గత్వోత్తసయణం తేజో రసానుద్ధృత్య రశ్మిభిః। దక్షిణాయనమావృత్తో మహీం వర్షతి వారిణా
ఆయన ఉత్తరాయణానికి వెళ్లి, తన కిరణాలతో రసాలను పైకి తీసుకొని, దక్షిణాయణంలో భూమిపై వానగా కురిపించాడు.
క్షేత్రభూతే తతస్తస్మిన్నోషధీరోషధీయతిః। రవేస్తేజః సముద్ధృత్య జనయామాస వారిణా
ఆ తరువాత భూమి క్షేత్రంగా మారినప్పుడు, ఔషధులు, మొక్కలు సూర్యుని తేజస్సును గ్రహించి, నీటి ద్వారా పెరిగాయి.
నిషిక్తశ్చన్ద్రతేజోభిః సూయతే జగతో రవిః। ఓషధ్యః షడ్రసా మేధ్యాస్తదన్నం ప్రాణినాం భువి
చంద్రుని తేజస్సుతో తడిపిన సూర్యుడు, భూమిపై జీవులకు ఆరు రుచులైన పవిత్రమైన ఔషధులను ఉత్పత్తి చేశాడు. అవే అన్నంగా మారాయి.
ఏవం భానుమయం హ్యన్నం భూతానాం ప్రాణధారణమ్। నాథోఽయం సర్వభూతానాం తస్మాత్తం శరణం వ్రజ
ఇలా, అన్నం సూర్యుని వల్లే పుట్టి, భూతాలకు ప్రాణాధారంగా ఉంటుంది. ఆయనే సమస్త జీవులకు రక్షకుడు. కాబట్టి నీవు ఆయనను ఆశ్రయించు.
రాజానో హి మహాత్మానో యోనికర్మవిశోధితాః। ఉద్ధరన్తి ప్రజాః సర్వాస్తప ఆస్థాయ పుష్కలమ్
పుట్టుక, కార్యాల వల్ల పవిత్రమైన మహాత్ములు అయిన రాజులు, తపస్సును ఆచరించి, తమ ప్రజలను ఎప్పుడూ కాపాడారు.
భౌమేన కార్తవీర్యేణ వైన్యేన నహుషేణ చ। తపోయోగసమాధిస్థైరుద్ధృతా హ్యాపదః ప్రజాః
భూమిపై కార్తవీర్యుడు, వైన్యుడు, నహుషుడు తపస్సు, యోగబలంతో ధ్యానంలో నిలిచి, తమ ప్రజలను కష్టాలనుండి రక్షించారు.
తథా త్వమపి ధర్మాత్మన్కర్మణా చ విశోధితః। తప ఆస్థాయ ధర్మేణ ద్విజాతీన్భర భారత
అలాగే, నీ కార్యాల వల్ల పవిత్రుడవైన నీవు కూడా ధర్మబద్ధంగా తపస్సు ఆచరించి, ద్విజులను పోషించు, భరత వంశజుడా.
ఏవముక్తస్తు ధౌమ్యేన తత్కాలసదృశం వచః। తతస్త్వధ్యాపయామాస మన్త్రం సర్వార్థసాధకమ్। అష్టాక్షరం పరం మన్త్రమార్తస్య సతతం ప్రియమ్
ధౌమ్యుడు కాలానికి తగిన మాటలు చెప్పి, అన్ని ఫలితాలను ఇస్తున్న, ఎనిమిది అక్షరాల పరమ మంత్రాన్ని, కష్టాల్లో ఉన్నవారికి ప్రియమైన మంత్రాన్ని యుధిష్ఠిరునికి ఉపదేశించాడు.
[విప్రత్యాగసమాధిస్థః సంయతాత్మా దృఢవ్రతః। ధర్మరాజో విశుద్ధాత్మా తప ఆతిష్ఠదుత్తమమ్ ।।]
దృఢనిశ్చయంతో, మనస్సును నియంత్రించుకొని, త్యాగ ధ్యానంలో స్థిరంగా, ధర్మరాజు పవిత్ర హృదయంతో ఉత్తమమైన తపస్సు ఆచరించాడు.
పుష్పోపహారైర్బలిభిరర్చయిత్వా దివాకరమ్। సోఽవగాహ్య జలం రాజా దేవస్యాభిముఖోఽభవత్
రాజు పుష్పాలు, బలులతో సూర్యుని పూజించి, నీటిలోకి దిగిపోయి, దేవుని వైపు నిలబడ్డాడు.
