సర్వోపాయైర్నిహన్తవ్యాః శత్రవః శత్రుసూదన। పురా యుద్ధాద్బలాద్వాపి ప్రకుర్వన్తి తవాహితమ్
శత్రువులను ఏ విధమైన మార్గంలోనైనా ఓడించాలి, ఎందుకంటే వారు యుద్ధానికి ముందు గానీ, బలవంతంగా గానీ మనకు హాని చేసారు.
తే వయం పాణ్డవధనైః సర్వాన్సమ్పూజ్య పార్థివాన్। యది తాన్యోధయిష్యామః కిం వై నిః పరిహాస్యతి
మేము పాండవుల సంపదతో అన్ని రాజులను గౌరవించి, ఆ తరువాత యుద్ధానికి పిలిస్తే, చివరికి ఏమి మిగిలిపోతుంది?
అహీనాశీవిషాన్క్రుద్ధాన్నాశాయ సముపస్థితాన్। కృత్వా కణ్ఠే చ పృష్ఠే చ కః సముత్స్రష్టుమర్హతి
కోపంతో ఉన్న విషసర్పాలను మెడకు, వెనుక భాగానికి పెట్టుకుని, వారు నాశనం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, ఎవరు వారిని వదిలేయగలరు?
ఆత్తశస్త్రా రథగతాః కుపితాస్తాత పాణ్డవాః। నిఃశేషాన్నః కరిష్యన్తి క్రుద్ధా హ్యాశీవిషా ఇవ
తండ్రి, పాండవులు ఆయుధాలు ధరించి, రథాలపై ఎక్కి, కోపంతో ఉప్పొంగి, విషసర్పాల్లా మనందరినీ పూర్తిగా నాశనం చేయగలరు.
సన్నద్ధో హ్యర్జునో యాతి విధృత్య పరమేషుధీ। గాణ్డీవం ముహురాదత్తే నిఃశ్వసంశ్చ నిరీక్షతే
అర్జునుడు సంపూర్ణ కవచంతో, గొప్ప ధనుస్సుతో ముందుకు వస్తున్నాడు; అతడు తన గాండీవాన్ని పదే పదే పట్టుకుని, ఊపిరి పీల్చుతూ, కటకటగా చూస్తున్నాడు.
గదాం గుర్వీ సముద్యమ్య త్వరితశ్చ వృకోదరః। స్వరథం యోజయిత్వాఽశు నిర్యాత ఇతి నః శ్రుతమ్
భీముడు తన బరువైన గదను ఎత్తి, త్వరగా తన రథాన్ని జోడించి, వేగంగా బయలుదేరాడని మేము విన్నాము.
నకులః ఖహ్గమాదాయ చర్మ చాప్యర్ధచన్ద్రవత్। సహదేవశ్చ రాజా చ చక్రురాకారమిఙ్గితైః
నకులుడు తన ఖడ్గాన్ని, అర్ధచంద్రాకారపు కవచాన్ని తీసుకున్నాడు; సహదేవుడు, రాజు కూడా సంకేతాలతో సిద్ధంగా ఉన్నట్లు చూపించారు.
తే త్వాస్థాయ రథాన్సర్వే బహుశస్త్రపరిచ్ఛదాన్। అభిఘ్నాన్తో రథవ్రాతాన్సేనాయోగాయ నిర్యయుః
వారు అందరూ అనేక ఆయుధాలతో కూడిన రథాలపై ఎక్కి, రథస్వారులను తొక్కుతూ, యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.
న క్షంస్యన్తే తథాఽస్మాభిర్జాతు విప్రకృతా హి తే। ద్రౌపద్యాశ్చ పరిక్లేశం కస్తేషాం క్షన్తుమర్హతి
వారిని మనం అన్యాయంగా బాధించాము కాబట్టి, వారు మనలను ఎప్పటికీ క్షమించరు; ద్రౌపదికి జరిగిన బాధను ఎవరు మర్చిపోగలరు?
న పశ్యామి రణే క్రద్ధుం బీభత్సుం ప్రతివారణమ్। భీష్మో ద్రోణశ్చ కర్ణశ్చ ద్రౌణిశ్చ రథినాం వరః
యుద్ధంలో అర్జునుడిని ఎదుర్కొనగలవారిని నేను ఎవరినీ చూడటం లేదు; భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, ద్రోణుని కుమారుడు కూడా కాదు.
