తస్య తే శమ ఏవాస్తు పాణ్డవైర్భరతర్షభ। కురు మే వచనం రాజన్మా మృత్యువశమన్వగాః
కాబట్టి, పాండవులతో శాంతి సాధించు, భరత వంశశిరోమణీ! నా మాట విను రాజా, మరణానికి లోనవకూ.
ఏవం తు బ్రువతస్తస్య మైత్రేయస్య విశాంపతే। ఊరుం కరికరాకారం కరేణాభిజఘాన తః
మైత్రేయుడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, దుర్యోధనుడు తన చేతితో ఏనుగు సొండిలా ఉన్న తన తొడను బలంగా కొట్టాడు.
దుర్యోధనః స్మితం కృత్వా చరణేనోల్లిఖన్మహీమ్। నకించిదుక్త్వా దుర్మేధాస్తస్థౌ కించిదవాఙ్ముఖః
దుర్యోధనుడు చిరునవ్వుతో తన కాలితో నేలను గీస్తూ, ఏమీ చెప్పకుండా, చెడ్డ మనసుతో కొంత తలదించుకుని నిలబడ్డాడు.
తమశుశ్రూషమాణం తు విలిఖన్తం వసుంధరామ్। దృష్ట్వా దుర్యోధనం రాజన్మైత్రేయం కోప ఆవిశత్
రాజా! దుర్యోధనుడు వినిపిస్తూ నేలను గీస్తున్నాడని చూసి, మైత్రేయుడు కోపంతో నిండిపోయాడు.
స కోపవశమాపన్నో మైత్రేయో మునిసత్తమః। విధినా సంప్రయుక్తశ్చ శాపాయాస్య మనో దధే
అప్పుడు మైత్రేయుడు, ఆ మహర్షి, కోపానికి లోనై, విధి ప్రేరణతో దుర్యోధనుడిని శపించాలనే సంకల్పించాడు.
తతః స వార్యుపస్పృశ్య కోపసంరక్తలోచనః। మైత్రేయో ధార్తరాష్ట్రం తమశపద్దుష్టచేతసమ్
తర్వాత, నీళ్లు తాకి, కోపంతో కళ్లెర్రగా, మైత్రేయుడు ఆ దుష్టచిత్తుడైన ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడిని శపించాడు.
యస్మాత్త్వం మామనాదృత్య నేమాం వాచం చికీర్షసి। తస్మాదస్యాతిమానస్య సద్యః ఫలమవాప్స్యసి
నువ్వు నన్ను గౌరవించక, నా మాటను పట్టించుకోకపోవడం వల్ల, నీ అహంకారానికి ఫలితం త్వరలోనే నీవు అనుభవిస్తావు.
త్వదభిద్రోహసంయుక్తం యుద్ధముత్పత్స్యతే మహత్। యత్ర భీమో గదాఘాతైస్తవోరుం భేత్స్యతే బలీ
నీ ద్వేషంతో గొప్ప యుద్ధం జరుగుతుంది. అందులో భీముడు తన గదాఘాతాలతో నీ తొడను విరుస్తాడు, ఓ బలవంతుడా!
ఇత్యేవముక్తే వచనే ధృతరాష్ట్రో మహీపతిః। ప్రసాదయామాస మునిం నైతదేవం భవేదితి
ఇలా మైత్రేయుడు చెప్పగానే, రాజు ధృతరాష్ట్రుడు, 'ఇది జరగకూడదు' అని మునిని శాంతిపర్చేందుకు ప్రయత్నించాడు.
శమం యాస్యతి చేత్పుత్రస్తవ రాజన్యదా తదా। శాయో న భవితా తాత విపరీతే భవిష్యతి
రాజా! నీ కుమారుడు శాంతికి ఒప్పుకుంటే ఈ శాపం పనిచేయదు. అతడు విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తే తప్పక జరుగుతుంది.
సవిలక్షస్తు రాజేన్ద్రో దుర్యోధనపితా తదా। మైత్రేయం ప్రాహ కిర్మీరః కథం భీమేన పాతితః
ఆ సమయంలో, దుర్యోధనుడి తండ్రి ధృతరాష్ట్రుడు సిగ్గుపడి, 'కిర్మీరుడు భీముడిచేత ఎలా సంహరించబడ్డాడు?' అని మైత్రేయుని అడిగాడు.
