భీమస్య వాక్యే తద్వదేవార్జునస్య స్థితోఽహం వై యమయోశ్చైవమేవ। యుధిష్ఠిరం తే ప్రవదన్త్వనీశ- మథో దాస్యాన్మోక్షసే యాజ్ఞసేని
భీముడు, అర్జునుడు, అశ్వినీద్వయులు చెప్పిన మాటల్లో నేను నిలబడి ఉన్నాను. వారు యుధిష్ఠిరుని శక్తిలేనివాడని అంటున్నారు. అప్పుడు యజ్ఞసేనీ, నిన్ను విడిపెడతారు.
ఈశో రాజా పూర్వమాసీద్గ్లహే నః కున్తీసుతో ధర్మరాజో మహాత్మా। ఈశస్త్వయం కస్య పరాజితాత్మా తజ్జానీధ్వం కురవః సర్వ ఏవ
మునుపు మన రాజు కుంతీ కుమారుడు, మహాత్ముడు ధర్మరాజు. ఇప్పుడు ఓడిపోయిన తరువాత ఎవరు అధిపతి? కౌరవులారా, మీరు అందరూ ఇది తెలుసుకోండి.
దుశ్శాసన నిబోధేదం వచనం వై ప్రభాషితమ్। కిమనేన చిరం వీర నయస్వ ద్రపదాత్మజామ్। దాసీభావేన భుఙ్క్ష్వ త్వం యథేష్టం కురునన్దన
దుశ్శాసన, ఈ మాట విను. వీరుడా, ఎందుకు ఆలస్యం? ద్రుపదుని కుమార్తెను తీసుకెళ్ళు. కురునందన, దాసిగా ఆమెను నీ ఇష్టానుసారం అనుభవించు.
తతో గాన్ధారరాజస్య పుత్రః శకునిరబ్రవీత్। సాధు కర్ణ మహాబాహో యథేష్టం క్రియతామితి
అంతట గాంధారరాజు కుమారుడు శకుని ఇలా అన్నాడు: 'బహుశా, కర్ణా, మహాబాహువా! నీకు నచ్చినట్టు చేయించు.'
తతో దుశ్శాసనస్తూర్ణం ద్రుపదస్య సుతాం బలాత్। ప్రవేశయితుమారబ్ధః స చకర్ష దురాత్మవాన్।। తతో విక్రోశతి తదా పాఞ్చాలీ వరవర్ణినీ
తర్వాత దుశ్శాసనుడు వెంటనే ద్రుపదుని కుమార్తెను బలవంతంగా లాగుతూ లోపలికి తీసుకెళ్ళేందుకు ప్రయత్నించాడు. ఆ దుర్మార్గుడు ఆమెను లాగాడు. అప్పుడు పాంచాలీ, అందమైన వర్ణముతో, పెద్దగా అరవసాగింది.
పరిత్రాయస్వ మాం భీష్ణ ద్రోణ ద్రౌణే తథా కృప। పరిత్రాయస్వ విదుర ధర్మిష్ఠో ధర్మవత్సల
భీష్మా, ద్రోణా, అశ్వత్థామా, కృపా, నన్ను రక్షించండి. ధర్మపరాయుడైన విధురా, నీవు ధర్మాన్ని ప్రేమించే వాడవు, నన్ను రక్షించు.
ధృతరాష్ట్ర మహారాజ పరిత్రాయస్వ వై స్నుషామ్। గాన్ధారి త్వం మహాభాగే సర్వజ్ఞే సర్వదర్శిని। పిరత్రాయస్వ మాం భీరుం సుయోధనభయార్దితామ్
ధృతరాష్ట్ర మహారాజా, నీ కోడలిని రక్షించు. గాంధారి, మహాభాగ్యవంతురాలా, అన్నీ తెలిసినవాడా, అన్నీ చూసే వాడా, నన్ను రక్షించు. నేను భయంతో, సుయోధనుడి భయానికి వణికిపోతున్నాను.
త్వమార్యే వీరజనని కిం మాం పశ్యసి యాదవీమ్। క్లిశ్యమానామనార్యేణ న త్రాయసివ వధూం స్వకామ్
ఆర్యే, వీరుల తల్లి, నన్ను ఎందుకు చూస్తున్నావు? యాదవ వంశానికి చెందిన నేను, నీ కోడలు, దుర్మార్గుడి చేతిలో బాధపడుతున్నాను. నీ కోడలిని రక్షించవు.
యది లాలప్యమానాం మాం న కశ్చిత్కిఞ్చిదబ్రవీత్। హా హతాఽస్మి సుమన్దాత్మా సుయోధనవశం గతా
నేను ఎంతగా ఏడుస్తున్నా, ఎవ్వరూ ఒక్క మాట కూడా చెప్పకపోతే, హాయ్! నేను దుర్బలమైనదాన్ని, సుయోధనుని వశమై, నాశనమైపోయాను.