గాఙ్గేయం వార్యుపస్పృశ్య ప్రాణాయామేన తస్థివాన్। [శుచిః ప్రయతవాగ్భూత్వా స్తోత్రమారబ్ధవాంస్తతః
గంగాదేవి కుమారుడు నీటిని తాకి, ఊపిరిని అదుపులో పెట్టుకొని, పవిత్రంగా, మాటలను నియంత్రించుకొని, ఆ స్తోత్రాన్ని ప్రారంభించాడు.
త్వం భానో జగతశ్చక్షుస్త్వమాత్మా సర్వదేహినామ్। త్వం యోనిః సర్వభూతానాం త్వమాచారః క్రియావతాం
ఓ భాస్కరా! నీవే జగత్తుకు కన్ను, నీవే సమస్త జీవులకు ఆత్మ, నీవే అన్ని ప్రాణుల జననస్థానం, నీవే క్రియాశీలుల నడక.
త్వం గతిః సర్వసాఙ్ఖ్యానాం యోగినాం త్వం పరాయణమ్। అనావృతార్గలద్వారం త్వం గతిస్త్వం ముముక్షతామ్
నీవే అన్ని జ్ఞానార్ధుల గమ్యం, యోగులకు పరమాశ్రయం, ముక్తిని కోరువారికి తడబడని మార్గం నీవే.
త్వయా సంధార్యతే లోకస్త్వయా లోకః ప్రకాశ్యతే। త్వయాపవిత్రీక్రియతే నిర్వ్యాజం పాల్యతే త్వయా
ఈ లోకాన్ని నీవే నిలబెడతావు, నీవే వెలుగునిస్తావు, నీవే పవిత్రం చేస్తావు, నీవే మాయ లేకుండా కాపాడుతావు.
త్వాముపస్థాయ కాలే తు బ్రాహ్మణా వేదపారగాః। స్వశాఖావిహితైర్మన్త్రైరర్చన్త్యృషిగణార్చిత
సమయానుసారం, వేదాలను పూర్తిగా నేర్చుకున్న బ్రాహ్మణులు తమ తమ శాఖలకు అనుగుణంగా మంత్రాలతో, ఋషులు పూజించినట్టు నిన్ను పూజిస్తారు.
తవ దివ్యం రథం యాన్తమనుయాన్తి వరార్థినః। సిద్ధచారణగన్ధర్వా యక్షగుహ్యకపన్నగాః
వివిధ వరాల కోసం కోరుకునేవారు, సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు, యక్షులు, గుహ్యకులు, పన్నగులు—all నీవు వెళ్ళే దివ్య రథాన్ని అనుసరిస్తారు.
త్రయస్త్రింశచ్చ వై దేవాస్తథా వైమానికా గణాః। సోపేన్ద్రాః సమహేన్ద్రాశ్చ త్వామిష్ట్వాసిద్ధిమాగతాః
ముప్పత్తి మూడు దేవతలు, ఆకాశవాసులు, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు—ఇవన్నీ నిన్ను పూజించి, కావలసిన ఫలితాన్ని పొందారు.
ఉపయాన్త్యర్చయిత్వా తు త్వాం వై ప్రాప్తమనోరథాః। దివ్యమన్దారమాలాభిస్తూర్ణం విద్యాధరోత్తమాః
మనసులోని కోరిక నెరవేరిన తర్వాత, ఉత్తమ విద్యాధరులు దివ్య మందార మాలలతో వేగంగా నిన్ను చేరుతారు.
గుహ్యాః పితృగణాః సప్త యే దివ్యా యే చ మానుషాః। తే పూజయిత్వా త్వామేవ గచ్ఛన్త్యాశు ప్రధానతామ్
రహస్యమైన పితృగణాలు, ఏడు దివ్యులు, మానవులైనవారు—ఇవన్నీ నిన్ను పూజించి త్వరగా ప్రాముఖ్యతను పొందుతారు.
వసవో మరుతో రుద్రా యే చ సాధ్యా మరీచిపాః। వాలఖిల్యాదయః సిద్ధాః శ్రేష్ఠత్వం ప్రాణినాం గతాః
వసువులు, మరుతులు, రుద్రులు, సాధ్యులు, మరీచిపులు, వాలఖిల్యాదులు వంటి సిద్ధులు—ఇవన్నీ ప్రాణులలో శ్రేష్ఠతను పొందారు.
