యానక్షాన్మన్యసే మూఢ గాన్ధారాణాం యశోహర। నైతే హ్యక్షాః శితా వాణాస్త్వయైతే సమరే ధృతాః
నీకు మూర్ఖుడా, గాంధారుల కీర్తి ఈ పాశకాల్లో ఉందని అనిపిస్తుందేమో. ఇవి పాశకాలు కావు, యుద్ధంలో నీవు పట్టుకున్నవి పదునైన బాణాలు.
యథా చైవోక్తవాన్భీమస్త్వాముద్దిశ్య సబాన్ధవమ్। కర్తాఽహం కర్మణా చాస్య కురుకార్యాణి సర్వశః। యది స్థస్యాసి సఙ్గ్రామే క్షత్రధర్మేణ సౌబల
భీముడు నిన్ను, నీ బంధువులను ఉద్దేశించి చెప్పినట్లుగానే, నీవు క్షత్రియ ధర్మంతో యుద్ధంలో నిలబడితే, నేను కూడా కౌరవుల పనులన్నీ చేతకట్టుతాను.
సహదేవవచః శ్రుత్వా నకులోఽపి విశామ్పతే। దర్శనీయతమో నౄణామిదం వచనమబ్రవీత్
సహదేవుని మాటలు విన్న నరులలో అతి అందమైన నకులుడు కూడా ఇలా అన్నాడు.
సుతేయం యజ్ఞసేనస్య ద్యూతేఽస్మిన్ధృతరాష్ట్రజైః। యైర్వాచః శ్రావితా రూక్షా ధూర్తైర్దుర్యోధనప్రియైః
యజ్ఞసేనుని కుమార్తెను, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు ఈ జూదంలో పణంగా పెట్టారు. దుర్యోధనునికి ఇష్టమైన మాయగాళ్లు, కఠినమైన మాటలు మాట్లాడారు.
ధార్తరాష్ట్రాన్సుదుర్వృత్తాన్ముమూర్షూన్కాలచోదితాన్। దర్శయిష్యామి భూయిష్ఠమహం వైవస్వతక్షయమ్
ధృతరాష్ట్రుని దుర్మార్గమైన కుమారులు, కాలచోదితులు, మరణానికి సిద్ధమైన వారిని నేను యముని విధ్వంసాన్ని చూపిస్తాను.
ఉలూకం చ దురాత్మానం సౌబలస్య ప్రియం సుతమ్। హన్తాఽహమస్మి సమరే మమ శత్రుం నరాధమమ్
సౌబలుని ప్రియమైన కుమారుడు, దురాత్ముడైన ఉలూకుడు, నా శత్రువు, నరాధముడు. యుద్ధంలో నేను అతన్ని సంహరిస్తాను.
నిదేశాద్ధర్మరాజస్య ద్రౌపద్యాః పదవీం చరన్। నర్ధార్తరాష్టాం పృథివీం కర్తాస్మి నచిరాదివా
ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో, ద్రౌపదీ మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు బాధిస్తున్న భూమిని త్వరలోనే నేను గర్జింపజేస్తాను.
యస్మాచ్చోరుం దర్శయసే యస్మాచ్చోరుం నిరీక్షసే। తస్మాత్తవ హ్యధర్మిష్ఠ ఊరౌ మృత్యుర్భవిష్యతి
నీవు నీ తొడలను అహంకారంగా చూపిస్తూ చూస్తున్నందుకు, నీకు అధర్మపరుడా, మరణం నీ తొడల మీదే వస్తుంది.
యస్మాచ్చైవం క్లేశయతి భ్రాతా తే మాం దురాత్మవాన్। తస్మాదుధిరమేవాస్య పాస్యతే వై వృకోదరః
నీ దురాత్ముడైన అన్నయ్య నన్ను ఇంతగా బాధిస్తున్నందుకు, వృకోదరుడు అతని రక్తాన్ని తప్పకుండా పానంచేస్తాడు.
ఇమం చ పాపిష్ఠమతిం కర్ణం సముతబాన్ధవమ్। సామాత్యం సపరీవారం హనిష్యతి ధనఞ్జయః
పాపబుద్ధి కలిగిన కర్ణుడు, అతని బంధువులు, మంత్రులు, అనుచరులతో కలిసి, ధనంజయుని చేతిలో సంహారమవుతాడు.
