దేహి సిన్ధుపతే యుద్ధమద్యైవ త్వరయా మమ। అథవా పీడయామి త్వాం తస్మాత్త్వం కురు మాచిరమ్
సముద్రాధిపతీ, నాతో యుద్ధం చేయి, అది కూడా వెంటనే. లేకపోతే నిన్ను బాధిస్తాను. అందుకే ఆలస్యం చేయకుండా నీవు చర్య తీసుకో.
లోకే రాజన్మహావీర్యా బహవో నివసన్తి యే। తేషామేకేన రాజేన్ద్ర కురు యుద్ధం మహాబల
ఓ రాజా, ఈ లోకంలో అనేక మంది మహావీరులు ఉన్నారు. వారిలో ఒకరిని నన్ను ఎదుర్కొనడానికి ఎంపికచేయి, మహాబలుడా.
మత్సమో యది సఙ్గ్రామే వరాయుధధరః క్వచిత్। విద్యతే తం మమాచక్ష్వ యః సమాసేత మా మృధే
యుద్ధంలో నన్ను సమానంగా ఎదుర్కొనగల శస్త్రధారి ఎవరైనా ఉంటే, అతడెవరో నాకు చెప్పు. అతను నన్ను యుద్ధంలో ఎదుర్కొనాలి.
మహర్షిర్జమదగ్నిస్తు యది రాజన్పరిశ్రుతః। తస్య పుత్రో రణం దాతుం యథావద్వై తవార్హతి
ఓ రాజా, మహర్షి జమదగ్ని ప్రసిద్ధుడైతే, అతని కుమారుడు నీకు యుద్ధం ఇవ్వడానికి యోగ్యుడు.
సముద్రస్య వచః శ్రుత్వా రాజా మాహిష్మతీపతిః। నారదస్య చ వై పూర్వం క్రోధేన మహతా వృతః
సముద్రుని మాటలు విని, నారదుడు ముందుగా చెప్పినదాన్ని గుర్తుచేసుకుని, మాహిష్మతీ పట్టణాధిపతి రాజు గొప్ప కోపంతో నిండిపోయాడు.
తతః ప్రతియయౌ శీఘ్రం క్రోధేన సహ భారత। స తమాశ్రమమాగత్య కామమేవాన్వపద్యత
అప్పుడతడు ఆగ్రహంతో, వేగంగా ఆ ఆశ్రమానికి వెళ్లి, తన ఇష్టానుసారం ప్రవర్తించాడు, ఓ భారతా.
స కామం ప్రతికూలాని చకార సహ బన్ధుభిః। ఆయాసం జనయామాస రామస్య స మహాత్మనః
అతడు తన బంధువులతో కలిసి విరోధంగా పనులు చేసి, మహాత్ముడైన రామునికి కష్టాలు కలిగించాడు.
తతస్తేజః ప్రజజ్వాల రామస్యామితతేజసః। ప్రదహన్నివ సైన్యాని రశ్మిమానివ తేజసా
అప్పుడు అమిత తేజస్సు కలిగిన రాముని తేజస్సు ప్రబలంగా వెలిగింది. అది సైన్యాలను కిరణాలతో కాల్చినట్లుగా మండిపడింది.
అథ తౌ చక్రతుర్యుద్ధం వృత్రవాసవయోరివ
ఆ తరువాత వారు ఇద్దరూ వృత్రుడు, ఇంద్రుడు యుద్ధం చేసినట్లుగా పరస్పరం యుద్ధం చేశారు.
తతః పరశుమాదాయ నృపం బాహుసహస్రిణమ్। చిచ్ఛేద సహసా రామో బహుశాఖమివ ద్రుమమ్
ఆ తరువాత రాముడు పరశును తీసుకుని, వేల చేతులు ఉన్న రాజును ఒక్కసారిగా చెట్టు ఎన్నో కొమ్మలు ఉన్నట్లుగా నరికి పడగొట్టాడు.
తం హతం పతితం దృష్ట్వా సమేతాస్తస్య బాన్ధవాః। అసీనాదాయ శక్తీశ్చ రామం తే ప్రత్యవారయన్
అతడు చనిపోయి పడిపోయినదాన్ని చూసి, అతని బంధువులు ఒక్కచోట చేరి, ఖడ్గాలు, శక్తులు పట్టుకుని రాముని ఎదుర్కొన్నారు.
