యత్రేమం తు సహస్రాక్ష నిక్షిపేయమహం స్వయమ్। త్వమాదాయ తతస్తృర్ణం హరేథాస్త్రిదివేశ్వర
ఓ సహస్రాక్ష! నేను ఈ సోమాన్ని ఎక్కడ ఉంచితే, అక్కడ నువ్వు ఆ దర్భను తీసుకుని వెళ్లవచ్చు, ఓ మూడు లోకాలకు అధిపతీ!
వాక్యేనానేన తుష్టోఽహం యత్త్వయోక్తమిహాణ్డజ। యమిచ్ఛసి వరం మత్తస్తం గృహాణ ఖగోత్తమ
నీవు ఇక్కడ చెప్పిన మాటలతో నేను సంతోషించాను, ఓ అండజుడా! నీవు కోరుకున్న వరాన్ని నన్ను అడిగి తీసుకో, పక్షిరాజా!
ఇత్యుక్తః ప్రత్యువాచేదం కద్రూపుత్రాననుస్మరన్। భవేయుర్భుజగాః శక్ర మమ భక్ష్యా మహాబలాః
అలా అన్నపుడు, కద్రూ కుమారులను గుర్తు పెట్టుకోకుండా అతడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ శక్రా! మహాబలమైన పాములు నాకు ఆహారంగా మారాలి.'
ఈశోఽహమపి సర్వస్య కరిష్యామి తు తేఽర్థితామ్। భవేయుర్భుజగాః శక్ర మమ భక్ష్యా మహాబలాః
నేను సర్వలోకాలకు అధిపతినే, నీ కోరికను నెరవేర్చుతాను. మహాబలమైన పాములు నీకు భక్ష్యంగా మారాలి, ఓ శక్రా!
తథేత్యుక్త్వాఽన్వగచ్ఛత్తం తతో దానవసూదనః। దేవదేవం మహాత్మానం యోగినామీశ్వరం హరిమ్
'అలా జరుగనీ' అని చెప్పి, దానవులను సంహరించేవాడు, మహాత్ముడైన హరిః, యోగులకందరికీ అధిపతియైన దేవదేవుడు అతని వెంట వెళ్లాడు.
స చాన్వమోదత్తం చార్థం యథోక్తం గరుడేన వై। ఇదం భూయో వచః ప్రాహ భగవాంస్త్రిదశేశ్వరః
గరుడుడు చెప్పినట్లు ఆ విషయం నచ్చింది. అప్పుడు దేవతల అధిపతి అయిన భగవంతుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.
హరిష్యామి వినిక్షిప్తం సోమమిత్యనుభాష్య తమ్। ఆజగామ తతస్తూర్ణం సుపర్ణీ మాతురన్తికమ్
'నేను ఈ సోమాన్ని ఉంచిన తరువాత తీసుకుంటాను' అని చెప్పి, సుపర్ణుడు వెంటనే తన తల్లి దగ్గరకు వేగంగా వెళ్లాడు.
వినయావనతో భూత్వా వచనం చేదమబ్రవీత్। ఇదమానీతమమృతం దేవానాం భవనాన్మయా
వినయంతో తలవంచి, ఇలా అన్నాడు: 'దేవతల గృహం నుండి ఈ అమృతాన్ని నేను తీసుకొచ్చాను.'
ప్రశాధి కిమితో మాతః కరిష్యామి శుభవ్రతే
తల్లి! నేను ఏం చేయాలో ఆజ్ఞాపించు, శుభవ్రతా!
ఇదమానీతమమృతం నిక్షేప్స్యామి కుశేషు వః
నేను తీసుకొచ్చిన ఈ అమృతాన్ని మీ కోసం దర్భపై ఉంచుతాను.
స్నాతా మఙ్గలసంయుక్తాస్తతః ప్రాశ్నీత పన్నగాః। భవద్భిరిదమాసీనైర్యదుక్తం తద్వచస్తదా
స్నానం చేసి, మంగళకార్యాలు చేసి, పాములు ఆనందంతో అక్కడ కూర్చొని, మీరు చెప్పినట్లు ఆ అమృతాన్ని సేవించండి.