క్షుద్రధర్మం నైకృతికం శకునిం పాపచేతసమ్। సహదేవో రణే క్రుద్ధో హనిష్యతి సబాన్ధవమ్
చెడు ప్రవర్తన గల, దుష్టహృదయుడైన శకుని, అతని బంధువులతో సహా, కోపంతో ఉన్న సహదేవుని చేతిలో యుద్ధంలో మరణిస్తాడు.
ఏవముక్తే తు వచనే ద్రౌపద్యా ధర్మశీలయా। తతోఽన్తరిక్షాత్సుమహత్పుష్పవర్షమవాపతతమ్
ధర్మశీలురాలైన ద్రౌపదీ ఈ మాటలు చెప్పిన వెంటనే, ఆకాశం నుండి గొప్ప పుష్పవర్షం కురిసింది.
తేషాం తు వచనం శ్రుత్వా నోచుస్తత్ర సభాసదః। అర్జునస్య భయాద్రాజన్నభూన్నిశ్శబ్దమత్ర వై
వారంతా చెప్పిన మాటలు విని, సభలో ఎవ్వరూ మాట్లాడలేదు రాజా. అర్జునుని భయంతో అక్కడ నిశ్శబ్దం నెలకొంది.
ద్రౌపద్యా వచనం శ్రుత్వా చుకోపాథ ధనఞ్జయః। స తదా క్రోధతామ్రాక్ష ఇదం వచనమబ్రవీత్
ద్రౌపదీ మాటలు విన్న ధనంజయుడు కోపంతో రగిలిపోయాడు. అతని కళ్ళు ఎర్రగా మారి, ఇలా అన్నాడు.
అయం తు మాం వారయతే ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః। ఇత్యుక్త్వా క్రోధతామ్రాక్షో ధనురాదాయ వీర్యవాన్
'నన్ను ఆపేది ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడే.' అని చెప్పి, కోపంతో కళ్ళు ఎర్రగా మారిన ధనంజయుడు తన విల్లు తీసుకున్నాడు.
సవ్యసాచీ సముత్పత్య తాఞ్ఛత్రూన్సముదైక్షత। ఉద్యతం ఫల్గునం తత్ర దదృశుః సర్వపార్థివాః
ఎడమచేతితో బాణాలు సంధించే అర్జునుడు లేచి, శత్రువుల్ని గమనించాడు. అక్కడున్న రాజులందరూ ఆయుధంతో సిద్ధంగా ఉన్న ఫల్గుణుణ్ని చూశారు.
యుగాన్తే సర్వలోకాంస్తు దహన్తమివ పావకమ్। వీక్షమాణం ధనుష్పామిం హన్తుకామం ముహుర్ముహుః
యుగాంతంలో అన్ని లోకాలను కాలిపోతున్న అగ్నిలా, ధనుస్సు చేతబట్టి, మళ్లీ మళ్లీ నాశనం చేయాలని తపిస్తున్నవాడిగా అతడు చూశాడు.
హన్తుకామం పశూన్క్రుద్ధం రుద్రం దక్షక్రతౌ యథా। తథాభూతం నరం దృష్ట్వా విషేదుస్తత్ర మానవాః
దక్షయజ్ఞంలో కోపంతో ఉన్న రుద్రుడిలా, శత్రువులను సంహరించాలనే కోరికతో ఉన్న ఆ మనిషిని చూసి అక్కడ ఉన్న ప్రజలు భయంతో వణికిపోయారు.
ధనఞ్జయస్యవ వీర్యజ్ఞా నిరాశా జీవితే తదా। మృతభూతా భవన్సర్వే నేత్రైరనిమిషైరివ
ధనంజయుని వీరత్వాన్ని తెలుసుకుని, అందరూ తమ ప్రాణాలపై ఆశ కోల్పోయారు; వారు మృతుల్లా, కన్నులు మెదపకుండా నిలిచిపోయారు.
