యావదస్య పునర్బుద్ధిం విదురో నాపకర్షతి। పాణ్డవానయనే తావన్మన్త్రయధ్వం హితం మమ
విదురుడు మళ్లీ ధృతరాష్ట్రుని మనసును మార్చకముందే, మీరు నా ప్రయోజనానికి అనుగుణంగా పాండవులను ఇక్కడికి రప్పించేందుకు తగిన యోచన చేయండి.
అథ పశ్యామ్యహం పార్థాన్ప్రాప్తానిహ కథంచన। పునః శోషం గమిష్యామి నిరసుర్నిష్పరిగ్రహః
లేకపోతే, పాండవులు ఏదో విధంగా ఇక్కడికి వచ్చారని నేను చూస్తే, మళ్లీ దుఃఖంలో పడిపోతాను. నాకు ఏ సహాయం లేకుండా ఒంటరివాడిని అయిపోతాను.
విషముద్బన్ధనం చైవ శస్త్రమగ్నిప్రవేశనమ్। కరిష్యే న హి తానృద్ధాన్పునర్ద్రష్టుమిహోత్సహే
నేను విషం ఇవ్వడానికైనా, బంధించడానికైనా, ఆయుధాలు లేదా అగ్నిలో పడేయడానికైనా సిద్ధంగా ఉన్నాను. ఎందుకంటే, వారంతా సుఖంగా ఉండటం నేను మళ్లీ చూడలేను.
కిం బాలిశమతిం రాజన్నాస్థితోసి విశాంపతే। గతాస్తే సమయం కృత్వా నైతదేవం భవిష్యతి
రాజా, నీవు ఎందుకు ఇంత బాలిష్టమైన ఆలోచనలో ఉన్నావు? వారు ఒప్పందం చేసుకుని వెళ్లిపోయారు. నీకు అనుకున్నట్లు జరగదు.
సత్యవాక్యేః స్వితాః సర్వే పాణ్డవా భరతషభ। పితుస్తే వచనం తాత న గ్రహీష్యన్తి కర్హిచితి
భరతశ్రేష్ఠా, పాండవులంతా సత్యవంతులు. తాత, వారు నీ తండ్రి మాటలను ఎప్పటికీ అంగీకరించరు.
అథవా తే గ్రహీష్యన్తి పునరేష్యన్తి వా పురమ్। నిరస్య సమయం సర్వే పణోఽస్మాకం భవిష్యతి
లేదా వారు అంగీకరించి మళ్లీ నగరానికి రావచ్చు. కానీ ఒప్పందాన్ని ఉల్లంఘిస్తే, నష్టమంతా మనదే అవుతుంది.
సర్వే భవామో మధ్యస్థా రాజ్ఞశ్ఛన్దానువర్తినః। ఛిద్రం బహు ప్రపశ్యన్తః పాణ్డవానాం సుసంవృతాః
మనమందరం రాజు మాటను పాటిస్తూ మధ్యస్థులుగా ఉండాలి. పాండవులు బాగా జాగ్రత్తగా ఉన్నారు కనుక, ఎక్కడైనా అవకాశం వస్తుందేమో అని మనం ఎప్పుడూ గమనిస్తూ ఉండాలి.
ఏవమేతన్మహాప్రాజ్ఞ యథా వదసి మాతుల। నిత్యం హి మే కథయతస్తవ బుద్ధిర్విరోచతే
మాతులయ్యా, నీవు చెప్పినట్లే ఇది నిజమే. నీవు ఎప్పుడూ చెప్పే సలహా నాకు చాలా బాగుంటుంది.
కామమీక్షామహే సర్వే దుర్యోధన తవేప్సితమ్। ఐకమత్యం హి నో రాజన్సర్వేషామేవ లక్షయే
దుర్యోధన, మేమందరం నీకు ఇష్టమైనదాన్ని చూస్తున్నాం. రాజా, మనందరిలో ఏకమతం ఉందని నేను గమనిస్తున్నాను.
[నాగమిష్యన్తి తే ధీరా అకృత్వా కాలసంవిదమ్। ఆగమిష్యన్తి చేన్మోహాత్పునర్ద్యూతేన తాఞ్జయ ।।]
నీ ధైర్యవంతులు సమయం నిర్ణయించకుండా రారు. వారు మాయలో పడితే, మళ్లీ జూదంలో వారిని ఓడిద్దాం.