రామోఽపి రథమాస్థాయ ధనురాయమ్య సత్వరః। విసృజన్పరమాస్త్రాణి వ్యధమత్పార్థివాన్బలీ
రాముడు కూడా తన రథంపై ఎక్కి, విల్లు ఎక్కించి, వేగంగా పరమాస్త్రాలు వదిలి, రాజులను సంహరించాడు.
తతస్తు క్షత్రియా రాజఞ్జామదగ్న్యభయార్దితాః। వివిశుర్గిరిదుర్గాణి మృగాః సింహభయాదివ
ఆ రాజా, జామదగ్ని కుమారుడి భయంతో క్షత్రియులు కొండల కోటల్లోకి దూరారు; అది సింహాల భయంతో అడవిలో పరుగెత్తే జింకలలా జరిగింది.
తేషాం స్వవిహితం కర్మ తద్భయాన్నానుతిష్ఠతి। ప్రజా వృషలతాం ప్రాప్తా బ్రాహ్మణానామదర్శనాత్
ఆ భయంతో వారు తమ కర్తవ్యాలను చేయలేదు; బ్రాహ్మణులను చూడక ప్రజలు పతితులయ్యారు.
తథా చ ద్రవిడాః కాచాః పుణ్డాశ్చ శబరైః సహ। వృషలత్వం పరిగతా విచ్ఛిన్నాః క్షత్రధర్మిణః
అలాగే, ద్రవిడులు, కాచులు, పుండ్రులు, శబరులతో కలిసి, క్షత్రియ ధర్మం కోల్పోయి పతితులయ్యారు.
తతస్తు హతవీరాసు క్షత్రియాసు పునః పునః। ద్విజైరభ్యుదితం క్షత్రం తాని రామో నిహత్య చ
క్షత్రియులు పునః పునః హతులైన తర్వాత, బ్రాహ్మణులు క్షత్రియ వంశాన్ని మళ్లీ పెంచారు; రాముడు వారిని మళ్లీ నాశనం చేశాడు.
తతస్త్రిస్మప్తమే యాతే రామం వాగశరీరిణీ। దివ్యా ప్రోవాచ మధురా సర్వలోకపరిశ్రుతా
ఇలా ఇరవై ఒకసారి జరిగినప్పుడు, దివ్యమైన, మధురమైన, అన్ని లోకాల్లో ప్రసిద్ధమైన వాణి రాముడికి పలికింది.
రామరామ నివర్తస్వ స్వగుణం నాత్ర పశ్యసి। క్షత్రబన్ధూనిమాన్ప్రామైర్విప్రయుజ్య పునః పునః
రామా, రామా, నీవు ఆపుకో; ఇక్కడ నీ స్వగుణాన్ని చూడడం లేదు. నీవు ఈ క్షత్రియ బంధువులను పునః పునః ప్రాణాల నుంచి వేరు చేశావు.
తథైవ తం మహాత్మానమృచీకప్రముఖాస్తథా। రామరామ మహావీర్య నివర్తస్వేత్యథాబ్రువన్
అలాగే, ఋచీకుడు మొదలైన మహాత్ములు, రామా, రామా, మహావీర్యుడు, ఆపుకో అని అన్నారు.
పితుర్వధమసమృష్యంస్తు రామః ప్రోవాచ తానృషీన్। నార్హా హన్త భవన్తో మాం నివారయితుమిత్యుత
తండ్రి హత్యను భరించలేక, రాముడు ఆ ఋషులకు ఇలా అన్నాడు: మీరు నన్ను ఆపడం తగదు.
నార్హసి క్షత్రబన్ధూంస్త్వం నిహన్తుం జయతాం వర। న హి యుక్తం త్వయా తాత బ్రాహ్మణేనసతా నృపాన్
జయించే వారిలో ఉత్తముడా, నీవు క్షత్రియ బంధువులను హతముచేయడం తగదు; బ్రాహ్మణుడు రాజులను అన్యాయంగా హతముచేయడం సరికాదు.