న వై పాణ్డుర్నరపతిర్న ధర్మో న చ దేవరాట్। న చాయుర్నాశ్వినౌ వాఽపి పరిత్రాయన్తి వై స్నుషామ్।। ధిక్కష్టం యది జీవేయం మన్దభాగ్యా పతివ్రతా
పాండు మహారాజు, ధర్మం, దేవేంద్రుడు, ఆయుర్దేవతలు, అశ్వినీదేవతలు — ఎవ్వరూ నీ కోడలిని రక్షించరు. నేను పతివ్రత, దురదృష్టవంతురాలిని, బ్రతికుంటే ఎంత దారుణమో!
శృణోమి వాక్యం తవ రాజపుత్రి నేమే పార్థాః కిఞ్చిదపి బ్రువన్తి। సా త్వం ప్రియార్థం శృణు వాక్యమేత- ద్యదుచ్యతే పాపమతిః కృతఘ్నః
నీ మాటలు విన్నాను, రాజకుమారీ. కానీ పాండవులు ఒక్క మాట కూడా పలకడం లేదు. అందుకే, నీకోసం, ఈ పాపిష్టుడు, కృతఘ్నుడు చెప్పిన మాటలు విను.
సుయోధనః సానుచరః సుదుష్టః సహైవ రాజా నికృతః సూనునా చ యద్యేష వాచం మహదుచ్యమానాం న శ్రోష్యతే పాపమతిః సుదుష్టః
సుయోధనుడు తన అనుచరులతో కలిసి చాలా దుష్టుడు. రాజు తన కుమారుడితో కలసి మోసగాడు. ఈ పాపబుద్ధి వాడు, ఈ గొప్ప మాటలు వినకపోతే, ఇంకా దుష్టుడిగానే మిగిలిపోతాడు.
ఇత్యేవముక్త్వా ద్రుపదస్య పుత్రీం క్షత్తాఽబ్రవీద్ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రమ్
ఇలా ద్రుపదుని కుమార్తెతో చెప్పి, క్షత్తృవు ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడితో మాట్లాడాడు.
మా క్లిశ్యతాం వై ద్రుపదస్య పుత్రీం మా త్వం చరీం ద్రక్ష్యసి రాజపుత్ర
ద్రుపదుని కుమార్తెను బాధించవద్దు. రాజకుమారా, నువ్వు సుఖాన్ని చూడవు.
యద్యేవం త్వం మహారాజ సఙ్క్లేశయసి ద్రౌపదీమ్। అచిరేణైవ కాలేన పుత్రస్తే సహ మన్త్రిభిః। గమిష్యతి క్షయం పాపః పాణ్డవక్షయకారణాత్
ఓ మహారాజా, నువ్వు ఇలా ద్రౌపదిని బాధిస్తే, త్వరలోనే నీ కుమారుడు, అతని మంత్రులతో కలిసి, పాండవులకు చేసిన పాపానికి శిక్షగా నాశనం అవుతాడు.
భీమార్జునాభ్యాం క్రుద్ధాభ్యాం మాద్రీపుత్రద్వయేన చ। తస్మాన్నివారయ సుతం మా వినాశం విచిన్తయ
భీముడు, అర్జునుడు కోపంతో ఉన్నారు. మాద్రీ కుమారులు కూడా ఉన్నారు. అందుకే, నీ కుమారుడిని ఆపు. నాశనం గురించి ఆలోచించవద్దు.
ఏతచ్ఛుత్వా మన్దబుద్ధిర్నోత్తరం కిఞ్చిదబ్రవీత్। తతో దుర్యోధనస్తత్ర దైవమోహబలాత్కృతః
ఇలా విని, ఆ మాంద్యబుద్ధి వాడు ఏమీ చెప్పలేదు. అప్పుడు దుర్యోధనుడు అక్కడ, విధి మాయ వల్ల, మౌనంగా ఉన్నాడు.
అచిన్త్య క్షత్తుర్వచనం హర్షేణాయతలోచనః। ఊరూ దర్శయతే పాపో ద్రౌపద్యా వై ముహుర్ముహుః
క్షత్తృవు మాటలు పట్టించుకోకుండా, ఆనందంతో కన్నులు పెద్దవిగా చేసుకుని, ఆ పాపి దుర్యోధనుడు ద్రౌపదికి తన తొడలు మళ్లీ మళ్లీ చూపించాడు.
ఊరౌ సన్దర్శ్యమానే తు నిరీక్ష్య తు సుయోధనమ్। వృకోదరస్తదాలోక్య నేత్రే చోల్ఫాల్య లోహితే
అతడు తన తొడలు చూపించగా, వృకోదరుడు సుయోధనుని చూశాడు. భీముడి కళ్ళు ఎర్రగా, కనుబొమ్మలు ముడుచుకున్నాయి.