ఏవముక్తస్తు కర్ణేన రాజా దుర్యోధనస్తదా। నాతిహృష్టమనాః క్షిప్రమభవత్స పరాఙ్ముఖః
కర్ణుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, దుర్యోధనుడు అంతగా సంతోషించక, వెంటనే వెనక్కు తిరిగిపోయాడు.
ఉపలభ్య తతః కర్ణో వివృత్య నయనే శుభే। రోషాద్దుఃశాసనం చైవ సౌబలం చ తమేవ చ
ఆ తరువాత కర్ణుడు ఇది గమనించి, తన అందమైన కళ్లను పెద్దగా తెరిచి, కోపంతో దుఃశాసనుడిని, సౌబలుడిని, రాజుని కూడా చూశాడు.
ఉవాచ పరమక్రుద్ధ ఉద్యమ్యాత్మానమాత్మనా। అథో మమ మతం యత్తు తన్నిబోధత భూమిపాః
అతిగా కోపంతో ఉన్న వాడు, తన మనసును అదుపులో పెట్టుకొని, రాజులారా! ఇప్పుడు నా అభిప్రాయాన్ని వినండి అని అన్నాడు.
ప్రియం సర్వే కరిష్యామో రాజ్ఞః కిం కరవామహే। న చాస్య శక్నుమః స్థాతుం ప్రియే సర్వే హ్యతన్ద్రితాః
మనమందరం రాజుకు ఇష్టమైనదే చేస్తాము. ఇంకేమి చేయగలం? ఆయన కోరినదాన్ని మనమందరం నిర్లక్ష్యం చేయలేం, ఎందుకంటే మనమంతా జాగ్రత్తగా ఉన్నాము.
వయం తు శస్త్రాణ్యాదాయ రథానాస్థాయ దంశితాః। గచ్ఛామః సహితా హన్తుం పాణ్డవాన్వనగోచరాన్
మనం ఆయుధాలు ధరించి, రథాలపై ఎక్కి, ధైర్యంగా కలిసి అడవిలో ఉన్న పాండవులను వెళ్లి సంహరించుదాం.
తేషు సర్వేషు శాన్తేషు గతేష్వవిదితాం గతిమ్। నిర్వివాదా భవిష్యన్తి ధార్తరాష్ట్రాస్తథా వయమ్
వారందరూ చనిపోయి, ఎవరికీ తెలియని స్థితికి వెళ్లిన తర్వాత, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు కూడా, మనమూ, ఇకపై వాదనలు లేకుండా ఉంటాము.
యావదేవ పరిద్యూనా యావచ్ఛోకపరాయణాః। యావన్మిత్రవిహీనాశ్చ తావద్గచ్ఛామ మాచిరమ్
వారు ఇంకా బాధతో, శోకంలో మునిగి, మిత్రులను కోల్పోయి ఉన్నంతవరకూ, ఆలస్యం చేయకుండా వెంటనే వెళ్లిపోదాం.
తస్యతద్వచనం శ్రుత్వా పూజయన్తః పునః పునః। ప్రహృష్టమనసః సర్వే ప్రత్యూచుః సూతజం తదా
ఆ మాటలు విని, వారు మళ్లీ మళ్లీ అతనిని గౌరవించారు. అందరూ ఆనందంతో, సూతపుత్రునికి అప్పుడు సమాధానం చెప్పారు.
ఏవముక్త్వా సుసంరబ్ధా రథైః సర్వే పృథక్పృథక్। నిర్యయుః పాణ్డవాన్హన్తుం సహితాః కృతనిశ్చయాః
అలా చెప్పి, వారు అందరూ కోపంతో, ఒక్కొక్కరు తమ రథాల్లో ఎక్కి, పాండవులను సంహరించడానికి పట్టు పట్టి కలిసి బయలుదేరారు.
తాన్ప్రస్థితాన్పరిజ్ఞాయ కృష్ణద్వైపాయనః ప్రభుః। ఆజగామ విశుద్ధాత్మా దృష్ట్వా దివ్యేన చక్షుషా
వారు బయలుదేరినదాన్ని గ్రహించిన కృష్ణద్వైపాయనుడు, పవిత్రమైన మనస్సుతో, దివ్యదృష్టితో చూసి అక్కడికి వచ్చాడు.
