తం చ ద్విషన్తి సతతం స చాపి బలవత్తరః। వరప్రదానాత్స పితుః కశ్యపస్య మహాత్మనః
అతన్ని ఎప్పుడూ ద్వేషిస్తారు, కానీ అతను అందరిలో బలవంతుడు. అతని తండ్రి మహాత్ముడు కశ్యపుడు ఇచ్చిన వరంతో అతనికి ఈ శక్తి వచ్చింది.
సోఽహం తపః సమాస్థాయ మోక్ష్యామీదం కలేవరమ్। కథం మే ప్రేత్యభావేఽపి న తైః స్యాత్సహ సఙ్గమః
అందుకే నేను తపస్సు ఆచరిస్తూ ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెడతాను. మరణించిన తర్వాత కూడా వారితో నాకు కలయిక జరగకుండా ఎలా ఉండగలను అని ఆలోచిస్తున్నాను.
తమేవం వాదినం శేషం పితామహ ఉవాచ హ। జానామి శేష సర్వేషాం భ్రాతౄణాం తే విచేష్టితమ్
శేషుడు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, పితామహుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: "శేషా, నీ అన్నదమ్ములు చేసిన పనులన్నీ నాకు తెలుసు."
మాతుశ్చాప్యపరాధాద్వై భ్రాతౄణాం తే మహద్భయమ్। కృతోఽత్ర పరిహారశ్చ పూర్వమేవ భుజఙ్గమ
నీ తల్లి చేసిన తప్పు వల్ల నీ అన్నదమ్ములకు గొప్ప ప్రమాదం వచ్చింది. కానీ, ఓ పాము, ఇక్కడ ముందే దీనికి పరిష్కారం ఏర్పాటైంది.
భ్రాతౄణాం తవ సర్వేషాం న శోకం కర్తుమర్హసి। వృణీష్వ చ వరం మత్తః శేష యత్తేఽభికాఙ్క్షితమ్
నీ అన్నదమ్ముల కోసం నీవు చింతించవద్దు. ఇప్పుడు నీవు కోరుకున్న వరాన్ని నన్ను అడుగు, శేషా.
దాస్యామి హి వరం తేఽద్య ప్రీతిర్మే పరమా త్వయి। దిష్ట్యా బుద్ధిశ్చ తే ధర్మే నివిష్టా పన్నగోత్తమ। భూయో భూయశ్చ తే బుద్ధిర్ధర్మే భవతు సుస్థిరా
ఈ రోజు నేను నీకు వరం ఇస్తాను, ఎందుకంటే నాకు నీపై అపారమైన ప్రేమ ఉంది. నీ మనసు ధర్మంలో నిలిచిందని సంతోషంగా ఉంది, ఓ ఉత్తమ పాము. నీ మనసు ఎప్పుడూ ధర్మంలో స్థిరంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను.
ఏష ఏవ వరో దేవ కాఙ్క్షితో మే పితామహ। ధర్మే మే రమతాం బుద్ధిః శమే తపసి చేశ్వర
ప్రభూ, పితామహా, నాకు కావలసిన వరం ఇదే — నా మనసు ధర్మంలో, శాంతిలో, తపస్సులో ఆనందించాలి.
ప్రీతోఽస్మ్యనేన తే శేష దమేన చ శమేన చ। త్వయా త్విదం వచః కార్యం మన్నియోగాత్ప్రజాహితమ్
నీ నియమనిష్ఠ, శాంతి చూసి నేను సంతోషించాను, శేషా. ఇప్పుడు నా ఆజ్ఞతో, ప్రజల మేలుకోసం ఒక పని చేయాలి.
ఇమాం మహీం శైలవనోపపన్నాం ససాగరగ్రామవిహారపత్తనామ్ త్వం శేష సమ్యక్ చలితాం యథావ- త్సంగృహ్య తిష్ఠస్వ యథాఽచలా స్యాత్
ఈ భూమి పర్వతాలు, అడవులు, సముద్రాలు, గ్రామాలు, ఉద్యానాలు, పట్టణాలతో అలంకరించబడి ఉంది. శేషా, నీవు ఈ భూమిని బలంగా పట్టుకుని అచలంగా నిలిపి ఉంచు.
యథాఽఽహ దేవో వరదః ప్రజాపతి- ర్మహీపతిర్భూతపతిర్జగత్పతిః। తథా మహీం ధారయితాఽస్మి నిశ్చలాం ప్రయచ్ఛతాం మే వివరం ప్రజాపతే
వరాలిచ్చే ప్రభువు, ప్రజాపతి, భూమిపతి, భూతపతి, జగత్పతి చెప్పినట్లే, ప్రజాపతి నాకు నివాస స్థలం ఇస్తే, నేను కూడా భూమిని అచలంగా నిలిపి ఉంచుతాను.
