భూయోఽపి శృణు రాజేన్ద్ర పార్థో గత్వోత్తరాం దిశమ్। విజిత్య నవవర్షాంశ్చ సపురాంశ్చ సపర్వతాన్
ఇంకా విను రాజేంద్రా! అర్జునుడు ఉత్తర దిశకు వెళ్లి, అక్కడి తొమ్మిది వర్షాలను, వాటి నగరాలు, పర్వతాలతో సహా జయించాడు.
జమ్బుద్వీపం వశే కృత్వా సర్వం తద్భరతర్షభ। బలాజ్జిత్వా నృపాన్సర్వాన్కరే చవినివేశ్య చ
భారతవంశశ్రేష్ఠా! అర్జునుడు జంబూద్వీపాన్ని మొత్తం తన ఆధీనంలోకి తీసుకుని, అన్ని రాజులను బలవంతంగా జయించి, పన్ను వసూలు చేశాడు.
రత్నాన్యాదాయ సర్వాణి గత్వా చైవ పునః పురీమ్। తతో జ్యేష్ఠం మహాత్మానం ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరమ్। రాజసూయం క్రతుశ్రేష్ఠం కారయామాస భారత
అన్ని రత్నాలను సేకరించి తిరిగి నగరానికి వచ్చి, తన పెద్దన్నయైన ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుని రాజసూయ యాగాన్ని నిర్వహింపజేశాడు, ఓ భారతా!
స తాన్యన్యాని కర్మాణి కృతవానర్జునః పురా। అర్జునేన సమో వీర్యే త్రిషు లోకేషు న క్వచిత్
అర్జునుడు అప్పట్లో ఇవే కాక మరెన్నో మహత్తరమైన కార్యాలు చేశాడు. మూడు లోకాలలో అర్జునుని సమానమైన పరాక్రమవంతుడు ఎవరూ లేరు.
దేవదానవయక్షాశ్చ పిశాచోరగరాక్షసాః। భీష్మద్రోణాదయః సర్వే కురవశ్చ మహారథాః
దేవతలు, దానవులు, యక్షులు, పిశాచులు, పాములు, రాక్షసులు, భీష్ముడు, ద్రోణుడు వంటి మహా యోధులు, కురువంశానికి చెందిన గొప్ప రథసారథులు — వీళ్లందరూ కూడి కూడా —
లోకే సర్వనృపాశ్చైవ వీరాశ్చాన్యే ధనుర్ధరాః। ఏతే పార్థం రణే యుక్తాః ప్రతియోద్ధుం న శక్నుయుః
ఈ లోకంలోని అన్ని రాజులు, ఇతర ధైర్యవంతులైన విలువిదులు, వీరందరూ కలిసినా, యుద్ధంలో పార్థుడిని ఎదుర్కొనలేరు.
అహం హి నిత్యం కౌరవ్య ఫల్గునం హృది సంస్థితమ్। అపశ్యం చిన్తయిత్వా తం సముద్విగ్నోఽస్మి తద్భయాత్
ఓ కౌరవుడా! నేను ఎప్పుడూ ఫల్గుణుడిని నా హృదయంలో ఉంచుకుంటూ ఉంటాను. అతడిని గురించి ఆలోచిస్తే నాకు భయం, ఆందోళన కలుగుతున్నాయి.
గృహే గృహే చ పశ్యామి తాత పార్థమహం సదా। శరగాణ్డీవసంయుక్తం పాశహస్తమివాన్తకమ్
ఓ కుమారుడా! ప్రతి ఇంట్లోను నేను ఎప్పుడూ పార్థుడిని, బాణాలు, గాండీవంతో సిద్ధంగా ఉన్నవాడిగా, చేతిలో పాశంతో యమధర్మరాజు లాగా కనిపిస్తున్నాడు.
అపి పార్థసహస్రాణి భీతః పశ్యామి భారత। పార్థభూతమిదం సర్వం నగరం ప్రతిభాతి మే
ఓ భారతా! భయంతో నేను వేలాది పార్థులను చూస్తున్నట్టు అనిపిస్తోంది. ఈ నగరం మొత్తం పార్థుడిగా మారిపోయినట్టు నాకు తోస్తోంది.
పార్థమేవ హి పశ్యామి రహితే తాత భారత। దృష్ట్వా స్వప్నగతం పార్థముద్ధమామి విచేతనః
ఓ కుమారుడా! ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు కూడా నాకు పార్థుడే కనిపిస్తున్నాడు. స్వప్నంలో పార్థుడిని చూసి, నేను భయంతో అవాక్కవుతున్నాను.