ప్రతిషిధ్యాథ తాన్సర్వాన్భగవాఁల్లోకపూజితః। ప్రజ్ఞాచక్షుషమాసీనమువాచాభ్యేత్య సత్వరమ్
ప్రపంచం గౌరవించే ఆ భగవంతుడు వారందరినీ ఆపి, త్వరగా వచ్చి అక్కడ కూర్చున్న జ్ఞానవంతుడైన విదురునితో మాట్లాడాడు.
భగవన్నాహమప్యేతద్రోచయే ద్యూతసంభవమ్। మన్యే తద్విధినాఽఽకృష్య కారితోస్మీతి వై మునే
భగవంతుడా! ఈ జూదాన్ని నేను కూడా ఇష్టపడలేదు. నా దృష్టిలో ఇది విధి వల్ల జరిగింది అని భావిస్తున్నాను, మునివరా!
నైతద్రోచయతే భీష్మో న ద్రోణో విదురో న చ। గాన్ధార్యా నేష్యతే ద్యూతం తత్ర మోహాత్ప్రవర్తితమ్
ఈ జూదాన్ని భీష్ముడు, ద్రోణుడు, విదురుడు, గాంధారి ఎవ్వరూ ఇష్టపడలేదు. అది మోహంతో జరిగింది.
పరిత్యక్తుం న శక్నోమి దుర్యోధనమచేతనమ్। పుత్రస్నేహేన భగవఞ్జానన్నపి యతవ్రత
భగవంతుడా! దుర్యోధనుడు బుద్ధి లేని వాడని తెలిసినా, కుమార ప్రేమతో అతన్ని వదిలిపెట్టలేకపోతున్నాను.
వైచిత్రవీర్య నృపతే సత్యమాహ యథా భవాన్। దృఢం విఝః పరం పుత్రం పరం పుత్రాన్న విద్యతే
వైచిత్రవీర్యుని కుమారుడా! నీవు నిజమే చెప్పావు. తండ్రికి కుమారుడి కన్నా ప్రియమైనది మరొకటి ఉండదు.
ఇన్ద్రోప్యశ్రునిపాతేన సురభ్యా ప్రతిబోధితః। అన్యైః సమృద్ధైరప్యర్థైర్న సుతానమన్యతే పరమ్
ఇంద్రుడే అయినా, సురభి కన్నీళ్లతో మేల్కొన్నాడు. ఇతర గొప్ప ధనాలు ఇచ్చినా, తన కుమారులను మించినదిగా భావించలేదు.
అత్ర తే వర్తయిష్యామి గహదాఖ్యానముత్తమమ్। సురభ్యాశ్చైవ సంవాదమిన్ద్రస్య చ విశాంపతే
ఇక్కడ నేను నీకు ఒక గొప్ప పురాతన కథను చెబుతాను. అది సురభి మరియు ఇంద్రుని సంభాషణ, రాజా!
త్రివిష్టపగతా రాజన్సురభీ ప్రారుదత్కిల। గవాం మాతా పురా తాత తామిన్ద్రోఽన్వకృపాయత
ఒకప్పుడు రాజా! పరలోకంలో ఉన్న గోవుల తల్లి సురభి ఏడ్చింది. ఆమెను చూసి ఇంద్రుడు దయతో చూశాడు.
కిమిదం రోదిషి శుభే కచ్చిత్క్షేమం దివౌకసామ్। మనుష్యేష్వథవా గోషు నైతదల్పం భవిష్యతి
ఓ సుందరినీ! నీవు ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు? దేవతలకు, మనుష్యులకు, లేక గోవులకు ఏదైనా క్షేమంగా ఉందా? ఇది చిన్న విషయం కాదనిపిస్తుంది.
వినిపాతో న వః కశ్చిద్దృశ్యతే త్రిదశాధిప। అహం తు పుత్రం శోచామి తేన రోదిమి కౌశిక
దేవతాధిపతీ! మీలో ఎలాంటి అపాయం కనిపించడంలేదు. కానీ నేను నా కుమారుని కోసం దుఃఖిస్తూ, అందుకే ఏడుస్తున్నాను, కౌశికా!