నాహం వక్ష్యామ్యసూయా తే న తే శుశ్రూషతే సుతః। ఏష తే విదురః సర్వమాఖ్యాస్యతి గతే మయి
నీవు నాపై అసూయతో ఉన్నావు, నీ కుమారుడు నా మాట వినడు. నేను వెళ్ళిన తర్వాత, విదురుడు నీకు అన్నీ వివరంగా చెబుతాడు.
ఇత్యేవముక్త్వా మైత్రేయః ప్రాతిష్ఠత యథాగతమ్। కిర్మీరవధసంవిగ్నో భయం దుర్యోధనో యయౌ
ఇలా చెప్పి మైత్రేయుడు వచ్చినట్లే వెళ్లిపోయాడు. కిర్మీరుని సంహారం వల్ల దుర్యోధనుడు భయంతో నిండిపోయాడు.
కిర్మీరస్య వధం క్షత్తః శ్రోతుమిచ్ఛామి కథ్యతామ్। రక్షసా భీమసేనస్య కథమాసీత్సమాగమః
క్షత్త! కిర్మీరుని సంహారం గురించి వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. భీమసేనుడు ఆ రాక్షసుడిని ఎలా ఎదుర్కొన్నాడో చెప్పు.
శృణు భీమస్య కర్మేదమతిమానషకర్మణః। శ్రుతపూర్వం మయా తేషాం కథాన్తేషు పునః పునః
భీముని గొప్ప పరాక్రమాన్ని, అతని అహంకారపూరితమైన కార్యాన్ని ఇప్పుడు విను. ఈ కథను నేను ఎన్నోసార్లు విన్నాను, ప్రతిసారీ కథలు ముగిసినప్పుడు చెప్పేవారు.
ఇతః ప్రయాతా రాజేన్ద్ర పాణ్డవా ద్యూతనిర్జితాః। జగ్ముస్త్రిభిరహోరాత్రైః కామ్యకం నామ తద్వనమ్
అక్కడినుండి, రాజా, పాండవులు జూదంలో ఓడిపోయి బయలుదేరి, మూడు రాత్రిళ్లు, మూడు పగళ్ళు ప్రయాణించి కామ్యకవనానికి చేరుకున్నారు.
రాత్రౌ నిశీథే త్వాభీలే గతేఽర్ధసమయే నృప। ప్రచారే పురుషాదానాం రక్షసాం ఘోరకర్మణామ్
అర్ధరాత్రి సమయంలో, చీకటి లోతుగా ఉన్నప్పుడు, రాజా, భయంకరమైన పనులు చేసే మానవ మాంసాహార రాక్షసులు అటువైపు సంచరించసాగారు.
తద్వనం తాపసా నిత్యమశేషా వనచారిణః। దూరాత్పరిహరన్తి స్మ పురుషాదభయాత్కిల
ఆ రాక్షసుల భయంతో, ఆ అడవిలో ఉండే అన్ని తపస్వులు, అడవి జీవులు ఎప్పుడూ దూరంగా ఉండేవారు, ఆ అడవిని దగ్గరపడేవారు కాదు.
తేషాం ప్రవిశతాం తత్ర మార్గమావృత్య భారత। దీప్తాక్షం భీషణం రక్షః మోల్ముకం ప్రత్యపద్యత
వారు అక్కడ అడవిలోకి ప్రవేశిస్తున్నప్పుడు, భారతా, అగ్నిలా మండే కన్నులతో, భయంకరమైన రూపంతో ఉన్న కిర్మిర అనే రాక్షసుడు వారి దారిని అడ్డగించాడు.
బాహూ మహాన్తౌ కృత్వా చ తథాస్యం చ భయానకమ్। స్థితమావృత్యపన్థానం యేన యాన్తి కురూద్వహాః
అతను తన చేతులను పెద్దవిగా చేసి, ముఖాన్ని భయంకరంగా మార్చి, కురు వీరులు వెళ్ళే మార్గాన్ని అడ్డగించి నిలబడ్డాడు.