అర్జునం ధర్మపుత్రం చ సముదైక్షన్త పార్థివాః। క్రుద్ధం తదాఽర్జునం దృష్ట్వా పృథివీ చ చచాల హ
అప్పటికి రాజులు అర్జునుడిని, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడిని కలిసి చూశారు. అర్జునుడు కోపంతో ఉన్న దృశ్యాన్ని చూసి భూమి కూడా కంపించిపోయింది.
ఖేచరాణి చ భూతాని విత్రేసుర్వై భయార్దితాః। నాదిత్యో విరరాజాథ నాపి వాన్తి చ మారుతాః
ఆకాశంలో సంచరించే భూతాలు భయంతో వణికిపోయాయి; సూర్యుడు ప్రకాశించలేదు, గాలులు కూడా వీయలేదు.
న చన్ద్రో న చ నక్షత్రం ద్యౌర్దిశోన న విభాన్తి హ। సర్వమావిద్ధమభవజ్జగత్స్థావరజఙ్గమమ్
చంద్రుడు, నక్షత్రాలు, ఆకాశం, దిక్కులు ఏవీ కనిపించలేదు; స్థావరజంగమాలతో కూడిన ఈ లోకమంతా చీకటిలో మునిగిపోయింది.
ఉత్పతన్స వభౌ పార్తో దివాకర ఇవామ్బరే
అర్జునుడు ఎగిరిపోతూ, ఆకాశంలో ఉదయించే సూర్యుడిలా ప్రకాశించాడు.
పార్థం దృష్ట్వా క్రుద్ధం కాలాన్తకయమోపమమ్। భీమసేనో ముదా యుక్తో యుద్ధాయైవ మనో దధే
పార్థుడు కోపంతో, కాలాంతకుడిని తలపించేలా ఉన్నాడని చూసి, భీమసేనుడు ఆనందంతో యుద్ధానికి మనసు పెట్టాడు.
పాఞ్చాలీ చ దదర్శాథ సుసఙ్క్రుద్ధం ధనఞ్జయమ్। హన్తుకామం రిపూన్మర్వాన్సుపర్ణమివ పన్నగాన్
పంచాలీ, ధనంజయుడు తీవ్రమైన కోపంతో, శత్రువులను సంహరించాలనే తపనతో, గరుడుడు పాములను వేటాడినట్టు ఉన్నాడని చూసింది.
దుష్ప్రేక్షః సోఽభవత్క్రుద్ధో యుగాన్తాగ్నిరివ జ్వలన్। తం దృష్ట్వా తేజసా యుక్తం వివ్యధుః పురవాసినః
అతడు కోపంతో యుగాంత అగ్నిలా మండిపోతూ, చూడలేనంత భయంకరంగా మారాడు. అతని తేజస్సును చూసి పట్టణవాసులు భయంతో వణికిపోయారు.
ఉత్పతన్తం తు వేగేన తతో దృష్ట్వా ధనఞ్జయమ్। జగ్రాహ స తదా రాజా పురుహూతో యథా హరిమ్
అప్పుడు ధనంజయుడు వేగంగా దూసుకెళ్తుండగా, రాజు అతన్ని ఆపాడు, ఇంద్రుడు హరిని ఆపినట్టు.
ఉవాచ స ఘృణీ జ్యేష్ఠో ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః। మా పార్థ సాహసం కార్షీర్మా వినాశం గమేద్యశః
అప్పుడు దయతో కూడిన పెద్దవాడు, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఇలా అన్నాడు: 'పార్థా! తొందరపడి పని చేయవద్దు, నీ కీర్తికి నాశనం తీసుకురావద్దు.'
అహమేతాన్పాపకృతో ద్యూతజ్ఞాన్దగ్ధుముత్సహే। కన్త్త్వసత్యగతిం దృష్ట్వా క్రోధో నాశముపైతి మే
'ఈ పాపపు జూదగాళ్లను కాల్చడాన్ని నేను సహించగలను. కానీ అబద్ధపు మార్గాన్ని చూసినప్పుడు నా కోపం పోయింది,' అని అన్నాడు.
త్వమిమం జగతోఽర్థే వై కోపం సంయచ్ఛ పాణ్డవ
'ఈ లోకానికి మేలు కోసం, పాండవా, నీ కోపాన్ని అదుపులో పెట్టు.'