అదాసీ చైవ మాతేయమద్యప్రభృతి చాస్తు మే। యథోక్తం భవతామేతద్వచో మే ప్రతిపాదితమ్
ఈ తల్లి ఇకపై నాకు తల్లిగా ఉండాలి; మీరు చెప్పిన మాటలు నాకై నెరవేరాయి.
తతః స్నాతుం గతాః సర్పాః ప్రత్యుక్త్వా తం తథేత్యుత। శక్రోఽప్యమృతమాక్షిప్య జగామ త్రిదివం పునః
పాములు 'అలా జరుగనీ' అని చెప్పి స్నానం చేయడానికి వెళ్లారు. శక్రుడు కూడా అమృతాన్ని తీసుకుని మళ్లీ స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు.
అథాగతాస్తముద్దేశం సర్పాః సోమార్థినస్తదా। స్నాతాశ్చ కుతజప్యాశ్చ ప్రహృష్టాః కృతమఙ్గలాః
ఆ తరువాత సోమాన్ని కోరికతో ఉన్న పాములు అక్కడికి వచ్చారు. వారు స్నానం చేసి, జపాలు చేసి, మంగళకార్యాలు చేసి, ఆనందంతో ఉన్నారు.
పరస్పరకృతద్వేషాః సోమప్రాశనకర్మణి। అహం పూర్వమహం పూర్వమిత్యుక్త్వా తే సమాద్రవన్
ఒకరిపై ఒకరు ద్వేషంతో, 'నేను ముందుగా సోమరసం తాగుతాను! నేను ముందే పోతాను!' అని అందరూ అరుస్తూ, ఆ సోమపానానికి పరుగెత్తారు.
యత్రైతదమృతం చాపి స్థాపితం కుశసంస్తరే। తద్విజ్ఞాయ హృతం సర్పాః ప్రతిమాయాకృతం చ తత్
ఆ అమృతాన్ని కుశ గడ్డపై ఉంచినప్పుడు, పాములు అది తీసుకుపోయి, దాని స్థానంలో నకిలీదాన్ని పెట్టారని గ్రహించాయి.
సోమస్థానమిదం చేతి దర్భాంస్తే లిలిహుస్తదా। తతో ద్విధా కృతా జిహ్వాః సర్పాణాం తేన కర్మణా
‘ఇది సోమరసం ఉన్న చోటు’ అని అనుకుని, పాములు ఆ దర్భ గడ్డను నాకాయి. ఆ పని వల్ల వాటి నాలుకలు రెండు భాగాలుగా విడిపోయాయి.
అభవంశ్చామృతస్పర్శాద్దర్భాస్తేఽథ పవిత్రిణః। `నాగాశ్చ వఞ్చితా భూత్వా విసృజ్య వినతాం తతః। విషాదమగమంస్తీవ్రం గరుడస్య బలాత్ప్రభో
అమృతాన్ని తాకినందువల్ల ఆ పవిత్రమైన దర్భ గడ్డి అమరమైనది అయింది. కానీ నాగులు మోసపోయి, వినతను వదిలేసి, గరుడుని బలానికి భయపడి తీవ్ర నిరాశలో పడ్డారు.
ఏవం తదమృతం తేన హృతమాహృతమేవ చ। ద్విజిహ్వాశ్చ కృతాః సర్పా గరుడేన మహాత్మనా
ఇలా, ఆ అమృతాన్ని మహాత్ముడైన గరుడుడు తీసుకెళ్లాడు. పాముల నాలుకలు రెండుగా చేయబడినవి కూడా అతని వల్లే.
తతః సుపర్ణః పరమప్రహర్షవా- న్విహృత్య మాత్రా సహ తత్ర కాననే। భుజంగభక్షః పరమార్చితః ఖగై- రహీనకీర్తిర్వినతామనన్దయత్
తర్వాత సుపర్ణుడు, పరమానందంతో తన తల్లి వినతతో కలిసి అడవిలో సంచరించాడు. పక్షులందరూ అతన్ని పాములను తినేవాడిగా గౌరవించారు, అయినా అతని కీర్తి కొంత తగ్గిపోయింది.
