శుద్ధా చ గురుశుశ్రూషా యమయోః పురుషాగ్ర్యయోః। అజాతశత్రో భద్రం తే ఖాణ్డవప్రస్థమావిశ। భ్రాతృభిస్తేఽస్తు సౌభ్రాత్రం ధర్మే తే ధీయతామ మనః
యమునందనులైన ఉత్తమ కుమారులు పెద్దవారిని పవిత్రంగా సేవిస్తున్నారు; అజాతశత్రూ! నీవు ఖాండవప్రస్థంలో ప్రవేశించు, నీ అన్నదమ్ముల మధ్య స్నేహభావం ఉండాలి, నీ మనసు ధర్మంలో నిలవాలి.
ఇత్యుక్తో భరతశ్రేష్ఠ ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః। కృత్వాఽఽర్యసమయం సర్వం ప్రతస్థే భ్రాతృభిః సహ
ఇలా చెప్పబడిన యుధిష్ఠిరుడు, భారతవంశంలో గొప్పవాడు, అన్ని ఆర్యధర్మాలను పాటించి తన అన్నదమ్ములతో కలిసి బయలుదేరాడు.
తే రథాన్మేఘసఙ్కాశానాస్థాయ సహ కృష్ణయా। ప్రయయుర్హృష్టమనస ఇన్ద్రప్రస్థం పురోత్తమమ్
వారు మేఘాల్లాంటి రథాలలో కృష్ణతో కలిసి ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఇంద్రప్రస్థ అనే మహానగరానికి ప్రయాణమయ్యారు.
అనుజ్ఞాతాంస్తాన్విదిత్వా సరత్నధనసఞ్జయాన్। పాణ్డవాన్ధార్తరాష్ట్రాణాం కథమాసీన్మనస్తదా
పాండవులు తమ ధనం, రత్నాలతో వెళ్లేందుకు అనుమతి లభించిందని తెలిసినప్పుడు, ఆ సమయంలో ధృతరాష్ట్రుని కుమారుల మనసు ఎలా ఉండింది?
అనుజ్ఞాతాంస్తాన్విదిత్వా ధృతరాష్ట్రేణ ధీమతా। రాజన్దుః శాసనః క్షిప్రం జగామ భ్రాతరం ప్రతి
ధృతరాష్ట్రుడు అనుమతి ఇచ్చాడని తెలుసుకుని, ఆ రాజు బాధతో వెంటనే తన అన్నదగ్గరికి వెళ్లాడు.
దుర్యోధనం సమాసాద్య సామాత్యం భరతర్షభ। దుఃఖార్తో భరతశ్రేష్ఠ ఇదం వచనమబ్రవీత్
భారతవంశంలో శ్రేష్ఠుడవైన రాజు, మంత్రులతో కలిసి దుర్యోధనుని దగ్గరకు వెళ్లి, దుఃఖంతో ఇలా అన్నాడు.
దుఃఖేనైతత్సమానీతం స్థవిరో నాశయత్యసౌ। శత్రుసాద్గమయద్ద్రవ్యం తద్బుధ్యధ్వం మహారథాః
ఈ పరిస్థితి దుఃఖంతో ఏర్పడింది; వృద్ధుడు దాన్ని నాశనం చేయడు; శత్రువు ధనం సంపాదించాడు—మీరు ఈ విషయాన్ని గ్రహించండి, మహారథులారా.
అథ దుర్యోధనః కర్ణః శకునిశ్చాపి సౌబలః। మిథః సఙ్గమ్య సహితాః పాణ్డవాన్ప్రతి మానినః
ఆ తర్వాత దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, సౌబలుడు శకుని ముగ్గురు కలసి, గర్వంతో పాండవుల గురించి చర్చించడానికి చేరారు.
వైచిత్రవీర్యం రాజానం ధృతరాష్ట్రం మనీషిణమ్। అభిగమ్య త్వరాయుక్తాః శ్లక్ష్ణం వచనమబ్రువన్
వైచిత్రవీర్యుని కుమారుడైన, తెలివైన ధృతరాష్ట్ర మహారాజును వేగంగా వచ్చిన దూతలు సంతోషంగా పలకరించి, మృదువుగా మాటలు చెప్పారు.