అధో మహీం గచ్ఛ భుజఙ్గమోత్తమ స్వయం తవైషా వివరం ప్రదాస్యతి। ఇమాం ధరాం ధారయతా త్వయా హి మే మహత్ప్రియం శేష కృతం భవిష్యతి
భూమికి క్రిందికి వెళ్ళు, ఓ ఉత్తమ పాము. ఆమె నీకే స్వయంగా స్థలం ఇస్తుంది. ఈ భూమిని నీవు మోస్తే, శేషా, నాకు గొప్ప ఉపకారం చేసినవాడవుతావు.
తథైవ కృత్వా వివరం ప్రవిశ్య స ప్రభుర్భువో భుజగవరాగ్రజః స్థితః। బిభర్తి దేవీం శిరసా మహీమిమాం సముద్రనేమిం పరిగృహ్య సర్వతః
అలా చేసి, శేషుడు ఒక రంధ్రం చేసి లోపలికి ప్రవేశించాడు. భూమికి అధిపతిగా, పాములలో పెద్దవాడిగా అక్కడ ఉండి, తన తలపై భూమిని మోసి, తన వలయాలతో ఆమెను పూర్తిగా చుట్టేశాడు.
శేషోఽసి నాగోత్తమ ధర్మదేవో మహీమిమాం ధారయసే యదేకః। అనన్తభోగైః పరిగృహ్య సర్వాం యథాహమేవం బలభిద్యథా వా
నీవు శేషుడవు, పాములలో ఉత్తముడవు, ధర్మదేవుడవు. నీవే ఒక్కడు నీ అనంతమైన వలయాలతో భూమిని పూర్తిగా చుట్టి మోస్తున్నావు. నేను చేసే విధంగా, లేదా అంతకన్నా బలంగా నీవు ఈ పని చేస్తున్నావు.
అధో భూమౌ వసత్యేవం నాగోఽనన్తః ప్రతాపవాన్। ధాస్యన్వసుధామేకః శాసనాద్బ్రహ్మణో విభోః
అలా, శక్తిశాలి అనంతుడు భూమికి క్రింద నివసిస్తూ, మహిమగల బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో ఒక్కడే ఈ భూమిని మోస్తున్నాడు.
సుపర్ణం చ సహాయం వై భగవానమరోత్తమః। ప్రాదాదనన్తాయ తదా వైనతేయం పితామహః
ఆ సమయంలో, పితామహుడు అనంతుడికి సహాయంగా అమరులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన గరుత్మంతుడు, సుపర్ణుడిని ఇచ్చాడు.
అనన్తేఽభిప్రయాతే తు వాసుకిః స మహాబలః। అభ్యషిచ్యత నాగైస్తు దైవతైరివ వాసవః
అనంతుడు వెళ్లిన తర్వాత, మహాబలుడు వాసుకిని పాములు రాజుగా అభిషేకించాయి, దేవతలు ఇంద్రుడిని చేసినట్లే.
మాతుః సకాశాత్తం శాపం శ్రుత్వా వై పన్నగోత్తమః। వాసుకిశ్చిన్తయామాస శాపోఽయం న భవేత్కథమ్
తల్లి నుండి ఆ శాపాన్ని విని, ఉత్తమ పాము వాసుకి, ఈ శాపం ఎలా ఫలించకుండా ఉండగలదో ఆలోచించసాగాడు.
తతః స మన్త్రయామాస భ్రాతృభిః సహ సర్వశః। ఐరావతప్రభృతిభిః సర్వైర్ధర్మపరాయణైః
తర్వాత, అతడు తన అన్నదమ్ములతో, ముఖ్యంగా ఐరావతుడు మొదలైన ధర్మపరాయణులందరితో కలిసి ఆలోచించసాగాడు.
అయం శాపో యథోద్దిష్టో విదితం వస్తథాఽనఘాః। తస్య శాపస్య మోక్షార్థం మన్త్రయిత్వా యతామహే
ఈ శాపం ఎలా వచ్చిందో మీ అందరికీ తెలుసు. ఇప్పుడు మనం అందరం కలిసి, ఈ శాపం నుండి విముక్తి పొందేందుకు ప్రయత్నిద్దాం.
సర్వేషామేవ శాపానాం ప్రతిఘాతో హి విద్యతే। న తు మాత్రాఽభిశప్తానాం మోక్షః క్వచన విద్యతే
ప్రతి శాపానికి ఏదో ఒక పరిహారం ఉంటుంది. కానీ తల్లిదండ్రులు ఇచ్చిన శాపానికి ఎక్కడా విముక్తి ఉండదు.