కృపశ్చ వృషసేనశ్చ వికర్ణశ్చ జయద్రథః। వాహ్లీకః సోమదత్తశ్చ భూరిర్భూరిశ్రవాః శలః
క్రుపుడు, వృషసేనుడు, వికర్ణుడు, జయద్రథుడు, వాహ్లికుడు, సోమదత్తుడు, భూరి, భూరిశ్రవుడు, శలుడు కూడా కాదు.
శకునిః ససుతశ్చైవ నృపాశ్చాన్యే చ కౌరవాః। నైతే సర్వే రణోద్యుక్తాః పార్థం సోఢుమశక్నువన్
శకుని తన కుమారుడితో సహా, మిగతా కౌరవ రాజులు కూడా యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నా, వారు పార్థుడిని ఎదుర్కొనలేరు.
అర్జునేన సమో లోకే నాస్తి వీర్యే ధనుర్ధరః। యోఽర్జునేనార్జునస్తుల్యో ద్విబాహుర్బహుబాహునా
ఈ లోకంలో అర్జునుడికి సమానమైన ధనుర్ధారి లేడు; రెండు చేతులతో గానీ, ఎన్నో చేతులతో గానీ, అర్జునుడిని తానే సమానమవుతాడు.
కస్త్వయోక్తః పుమాన్వీరో బీభత్సుసమవిక్రమః। తం యే వ్రూహి మహావీర్యం శ్రోతుమిచ్ఛామి పుత్రక
నా కుమారా, నీ మాటలో బీభత్సుని సమానమైన వీరుడిగా ఎవరినైనా చెప్పావా? అలాంటి మహావీరుని గురించి వినాలని నాకు ఉంది, చెప్పు.
కార్తవీర్యస్య చరితం శృణు రాజన్మహాత్మనః। అవ్యక్తప్రభవో బ్రహ్మా సర్వలోకపితామహః
రాజా, మహాత్ముడైన కార్తవీర్యుని కథను విను; అందరికీ పితామహుడైన, కనిపించని మూలమైన బ్రహ్మనే—
బ్రహ్మణోఽత్రిః సుతో విద్వానత్రేః పుత్రో నిశాకరః। సోమస్య తదు బుధః పుత్రో బుధస్య తు పురూరవాః
బ్రహ్మ నుండి అత్రి పుట్టాడు; అత్రి కుమారుడు నిశాకరుడు (చంద్రుడు); సోముని కుమారుడు బుధుడు; బుధుని కుమారుడు పురూరవుడు.
తస్యాప్యధ సుతోఽప్యాయురాయోస్తు నహుషః సుతః। నహుశస్య యయాతిస్తు యయాతేస్తనుజో యదుః?
ఆయునికి నహుషుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు. నహుషునికి యయాతి పుట్టాడు. యయాతికి యదు కుమారుడు.
యదోః పుత్రో మహారాజ సహస్రైజేతి విశ్రుతః। సహసౌజసుతో రాజఞ్ఛక్రదాసేతి విశ్రుతః?
మహారాజా! యదు కుమారుడు సహస్రజుడు అని ప్రసిద్ధి. సహస్రజునికి కుమారుడు శక్రదాసుడు అని పేరు.
శక్రదానస్య దాయాదో హేహయో నామ పార్థివః। హేహయస్యాభవత్పుత్రో ధర్మనేత్ర ఇతి శ్రుతః?
శక్రదాసునికి వారసుడిగా హేహయుడు అనే రాజు పుట్టాడు. హేహయునికి ధర్మనేత్రుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు.
ధర్మనేత్రస్య తు కృతీ కృతవీర్యస్తు కార్తిజః। కృతవీర్యస్య తనయో హ్యర్జునో బలినాం వరః?
ధర్మనేత్రునికి కృతీ అనే కుమారుడు. కృతీవీర్యుడు కృతీ కుమారుడు. కృతీవీర్యునికి అర్జునుడు, బలవంతులందరిలో శ్రేష్ఠుడు, జన్మించాడు.