సబ్రహ్మకేషు లోకేషు సప్తస్వప్యఖిలేషు చ। న తద్భూతమహం మన్యే యదర్కాదతిరిచ్యతే
బ్రహ్మతో కూడిన ఏడు లోకాల్లో, సూర్యుని కంటే మించిపోయిన ప్రాణి ఉందని నేను అనుకోవడం లేదు.
సన్తి చాన్యాని సత్వానివీర్యవన్తి మహాన్తి చ। న తు తేషాం తథా దీప్తిః ప్రభావో వాయథా తవ
ఇంకా శక్తివంతమైన, గొప్ప జీవులు ఉన్నా, నీలాంటి ప్రకాశం, బలము వారికి లేదు.
జ్యోతీషిత్వయి సర్వాణి త్వం సర్వజ్యోతిషాం పతిః। త్వయిసత్త్వం చ సత్త్వం చ సర్వేభావాశ్చ సాత్త్వికాః
అన్ని వెలుగులు నీవులోనే ఉన్నాయి, నీవే అన్ని జ్యోతుల అధిపతి, అన్ని సత్త్వగుణాలు, సద్భావాలు నీవులోనే ఉన్నాయి.
త్వత్తేజసా కృతంచక్రం సునాభం విశ్వకర్మణా। దేవారీణాం మదో యేన నాశితః శార్ఙ్గధన్వనా
నీ తేజంతో విశ్వకర్మ చక్కటి spokes కలిగిన చక్రాన్ని తయారు చేశాడు, దాంతో శారంగధన్వుడు దేవతలకు శత్రువుల గర్వాన్ని నాశనం చేశాడు.
త్వమాదాయాంశుభిస్తేజో నిదాఘే సర్వదేహినామ్। సర్వౌషధిరసానాం చ పునర్వర్షాసు ముఞ్చసి
వేసవిలో నీ కిరణాలతో అన్ని ప్రాణుల శక్తిని తీసుకుంటావు, వానకాలంలో ఆ శక్తిని మొక్కల రసాలకు తిరిగి విడుదల చేస్తావు.
తపన్త్యన్తే దహన్త్యన్యే గర్జన్త్యన్యే తథా ఘనాః। విద్యోతన్తే ప్రవర్షన్తి తవ ప్రావృషి రశ్మయః
చివరికి కొంత భాగం కాలుస్తుంది, మరికొంత వేడెక్కిస్తుంది, ఇంకొన్ని మేఘాలు గర్జిస్తాయి; నీ కిరణాలు మెరుస్తూ, గర్జిస్తూ, వర్షాన్ని కురిపిస్తాయి.
న తథా సుఖయత్యగ్నిర్న ప్రావారా న కమ్బలాః। శీతవాతార్దితం లోకం యథా తవ మరీచయః
చలిలో గాలి బాధపడే వారికి, అగ్ని, దుప్పట్లు, కంబళాలు ఇచ్చే సౌఖ్యం కన్నా నీ కిరణాలు ఎక్కువ ఆనందాన్ని ఇస్తాయి.
త్రయోదశద్వీపవతీం గోభిర్భాసయసే మహీమ్। త్రయాణామపి లోకానాం హితాయైకః ప్రవర్తసే
పదమూడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమిని నీ కిరణాలతో వెలిగిస్తావు; మూడు లోకాలకు మేలు కోసం నీవొక్కడే కార్యాచరణలో ఉంటావు.
తవ యద్యుదయో న స్యాదన్ధం జగదిదం భవేత్। న చ ధర్మార్థకామేషు ప్రవర్తేరన్మనీషిణః
నీ ఉదయం కలగకపోతే, ఈ లోకం అంతా అంధకారంలో మునిగిపోతుంది. తెలివైనవారు ధర్మం, ధనం, కామం వంటి మార్గాల్లో నడవరు.
ఆధానపశుబన్ధేష్టిమన్త్రయజ్ఞతపఃక్రియాః। త్వత్ప్రసాదాదవాప్యన్తే బ్రహ్మక్షత్రవిశాం గణైః
బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు చేసే యజ్ఞాలు, పశుబలి, హోమాలు, మంత్రపఠనాలు, తపస్సులు—ఇవి అన్నీ నీ కృప వల్లే సాధ్యమవుతాయి.