అవ్యయస్యాప్రమేయస్య సత్యస్య చ తథాగ్రతః। శప్తా ఇత్యేవ మే శ్రుత్వా జాయతే హృది వేపథుః
శాశ్వతమైన, కొలవలేని, నిజాయితీగలవారికీ శాపం వచ్చిందని విన్నప్పుడు నా హృదయం వణికిపోతుంది.
నూనం సర్వవినాశోఽయమస్మాకం సముపాగతః। `శాపః సృష్టో మహాఘోరో మాత్రా ఖల్వవినీతయా। న హ్యేతాం సోఽవ్యయో దేవః శపత్నీం ప్రత్యషేధయత్
నిజంగా, మనందరికీ సంపూర్ణ వినాశనం దగ్గరకి వచ్చింది. మన తల్లి నియంత్రణ లేకుండా భయంకరమైన శాపం వేసింది. ఆ శాశ్వత దేవుడే ఆమెను ఆపలేదు.
తస్మాత్సంమన్త్రయామోఽద్య భుజఙ్గానామనామయమ్। యథా భవేద్ధి సర్వేషాం మా నః కాలోఽత్యగాదయమ్
అందుకే, మనం ఈ రోజు సర్పుల మేలు కోసం కలిసి ఆలోచిద్దాం. అందరికీ మేలు జరగాలి, కాలం మన చేతిలో ఉండాలి.
సర్వ ఏవ హి నస్తావద్బుద్ధిమన్తో విచక్షణాః। అపి మన్త్రయమాణా హి హేతుం పశ్యామ మోక్షణే
మనందరం తెలివిగలవాళ్లమే. మనం చర్చిస్తూ ఈ శాపం నుండి బయటపడే మార్గం కనుక్కుందాం.
యథా నష్టం పురా దేవా గూఢమగ్నిం గుహాగతమ్। యథా స యజ్ఞో న భవేద్యథా వాఽపి పరాభవః। జనమేజయస్య సర్పాణాం వినాశకరణాయ వై
ఎలా దేవతలు ఒకప్పుడు గుహలో దాగిన అగ్నిని కోల్పోయారో, అలాగే జనమేజయుడి యజ్ఞం జరగకూడదు లేదా అతనికి ఓడిపోవడం జరగాలి, తద్వారా సర్పుల వినాశనం ఆగిపోవాలి.
తథేత్యుక్త్వా తతః సర్వే కాద్రవేయాః సమాగతాః। సమయం చకిరే తత్ర మన్త్రబుద్ధివిశారదాః
అందరూ 'అలా జరుగనీ' అని చెప్పి, కాద్రువు వంశస్థులు అక్కడ చేరారు. వారు మంచి తెలివితో ఒక ఒప్పందం చేసుకున్నారు.
ఏకే తత్రాబ్రువన్నాగా వయం భూత్వా ద్విజర్షభాః। జనమేజయం తు భిక్షామో యజ్ఞస్తే న భవేదితి
కొంతమంది సర్పులు, 'మనమంతా బ్రాహ్మణులుగా మారి, జనమేజయుని దగ్గరికి వెళ్లి యజ్ఞం జరగకుండా అడగుదాం' అన్నారు.
అపరే త్వబ్రువన్నాగాస్తత్ర పణ్డితమానినః। మన్త్రిణోఽస్య వయం సర్వే భవిష్యామః సుసంమతాః
ఇంకొంతమంది తమను తాము తెలివైనవాళ్లమని భావించి, 'మనమంతా అతనికి మంత్రులుగా మారి, అతని విశ్వాసాన్ని పొందుదాం' అన్నారు.
స నః ప్రక్ష్యతి సర్వేషు కార్యేష్వర్థవినిశ్చయమ్। తత్ర బుద్ధిం ప్రదాస్యామో యథా యజ్ఞో నివర్త్స్యతి
అతను మనందరినీ అన్ని విషయాల్లో అడుగుతాడు. అప్పుడు మనం యజ్ఞం జరగకుండా ఉండేలా సలహా ఇస్తాం.
స నో బహుమతాన్రాజా బుద్ధ్యా బుద్ధిమతాం వరః। యజ్ఞార్థం ప్రక్ష్యతి వ్యక్తం నేతి వక్ష్యామహే వయమ్
మనల్ని ఎంతో గౌరవించే ఆ రాజు, యజ్ఞం గురించి మన అభిప్రాయం అడిగితే, మనం 'కాదు' అని చెప్పాలి.