న త్వయేదం శ్రుతం రాజన్యజ్జగాద బృహస్పతిః। శక్రస్య నీతిం ప్రవదన్విద్వాన్దేవపురోహితః
మహారాజా, దేవతల గురువు అయిన బృహస్పతి, ఇంద్రుని ధర్మాన్ని వివరించేటప్పుడు చెప్పిన మాటలు మీరు వినలేదు.
సర్వోపాయైర్నిహన్తవ్యాః శత్రవః శత్రుసూదన। పురా యుద్ధాద్బలాద్వాపి ప్రకుర్వన్తి తవాహితమ్
శత్రువులను ఏ విధమైన మార్గంలోనైనా ఓడించాలి, ఎందుకంటే వారు యుద్ధానికి ముందు గానీ, బలవంతంగా గానీ మనకు హాని చేసారు.
తే వయం పాణ్డవధనైః సర్వాన్సమ్పూజ్య పార్థివాన్। యది తాన్యోధయిష్యామః కిం వై నిః పరిహాస్యతి
మేము పాండవుల సంపదతో అన్ని రాజులను గౌరవించి, ఆ తరువాత యుద్ధానికి పిలిస్తే, చివరికి ఏమి మిగిలిపోతుంది?
అహీనాశీవిషాన్క్రుద్ధాన్నాశాయ సముపస్థితాన్। కృత్వా కణ్ఠే చ పృష్ఠే చ కః సముత్స్రష్టుమర్హతి
కోపంతో ఉన్న విషసర్పాలను మెడకు, వెనుక భాగానికి పెట్టుకుని, వారు నాశనం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నప్పుడు, ఎవరు వారిని వదిలేయగలరు?
ఆత్తశస్త్రా రథగతాః కుపితాస్తాత పాణ్డవాః। నిఃశేషాన్నః కరిష్యన్తి క్రుద్ధా హ్యాశీవిషా ఇవ
తండ్రి, పాండవులు ఆయుధాలు ధరించి, రథాలపై ఎక్కి, కోపంతో ఉప్పొంగి, విషసర్పాల్లా మనందరినీ పూర్తిగా నాశనం చేయగలరు.
సన్నద్ధో హ్యర్జునో యాతి విధృత్య పరమేషుధీ। గాణ్డీవం ముహురాదత్తే నిఃశ్వసంశ్చ నిరీక్షతే
అర్జునుడు సంపూర్ణ కవచంతో, గొప్ప ధనుస్సుతో ముందుకు వస్తున్నాడు; అతడు తన గాండీవాన్ని పదే పదే పట్టుకుని, ఊపిరి పీల్చుతూ, కటకటగా చూస్తున్నాడు.
గదాం గుర్వీ సముద్యమ్య త్వరితశ్చ వృకోదరః। స్వరథం యోజయిత్వాఽశు నిర్యాత ఇతి నః శ్రుతమ్
భీముడు తన బరువైన గదను ఎత్తి, త్వరగా తన రథాన్ని జోడించి, వేగంగా బయలుదేరాడని మేము విన్నాము.
నకులః ఖహ్గమాదాయ చర్మ చాప్యర్ధచన్ద్రవత్। సహదేవశ్చ రాజా చ చక్రురాకారమిఙ్గితైః
నకులుడు తన ఖడ్గాన్ని, అర్ధచంద్రాకారపు కవచాన్ని తీసుకున్నాడు; సహదేవుడు, రాజు కూడా సంకేతాలతో సిద్ధంగా ఉన్నట్లు చూపించారు.
తే త్వాస్థాయ రథాన్సర్వే బహుశస్త్రపరిచ్ఛదాన్। అభిఘ్నాన్తో రథవ్రాతాన్సేనాయోగాయ నిర్యయుః
వారు అందరూ అనేక ఆయుధాలతో కూడిన రథాలపై ఎక్కి, రథస్వారులను తొక్కుతూ, యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.
న క్షంస్యన్తే తథాఽస్మాభిర్జాతు విప్రకృతా హి తే। ద్రౌపద్యాశ్చ పరిక్లేశం కస్తేషాం క్షన్తుమర్హతి
వారిని మనం అన్యాయంగా బాధించాము కాబట్టి, వారు మనలను ఎప్పటికీ క్షమించరు; ద్రౌపదికి జరిగిన బాధను ఎవరు మర్చిపోగలరు?