దష్టోష్ఠదంష్ట్రం తామ్రాక్షం ప్రదీప్తోర్ధ్వశిరోరుహమ్। సార్కరశ్మితడిచ్చక్రం సబలాకమివామ్బుదమ్
అతని పెదవులు, పళ్లతో కొరికినట్లుగా, కప్పిన కళ్లతో, జుట్టు అగ్నిలా పైకి లేచినట్లు, నోటిలో మెరుపులతో కూడిన మేఘంలా, బకపక్షులతో నిండినట్లుగా కనిపించాడు.
సృజన్తం రాక్షసీం మాయాం మహానాదనినాదితమ్। ముఞ్చన్తం విపులాన్నాదాన్సతోయమివ తోయదమ్
అతను రాక్షస మాయను ప్రదర్శిస్తూ, భయంకరంగా అరుస్తూ, పెద్ద శబ్దాలు చేస్తూ, వర్షమేఘం నీరు కురిపించినట్లు గట్టిగా అరవసాగాడు.
తస్య నాదేన సంత్రస్తాః పక్షిణః సర్వతోదిశమ్। విముక్తనాదాః సంపేతుః స్థలజా జలజైః సహ
అతని అరుపుతో భయపడి, అన్ని దిశల నుంచి పక్షులు, నేలమీద, నీటిలో ఉండేవి కూడా, నిశ్శబ్దంగా అన్ని వైపులా పారిపోయాయి.
సంప్రద్రుతమృగద్వీపిమహిషర్క్షసమాకులమ్। తద్వనం తస్య నాదేన సంప్రస్థితమివాభవత్
అతని అరుపుతో, ఆ అడవి అంతా, జింకలు, అడవి జంతువులు, ఎద్దులు, ఎలుగుబంట్లు పరుగులు తీస్తూ, కలకలమైంది.
తస్యోరువాతాభిహతాస్తామ్రపల్లవబాహవః। విదూరజాతాశ్చ లతాః సమాశ్లిష్యన్తి పాదపాన్
అతని గొప్ప ఊపిరితో, రాగి రంగు ఆకులతో ఉన్న చెట్లు వంగిపోయాయి, దూరంగా ఉన్న లతలు చెట్లను గట్టిగా పట్టుకున్నాయి.
తస్మిన్క్షణేఽథ ప్రవవౌ మారుతో భృశదారుణః। రజసా సంవృతం తేన నష్టర్క్షమభవన్నభః
ఆ సమయంలో, భయంకరమైన గాలి బలంగా వీయసాగింది. ఆ గాలితో పొడి ఎగసి, ఆకాశంలో నక్షత్రాలు కనబడకుండా పోయాయి.
పఞ్చానాం పాణ్డుపుత్రాణామవిజ్ఞాతో మహారిపుః। పఞ్చానామిన్ద్రియాణాం తు శోకావేశ ఇవాతులః
అయితే, ఆ ఐదుగురు పాండవులకు తెలియకుండా, ఆ గొప్ప శత్రువు అక్కడ నిలబడి ఉన్నాడు. అది ఐదు ఇంద్రియాలకు తెలియని, తీవ్రమైన దుఃఖం లాంటిది.
స దృష్ట్వా పాణ్డవాన్దూరాత్కృష్ణాజినసమావృతాన్। ఆవృణోత్తద్వనద్వారం మైనాక ఇవ పర్వతః
ఆయన దూరం నుంచి, నల్ల కృష్ణాజినాలతో ఉన్న పాండవులను చూసి, మైనాక పర్వతంలా ఆ అడవి ద్వారాన్ని పూర్తిగా మూసివేశాడు.
తం సమాసాద్య విత్రస్తా కృష్ణా కమలలోచనా। అదృష్టపూర్వం సంత్రాసాన్న్యమీలయత లోచనే
ఆయన దగ్గరికి రాగానే, కమలముక్కళ్ల కృష్ణా భయంతో, ఇంతటి దృశ్యం ఎప్పుడూ చూడకపోయి, భయంతో కన్నులు మూసుకుంది.
దుఃశాసనకరోత్సృష్టవిప్రకీర్ణశిరోరుహా। పఞ్చపర్వతమధ్యస్థా నదీవాకులతాం గతా
దుఃశాసనుడు లాగినందువల్ల ఆమె జుట్టు చెలరేగిపోయింది. ఐదుగురు పర్వతాల మధ్య నిలబడి, ఆ నది కలకలం చెందినట్లుగా కనిపించింది.