సఖా మహ్మం దయితో వనగోచరః। హతో దురాత్మనాఽనేన స్వసా చాస్య హృతా పురా
"వనాల్లో సంచరించే నా ప్రియ మిత్రుడు హిడింబుడిని కూడా ఈ దుష్టుడు చంపాడు. అతని సోదరిని కూడా ఇతడే ఎప్పుడో తీసుకుపోయాడు."
సోయమభ్యాగతో మూఢో మమేదం గహనం వనమ్। ప్రచారసమయేఽస్మాకమర్ద్ధరాత్రే స్థితే సమే
"ఇప్పుడు ఈ మూర్ఖుడు నా లోతైన అడవిలోకి వచ్చాడు. మేము సంచరిస్తున్న అర్ధరాత్రి సమయములో, శాంతంగా ఉన్నప్పుడు వచ్చాడు."
అద్యాస్య యాతయిష్యామి తద్వైరం చిరసంభృతమ్। తర్పయిష్యామి చ బకం రుధిరేణాస్య భూరిణా
"ఈ రోజు అతడిపై ఎన్నాళ్లుగా ఉన్న కక్షను తీర్చుకుంటాను. అతని రక్తంతో వకాసురుని తృప్తిపర్చుతాను."
అద్యాహమనృణో భూత్వా భ్రాతుః సఖ్యుస్తథైవ చ। శాన్తిం లబ్ధాస్మి పరమాం హత్వా రాక్షసకణ్టకమ్
"ఈ రోజు నా సోదరునికీ, మిత్రునికీ ఋణం తీర్చుకుని, ఈ రాక్షసలోకానికి శత్రువైనవాడిని చంపి, పరమమైన శాంతిని పొందుతాను."
యది తేన పురా ముక్తో భీమసేనో బకేన వై। అద్యైనం భక్షయిష్యామి పశ్యతస్తే యుధిష్ఠిర
"భీమసేనుడిని వకాసురుడు విడిచిపెట్టినప్పటికీ, నేడు నీ కళ్ల ముందే యుధిష్ఠిరా, అతడిని తినిపెడతాను."
ఏనం హి విపులప్రాణమద్య హత్వా వృకోదరమ్। సంభక్ష్య జరయిష్యామి యథాఽగస్త్యో మహాసురమ్
"ఈ రోజు ఈ మహాబలుడైన భీమసేనుడిని చంపి, అతడిని తిని, అగస్త్యుడు మహాసురుడిని మింగినట్లు నేను అతడిని జీర్ణించేస్తాను."
ఏవముక్తస్తు ధర్మాత్మా సత్యసన్ధో యుధిష్ఠిరః। నైతదస్తీతి సక్రోధో భర్త్సయామాస రాక్షసమ్
ఇలా అన్న యుధిష్ఠిరుడు, ధర్మబద్ధుడూ, సత్యవంతుడూ, కోపంతో ఆ రాక్షసుడిని మందలిస్తూ, 'ఇది అలా కాదు' అని తేల్చిచెప్పాడు.
తతో భీమో మహాబాహురారుజ్యతరసా ద్రుమమ్। దశవ్యామమథోద్విద్ధం నిష్పత్రమకరోత్తదా
అప్పుడే మహాబలుడు భీముడు వేగంగా పది గజాల పొడవైన చెట్టును పీకి, దాని కొమ్మలు, ఆకులు తీసేశాడు.
చకార సజ్యం గాణ్డీవం వజ్రనిష్పేషగౌరవమ్। నిమేషాన్తరమాత్రేణ తథైవ విజయోఽర్జునః
విజయుడు అర్జునుడు కన్నెపాటులోనే తన గాండీవాన్ని సిద్ధం చేసుకున్నాడు, అది వజ్రాయుధానికి సమానమైన బరువుతో మెరుస్తూ ఉండేది.
నివార్య భీమో జిష్ణుం తం తద్రక్షో మేఘనిఃస్వనమ్। అభిద్రుత్యాబ్రవీద్వాక్యం తిష్ఠతిష్ఠేతి భారత
భీముడు అర్జునుని ఆపాడు. ఆ రాక్షసుడు మేఘం గర్జించినట్టు గట్టిగా అరుస్తూ ముందుకు దూకి, 'నిలువు, నిలువు!' అని బిగ్గరగా అరవసాగాడు.
ఇత్యుక్త్వైనమతిక్రుద్ధః కక్ష్యాముత్పీడ్య పాణ్డవః। నిష్పిష్య పాణినా పాణిం సందష్టౌష్ఠపుటో బలీ। తమభ్యధావద్వేగేన భీమో వృక్షాయుధస్తదా
ఇలా అన్న పాండవుడు తీవ్రమైన కోపంతో తన కక్ష్యను బిగించి, చేతిని గట్టిగా మడిచి, పెదవులు కరుచుకుంటూ, ఆ చెట్టును ఆయుధంగా పట్టుకుని వేగంగా రాక్షసుడి వైపు దూసుకెళ్లాడు.
యమదణ్డప్రతీకాశం తతస్తం తస్య మూర్ధని। పాతయామాస వేగేన కులిశం మఘవానివ
తర్వాత భీముడు ఆ చెట్టును యమధండంలా రాక్షసుడి తలపై గట్టిగా కొట్టాడు, అది ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో కొట్టినట్టు దెబ్బ తగిలింది.
అసంభ్రాన్తం తు తద్రక్షః సమరే ప్రత్యదృశ్యత। చిక్షేప చోల్ముకం దీప్తమశనిం జ్వలితామివ
అయినా ఆ రాక్షసుడు యుద్ధంలో ఏమాత్రం భయపడకుండా, అగ్ని మండుతున్న గొడ్డలిని వజ్రాయుధంలా విసిరాడు.
తదుదస్తమలాతం తు భీమః ప్రహరతాం వరః। పదా సవ్యేన చిక్షేప తద్రక్షః పునరావ్రజత్
పోరాటంలో శ్రేష్ఠుడైన భీముడు, ఆ ఎత్తిన గొడ్డలిని తన ఎడమ కాళ్లతో తన్నిపారేశాడు. ఆ రాక్షసుడు మళ్లీ తిరిగి వచ్చాడు.
కిర్మీరశ్చాపి సహసా వృక్షముత్పాట్య పాణ్డవమ్। దణ్డపాణిరివ క్రుద్ధః సమరే ప్రత్యధావత
ఆ క్షణంలోనే కిర్మీరుడు కోపంతో దండధారి వలె మరో చెట్టును పీకి, పాండవుడి మీద యుద్ధానికి దూసుకొచ్చాడు.
తద్వృక్షయుద్ధమభవన్మహీరుహవినాశనమ్। వాలిసుగ్రీవయోర్భ్రాత్రోర్యథా స్త్రీకాఙ్క్షిణోః పురా
ఆ చెట్ల యుద్ధం అడవిని నాశనం చేస్తూ సాగింది. అది పురాణంలో వాలి, సుగ్రీవులు ఇద్దరూ ఒక మహిళ కోసం పోరాడిన యుద్ధంలా కనిపించింది.