న పశ్యామి రణే క్రద్ధుం బీభత్సుం ప్రతివారణమ్। భీష్మో ద్రోణశ్చ కర్ణశ్చ ద్రౌణిశ్చ రథినాం వరః
యుద్ధంలో అర్జునుడిని ఎదుర్కొనగలవారిని నేను ఎవరినీ చూడటం లేదు; భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, ద్రోణుని కుమారుడు కూడా కాదు.
కృపశ్చ వృషసేనశ్చ వికర్ణశ్చ జయద్రథః। వాహ్లీకః సోమదత్తశ్చ భూరిర్భూరిశ్రవాః శలః
క్రుపుడు, వృషసేనుడు, వికర్ణుడు, జయద్రథుడు, వాహ్లికుడు, సోమదత్తుడు, భూరి, భూరిశ్రవుడు, శలుడు కూడా కాదు.
శకునిః ససుతశ్చైవ నృపాశ్చాన్యే చ కౌరవాః। నైతే సర్వే రణోద్యుక్తాః పార్థం సోఢుమశక్నువన్
శకుని తన కుమారుడితో సహా, మిగతా కౌరవ రాజులు కూడా యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నా, వారు పార్థుడిని ఎదుర్కొనలేరు.
అర్జునేన సమో లోకే నాస్తి వీర్యే ధనుర్ధరః। యోఽర్జునేనార్జునస్తుల్యో ద్విబాహుర్బహుబాహునా
ఈ లోకంలో అర్జునుడికి సమానమైన ధనుర్ధారి లేడు; రెండు చేతులతో గానీ, ఎన్నో చేతులతో గానీ, అర్జునుడిని తానే సమానమవుతాడు.
కస్త్వయోక్తః పుమాన్వీరో బీభత్సుసమవిక్రమః। తం యే వ్రూహి మహావీర్యం శ్రోతుమిచ్ఛామి పుత్రక
నా కుమారా, నీ మాటలో బీభత్సుని సమానమైన వీరుడిగా ఎవరినైనా చెప్పావా? అలాంటి మహావీరుని గురించి వినాలని నాకు ఉంది, చెప్పు.
కార్తవీర్యస్య చరితం శృణు రాజన్మహాత్మనః। అవ్యక్తప్రభవో బ్రహ్మా సర్వలోకపితామహః
రాజా, మహాత్ముడైన కార్తవీర్యుని కథను విను; అందరికీ పితామహుడైన, కనిపించని మూలమైన బ్రహ్మనే—
బ్రహ్మణోఽత్రిః సుతో విద్వానత్రేః పుత్రో నిశాకరః। సోమస్య తదు బుధః పుత్రో బుధస్య తు పురూరవాః
బ్రహ్మ నుండి అత్రి పుట్టాడు; అత్రి కుమారుడు నిశాకరుడు (చంద్రుడు); సోముని కుమారుడు బుధుడు; బుధుని కుమారుడు పురూరవుడు.
తస్యాప్యధ సుతోఽప్యాయురాయోస్తు నహుషః సుతః। నహుశస్య యయాతిస్తు యయాతేస్తనుజో యదుః?
ఆయునికి నహుషుడు కుమారుడిగా జన్మించాడు. నహుషునికి యయాతి పుట్టాడు. యయాతికి యదు కుమారుడు.
యదోః పుత్రో మహారాజ సహస్రైజేతి విశ్రుతః। సహసౌజసుతో రాజఞ్ఛక్రదాసేతి విశ్రుతః?
మహారాజా! యదు కుమారుడు సహస్రజుడు అని ప్రసిద్ధి. సహస్రజునికి కుమారుడు శక్రదాసుడు అని పేరు.
శక్రదానస్య దాయాదో హేహయో నామ పార్థివః। హేహయస్యాభవత్పుత్రో ధర్మనేత్ర ఇతి శ్రుతః?
శక్రదాసునికి వారసుడిగా హేహయుడు అనే రాజు పుట్టాడు. హేహయునికి ధర్మనేత్రుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు.
ధర్మనేత్రస్య తు కృతీ కృతవీర్యస్తు కార్తిజః। కృతవీర్యస్య తనయో హ్యర్జునో బలినాం వరః?
ధర్మనేత్రునికి కృతీ అనే కుమారుడు. కృతీవీర్యుడు కృతీ కుమారుడు. కృతీవీర్యునికి అర్జునుడు, బలవంతులందరిలో శ్రేష్ఠుడు, జన్మించాడు.