ఏతత్సమీక్ష్యాత్మని చావమానం నియమ్య మన్యుం బలనాన్స మానీ। రాజానుజః సంసది కౌరవాణాం వినిష్క్రమన్వాక్యమువాచ భీమః
ఈ అవమానం చూసి, తన కోపాన్ని అదుపు చేసుకుని, గర్వంగా ఉన్న రాజుని తమ్ముడు, కౌరవుల సభలో లేచి, భీముడు ఇలా అన్నాడు.
అహం దుర్యోధనం హన్తా కర్ణం హన్తా ధనఞ్జయః। శకునిం చాక్షకితవం సహదేవో హనిష్యతి
నేను దుర్యోధనుని చంపుతాను. కర్ణుని అర్జునుడు చంపుతాడు. సాహదేవుడు పాశాక క్రీడలో నిపుణుడైన శకునిని సంహరిస్తాడు.
దుశ్శాసనస్య రుధిరం పాస్యామి మృగరాడివ
దుశ్శాసనుని రక్తాన్ని నేను సింహంలా త్రాగుతాను.
భీమసేన న తే సన్తి యేషాం వైరం త్వయా సహ। నన్దా గృహేషు న బుద్ధ్యన్తే మహద్భయమ్
భీమసేనా, నీవు ఎవరిలో శత్రుత్వం పెంచుకున్నావో, వాళ్లకు శుభం ఉండదు. వాళ్ల ఇంట్లో వాళ్ల కుటుంబాలు పెద్ద ప్రమాదాన్ని గ్రహించలేవు.
నైవ వాచా వ్యవసితం భీమ విజ్ఞాయతే సతామ్। యది స్థాస్యన్తి సఙ్గ్రామే క్షత్రధర్మేణ వై సహ
ధర్మబుద్ధి ఉన్నవారి సంకల్పం మాటల్లో కనిపించదు, భీమా. వారు యుద్ధంలో క్షత్రియ ధర్మాన్ని పాటిస్తే తెలుస్తుంది.
దుర్యోధనస్య కర్ణస్య శకునేశ్చ దురాత్మనః। దుశ్శాసనచతుర్థానాం భూమిః పాస్యతి శోణితమ్
దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, దుష్టుడు శకుని, నాలుగవవాడైన దుశ్శాసనుడు — వీరి రక్తాన్ని భూమి త్రాగుతుంది.
అసూయితారం వక్తారం ప్రహృష్టానాం దురాత్మనామ్। భీమసేన నియోగాత్తే హన్తాఽహం కర్ణమాహవే
ఈ దుష్టులు అసూయతో, గర్వంగా మాట్లాడి ఆనందపడతారు. భీమసేనుని ఆజ్ఞతో, యుద్ధంలో నేను కర్ణుని సంహరిస్తాను.
కర్ణం కర్ణానుగాంశ్చైవ రణే హన్తాఽస్మి పత్రిభిః। యే చాన్యే విప్రయోత్స్యన్తి బుద్ధిమోహేన మాం నృపాః। తాన్స్మ సర్వఞ్ఛితైర్బాణైర్నేతాఽస్మి యమసాదనమ్
యుద్ధంలో కర్ణుని, అతని అనుచరులను నేను బాణాలతో సంహరిస్తాను. ఇంకా ఎవరు మూర్ఖత్వంతో నన్ను ఎదిరిస్తే, వారందరినీ పదునైన బాణాలతో యమలోకానికి పంపుతాను.
చలేద్వి హిమవాన్స్థానాన్నిష్ప్రభః స్యాద్దివాకరః। శైత్యం సోమాత్ప్రణశ్యేత మత్సత్యం విచలేద్యది
హిమవంతము తన స్థానం విడిచిపెట్టవచ్చు, సూర్యుడు ప్రకాశాన్ని కోల్పోవచ్చు, చంద్రుడు చల్లదనాన్ని కోల్పోవచ్చు. కానీ నా మాట తప్పదు.
ఉత్యుక్తవతి పార్థే తు శ్రీమాన్మాద్రవతీసుతః। ప్రగృహ్య విపులం బాహుం సహదేవః ప్రతాపవాన్
పార్థుడు ఇలా మాట్లాడిన తర్వాత, మాద్రీ కుమారుడైన మహాశక్తిశాలి సహదేవుడు తన విస్తారమైన భుజాన్ని పైకి ఎత్తాడు.
సౌబలస్య వధప్రేప్సురిదం వచనమబ్రవీత్। క్రోధసంరక్తనయనో నిశ్వస్య చ ముహుర్ముహుః
సౌబలుని చంపాలని తపనతో, కోపంతో కళ్లెరుపెక్కిన సహదేవుడు, మళ్లీ మళ్లీ ఊపిరిపీల్చుకుంటూ ఇలా అన్నాడు.