ఇమాం కథాం యః శృణుయాన్నరః సదా పఠేత వా ద్విజగణముఖ్యసంసది। అసంశయం త్రిదివమియాత్స పుణ్యభా- ఙ్మహాత్మనః పతగపతేః ప్రకీర్తనాత్
ఈ కథను ఎవరైనా ఎప్పుడూ వినినా, లేదా ప్రధాన బ్రాహ్మణుల సభలో చదివినా, వారు నిస్సందేహంగా స్వర్గాన్ని పొందుతారు. పక్షిరాజు మహాత్ముడైన గరుడుని మహిమ వలన వారికి పుణ్యం కలుగుతుంది.
భుజఙ్గమానాం శాపస్య మాత్రా చైవ సుతేన చ। వినతాయాస్త్వయా ప్రోక్తం కారణం సూతనన్దన
సూతనందనా! పాములకు శాపం వచ్చిందీ, వినతా మరియు ఆమె కుమారుని కథనీ నీవు వివరంగా చెప్పావు.
వరప్రదానం భర్త్రా చ కద్రూవినతయోస్తథా। నామనీ చైవ తే ప్రోక్తే పక్షిణోర్వైనతేయయోః
కద్రూ, వినతలకు వారి భర్త వరాలిచ్చినదీ, వినతకు పుట్టిన ఇద్దరు పక్షిపిల్లల పేర్లనీ నీవు వివరించావు.
పన్నగానాం తు నామాని న కీతర్యసి సూతజ। ప్రాధాన్యేనాపి నామాని శ్రోతుమిచ్ఛామహే వయమ్
కానీ సూతపుత్రా! పాముల పేర్లను నీవు చెప్పలేదు. వాటిలో ముఖ్యమైన పేర్లు వినాలని మేము కోరుకుంటున్నాము.
బహుత్వాన్నామధేయాని పన్నగానాం తపోధన। న కీర్తయిష్యే సర్వేషాం ప్రాధాన్యేన తు మే శృణు
తపోధనా! పాములకు చాలా పేర్లు ఉన్నందున అన్నీ చెప్పలేను. కానీ వాటిలో ముఖ్యమైన పేర్లు మాత్రం విను.
శేషః ప్రథమతో జాతో వాసుకిస్తదనన్తరమ్। ఐరావతస్తక్షకశ్చ కర్కోటకధనఞ్జయౌ
మొదట శేషుడు పుట్టాడు, తర్వాత వాసుకి. ఆ తరువాత ఐరావతుడు, తక్షకుడు, కర్కోటకుడు, ధనంజయుడు పుట్టారు.
కాలియో మణినాగశ్చ నాగశ్చాపూరణస్తథా। నాగస్తథా పిఞ్జరక ఏలాపత్రోఽథ వామనః
కాళియుడు, మణినాగుడు, అప్పూరణుడు, పింజరకుడు, ఏలాపత్రుడు, వామనుడు కూడా పాములుగా పుట్టారు.
నీలానీలౌ తథా నాగౌ కల్మాషశబలౌ తథా। ఆర్యకశ్చోగ్రకశ్చైవ నాగః కలశపోతకః
నీలుడు, అనీలుడు, కల్మాషుడు, శబలుడు, ఆర్యకుడు, ఉగ్రకుడు, కలశపోటకుడు అనే పాములు కూడా ఉన్నారు.
సుమనాఖ్యో దధిముఖస్తథా విమలపిణ్డకః। ఆప్తః కోటరకశ్చైవ శఙ్ఖో వాలిశిఖస్తథా
సుమనాఖ్యుడు, దధిముఖుడు, విమలపిండకుడు, ఆప్తుడు, కోటరకుడు, శంఖుడు, వాలిశిఖుడు కూడా పుట్టారు.
నిష్టానకో హేమగుహో నహుషః పిఙ్గలస్తథా। బాహ్యకర్ణో హస్తిపదస్తథా ముద్గరపిణ్డకః
నిష్టానకుడు, హేమగుహుడు, నహుషుడు, పింగళుడు, బాహ్యకర్ణుడు, హస్తిపదుడు, ముద్గరపిండకుడు కూడా పాములుగా పుట్టారు.