స చార్జునో మహారాజ తపో ఘోరం చకార హ। సాగ్రం వర్షాయుతం జజ్ఞ ఇత్యేవం మే శ్రుతం పురా?
ఆ అర్జునుడు, మహారాజా, భయంకరమైన తపస్సు చేశాడు. పదివేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేశాడని నేను పూర్వకాలంలో విన్నాను.
తథేయం పృథివీ రాజన్సప్తద్వీపా సపత్తనా। ససముద్రాకరా తాత విధినోగ్రేణ వై జితా?
ఇలా, రాజా, ఏడుద్వీపాలతో, పట్టణాలతో, సముద్రాలు, సరస్సులతో కూడిన ఈ భూమిని అతడు కఠినమైన నియమంతో జయించాడు.
స చార్జునోఽథ తేజస్వీ తపః పరమదుశ్చరమ్। దత్తమారాధయామాస సోఽర్జునోఽత్రిసుతం మునిమ్
ఆ అర్జునుడు, తేజస్సుతో నిండినవాడు, అతి కఠినమైన తపస్సుతో అత్రిపుత్రుడు దత్తాత్రేయుని ఆరాధించాడు.
తస్య దత్తో వరాన్ప్రాదాచ్చతురః పార్థివస్య వై। పూర్వం బాహుసహస్రం తు ప్రార్థితః పరమో వరః
దత్తాత్రేయుడు ఆ రాజుకు నలుగురు వరాలు ఇచ్చాడు. మొదట అతడు కోరిన గొప్ప వరం, వెయ్యి చేతులు కావాలని.
అధర్మే ప్రీయమాణస్య సద్భిస్తత్ర నివారణమ్। ధర్మేణ పృథివీం జిత్వా ధర్మేణైవ హి రఞ్జనమ్
అతడు అధర్మంలో ఆనందిస్తే, మంచి వారు అక్కడ అతడిని ఆపారు. ధర్మంతో భూమిని జయించి, ధర్మంతోనే పాలించాడు.
సఙ్గ్రామాన్సుబహూన్కృత్వా హత్వా చారీన్సహస్రశః। సఙ్గ్రామే యతమానస్య వధశ్చైవాధికాద్రణై
అతడు అనేక యుద్ధాలు చేసి, వేలాది శత్రువులను సంహరించాడు. యుద్ధంలో శ్రమపడుతూ, గొప్ప యుద్ధంలో హతుడయ్యాడు.
తస్య బాహుసహస్రం తు యుధ్యతః కిల భారత। రథో ధ్వజశ్చ సఞ్జజ్ఞ ఇత్యేవం మే శ్రుతం పరా
భారతా! యుద్ధంలో అతడు వెయ్యి చేతులతో పోరాడుతుండగా, అతనికి రథం, జెండా ప్రత్యక్షమయ్యాయని పూర్వకాలంలో విన్నాను.
తథేయం పృథివీ రాజన్త్సప్తద్వీపా సపత్తనా। ససముద్రాకరా తాత విధినోగ్రేణ వై జితా
ఇలా, రాజా, ఏడుద్వీపాలతో, పట్టణాలతో, సముద్రాలు, సరస్సులతో కూడిన ఈ భూమిని అతడు కఠినమైన నియమంతో జయించాడు.
చార్జునోఽథ తేజస్వీ సప్తద్వీపేశ్వరో।़భవత్। చ రాజా మహాయజ్ఞానాజహార మహాబలః। ప్రశశాస మహాబాహుర్మహీం స చ సమా బహూః
ఆ అర్జునుడు, తేజస్సుతో నిండినవాడు, ఏడుద్వీపాలకు అధిపతిగా అయ్యాడు. ఆ మహాబలుడు మహాయజ్ఞాలు నిర్వహించాడు. మహాబాహువు అనేక సంవత్సరాలు భూమిని పాలించాడు.
తతోఽర్జునః కదాచిద్వై రాజన్మాహిష్మతీపతిః। నర్మదాం భరతశ్రేష్ఠం తాం తు దారైర్యయౌ సహ
తర్వాత, ఓ రాజా, మాహిష్మతీ పట్టణాధిపతి అయిన అర్జునుడు, తన భార్యలతో కలిసి నర్మదా నదికి వెళ్లాడు.