పితౄణాం వచనం శ్రుత్వా క్రోధం త్యక్త్వా స భార్గవః। అశ్వమేధసహస్రాణి నరమేధశతాని చ
తండ్రుల మాటలు విని, భార్గవ రాముడు కోపాన్ని విడిచాడు; వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు, వంద నరమేధ యాగాలు చేశాడు.
ఇష్ట్వా సాగరపర్యన్తాం కాశ్యపాయ దదౌ మహీమ్। తేన రామేణ సఙ్గ్రామే తుల్యస్తాత దయఞ్జయః
సముద్రంతో సరిహద్దు ఉన్న భూమిని కాశ్యపునికి సమర్పించి, యుద్ధంలో రాముడు దయంజయుడికి సమానంగా ఉన్నాడు, తండ్రి.
కార్తవీర్యేణ చ రణే తుల్యః పార్థో న సంశయః। రణే విక్రమ్య రాజేన్ద్ర పార్థం జేతుం న శక్యతే
యుద్ధంలో కార్తవీర్యుడు పార్థునికి సమానంగా ఉన్నాడు, సందేహం లేదు; రాజేంద్రా, యుద్ధంలో పార్థుడు వీరత్వం చూపి, అతన్ని ఓడించడం సాధ్యపడదు.
శృణు రాజన్పురాఽచిన్త్యానర్జునస్య చ సాహసాన్। అర్జునో ధన్వినాం శ్రేష్ఠో దుష్కరం కృతవాన్పురా
రాజా, అర్జునుడి అద్భుత కార్యాలను విను; అర్జునుడు విలువిద్యలో శ్రేష్ఠుడు, ఒకప్పుడు కష్టమైన కార్యాన్ని సాధించాడు.
ద్రుపదస్య పురే రాజన్ద్రౌపద్యాశ్చ స్వయంవర।। ఆబాలవృద్ధసఙ్క్షోభే సర్వక్షత్రసమాగమే। క్షిప్రకారీ జలే మత్స్యం దుర్నిరీక్ష్యం ససర్జ హ
ద్రుపదుని నగరంలో, ద్రౌపదీ స్వయంవరంలో, చిన్నవాళ్లు పెద్దవాళ్లు కలిసిన క్షత్రియుల సమూహంలో, అర్జునుడు నీటిలో కనిపించని చేపను వేగంగా బాణంతో కొట్టాడు.
సర్వైర్నృపైరసాధ్యం తత్కార్ముకప్రవరం చ వై। క్షణేన సజ్యమకరోత్సర్వక్షత్రస్య పశ్యతః
అన్ని రాజులకు సాధ్యం కాని ఆ విల్లు, అర్జునుడు క్షణంలో సిద్ధం చేశాడు; అందరూ చూస్తుండగా.
తతో యన్త్రమయం విధ్వా విసారం ఫల్గునో బలీ। కృష్ణయా హేమమాల్యేన స్కన్ధే స పరివేష్టితః
తర్వాత, బలమైన ఫల్గుణుడు యంత్రాన్ని ధ్వంసం చేశాడు; కృష్ణుడు బంగారు మాలతో అతని భుజాన్ని చుట్టాడు.
తతస్తయా వృతం పార్థం దృష్ట్వా సర్వే నృపాస్తదా। రోషాత్సర్వాయుధాన్గృహ్య క్రుద్ధా వీరా మహౌజసః। వైకర్తనం పురస్కృత్య సర్వే పార్థముపాద్రవన్
ఆమె పార్థుని ఎంపిక చేయడం చూసి, అన్ని రాజులు కోపంతో ఆయుధాలు పట్టుకుని, వైకర్తనుడు ముందుగా, పార్థునిపై దూసుకెళ్లారు.
స సర్వాన్పార్థివాన్దృష్ట్వా క్రుద్ధాన్పార్థో మహాబలః। వారయిత్వా శరైస్తీక్ష్ణైరజయత్తత్ర స స్వయమ్
ఆ కోపంతో ఉన్న రాజులను చూసి, మహాబలుడు పార్థుడు పదునైన బాణాలతో వారిని అడ్డుకుని, అక్కడే వారిని ఓడించాడు.