అకారాదీని నామాని అర్జునగ్రస్తచేతసః। అశ్వాక్షరామ్బుజాశ్చైవ త్రాసం సఞ్జనయన్తి మే
అర్జునుడి ఆలోచనలతో నా మనస్సు నిండిపోయింది. పదాల మొదటి అక్షరాలు, పేర్లు, 'అశ్వ', 'అక్ష', 'అంబుజ' అనే అక్షరాలు కూడా నాకు భయాన్ని కలిగిస్తున్నాయి.
నాస్తి పార్థాదృతే తాత పరవీరాద్భయం మమ। ప్రహ్లాదం వా బలిం వాపి హన్యాద్ధి విజయో రణే
ఓ కుమారుడా! పార్థుడిని తప్పించి నాకు మరే పరాక్రమశాలి యోధుడి భయమూ లేదు. ప్రహ్లాదుడు గానీ, బలిచక్రవర్తి గానీ, యుద్ధంలో విజయుడిచేత చంపబడవచ్చు.
తస్మాత్తేన మహారాజ యుద్ధం నస్తాత న క్షమమ్। అహం తస్య ప్రభావజ్ఞో నిత్యం దుఃఖం వహామి చ
అందుకే మహారాజా! మనకు అతనితో యుద్ధం చేయడం శ్రేయస్కరం కాదు. అతని శక్తిని నేను బాగా తెలుసు, అందుకే ఎప్పుడూ బాధతో ఉంటున్నాను.
పురా హి దణ్డకారణ్యే మారీచస్య యథా భయమ్। భవేద్రామే మహావీర్యే తథా పార్థే భయం మమ
పూర్వం దండకారణ్యంలో మారీచుడు మహావీరుడైన రాముడిని ఎలా భయపడ్డాడో, ఇప్పుడు నేను పార్థుడిని అలాగే భయపడుతున్నాను.
జానామ్యేవ మహద్వీయం జిష్ణోరేతద్దురాసదమ్। ఏతద్వీరస్య పార్థస్య కార్షీస్త్వం తు విప్రియమ్
జిష్ణువు యొక్క గొప్ప, దుర్జయమైన శక్తిని నేను బాగా తెలుసు. అయినా, ఓ వీరుడా, నువ్వు పార్థుడికి అనుకూలంగా ప్రవర్తించలేదు.
ద్యూతం వా శస్త్రయుద్ధం వా దువాక్యం వా కథఞ్చన। ఏతేష్వేవం కృతే తస్య విగ్రహశ్చైవ వో భవేత్
డ్యూతం, ఆయుధాలతో యుద్ధం, గాఢమైన మాటలు — వీటిలో ఏదైనా జరిగితే, అతనితో మీకు కలహం తప్పదు.
తస్మాత్త్వం పుత్ర పార్థేన నిత్యం స్నేహేన వర్తయ। యశ్చ పార్థేన సమ్బన్ధో వర్తతే చేన్నరో భువి
అందుకే నా కుమారుడా, నువ్వు ఎప్పుడూ పార్థుడితో ప్రేమగా ప్రవర్తించు. భూమిపై ఎవరు పార్థుడితో స్నేహం కొనసాగిస్తారో —
తస్య నాస్తి భయం కిఞ్చిత్రిషు లోకేషు భారత। తస్మాత్త్వం జిష్ణునా వత్స నిత్యం స్నేహేన వర్తయ
వారికి మూడు లోకాలలో ఎలాంటి భయమూ ఉండదు, ఓ భారతా! అందుకే నా బిడ్డా, నువ్వు జిష్ణువుతో ఎప్పుడూ ప్రేమగా ప్రవర్తించు.
ద్యూతే పార్థస్య కౌరవ్య మాయయా నికృతిః కృతా। తస్మాద్వి నో జయస్తాత అన్యోపాయేన నో భవేత్
డ్యూతంలో, ఓ కౌరవుడా, మాయతో పార్థుడిని మోసగించారు. అందువల్ల మనకు విజయమూ, మరే ఇతర మార్గంలోనూ గెలుపు కలగదు.
ఉపాయశ్చ న కర్తవ్యః పాణ్డవాన్ప్రతి భారత। పార్థాన్ప్రతి పురా వత్స బహూపాయాః కృతాస్త్వయా
పాండవులపై మరిన్ని ఉపాయాలు ప్రయత్నించకూడదు, ఓ భారతా! పూర్వం నువ్వు పార్థుడిపై ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేశావు.
తానుపాయాన్హి కౌన్తేయా బహుశో వ్యతిచక్రముః। తస్మాద్వితం జీవితాయ నః కులస్య జనస్య చ
కుంతీ కుమారులు ఆ ఉపాయాలన్నింటినీ ఎన్నోసార్లు దాటుకున్నారు. అందుకే మన ప్రాణాల కోసం, మన వంశం, ప్రజల కోసం శాంతిని ఎంచుకుందాం.
త్వం చికీర్షసి చేద్వత్స సమిత్రః సహబాన్ధవః। సభ్రాతృకస్త్వం పార్థేన నిత్యం స్నేహేన వర్తయ
నీవు నీ మిత్రులు, బంధువులు, అన్నదమ్ముల శ్రేయస్సు కోరుకుంటే, పార్థుడితో ఎప్పుడూ ప్రేమగా ప్రవర్తించు.
ధృతరాష్ట్రవచః శ్రుత్వా రాజా దుర్యోధనస్తదా। చిన్తయిత్వా ముహూర్తం తు విధినా చోదితోఽబ్రవీత్
ధృతరాష్ట్రుని మాటలు విని, రాజు దుర్యోధనుడు కొంతసేపు ఆలోచించి, విధి ప్రేరణతో మాట్లాడాడు.
పునర్దీవ్యామ భద్రం తే వనవాసాయ పాణ్డవైః। ఏవమేతాన్వశే కర్తుం శక్ష్యామః పురుషర్షభ।।ష
మళ్లీ పాండవులకు వనవాసం కలిగించేందుకు జూదం ఆడుదాం. అలా చేస్తే వారిని మన చేతిలో పెట్టుకోగలము, మహాపురుషుడా.
తే వా ద్వాదశ వర్షాణి వయం వా ద్యూతనిర్జితాః। ప్రవిశేమ మహారణ్యమజినైః ప్రతివాసితాః
మనం లేదా వారు, ఎవరు జూదంలో ఓడితే, వారు పన్నెండు సంవత్సరాలు మృగచర్మాలు ధరించి అరణ్యంలో నివసించాలి.
త్రయోదశం చ స్వజనైరజ్ఞాతాః పరివత్సరమ్। జ్ఞాతాశ్చ పునరన్యాని వనే వర్షాణి ద్వాదశ
పదమూడవ ఏడాది మనలో ఎవరు అయినా తమవారు మధ్యలో గుర్తుపట్టకుండా ఉండాలి. గుర్తుపడితే మళ్లీ పన్నెండు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో ఉండాలి.
నివసేమ వయం తే వా తథా ద్యూతం ప్రవర్తతామ్। అక్షానుప్త్వా పునర్ద్యూతమిదం కుర్వన్తు పాణ్డవః
మనం లేదా వారు ఇలా ఉండాలి. జూదం ఈ విధంగా సాగాలి. పాండవులు మళ్లీ ఈ జూదాన్ని ఆడాలి, కాని పాశాలు వేయకుండా.
ఏతత్కృత్యతమం రాజన్నస్మాకం భరతర్షభ। అయం హి శకునిర్వేద సవిద్యామక్షసమ్పదమ్
ఇది మనకు చాలా ఉపయోగకరమైన మార్గం, రాజా. ఎందుకంటే శకుని జూదంలో నైపుణ్యం, పాశాల మాయలు బాగా తెలుసు.
దృఢమూలం వయం రాజ్యే మిత్రాణి పరిగృహ్య చ। సారవద్విపులం సైన్యం సత్కృత్య చ దురాసదమ్
మనము రాజ్యంలో బలంగా నిలిచాము. మిత్రులను కూడగట్టుకున్నాము. మన సైన్యం బలమైనది, విస్తృతమైనది, గౌరవించబడింది, ఎదుర్కొనడం కష్టం.
తే చ త్రయోదశం వర్షం పారయిష్యన్తి చేద్వ్రతమ్। జేష్యామస్తాన్వయం రాజత్రోచతాం తే పరన్తప
వారు పదమూడు సంవత్సరాల వ్రతాన్ని పూర్తిచేస్తే, రాజా, మనము వారిని ఓడిస్తాము. ఇది మీ నిర్ణయం కావాలి, శత్రువులను భయపెట్టేవాడా.