అస్తి తే వై ప్రియా రాజన్ గ్లహ ఏకోఽపరాజితః। పణస్వ కృష్ణాం పాఞ్చాలీం తయాత్మానం పునర్జయ
రాజా, నీకు ఇంకా ఒక ప్రియమైనవారు మిగిలి ఉన్నారు, పందెంలో ఓడిపోని వారు. పాంచాల దేశపు కృష్ణను పందెంలో పెట్టి, ఆమెతో నీకు మళ్లీ విజయాన్ని సాధించు.
నైవ హ్రస్వా న మహతీ న కృశా నాతిరోహిణీ। నీలకుఞ్చితకశీ చ తయా దీవ్యామ్యహం త్వయా
ఆమె పొట్టి కాదు, పొడవు కాదు, బరువుగా లేదు, బలంగా లేదు, నీలిరంగు వంకర జుట్టు కలిగి ఉంది. ఆమెను పందెంలో పెట్టి, నీతో నేను పందెం వేస్తున్నాను.
శారదోత్పలపత్రాక్ష్యా శారదోత్పలగన్ధయా। శారదోత్పలసేవిన్యా రూపేణ శ్రీసమానయా
ఆమె కళ్లకు శరదృతువులో咲ే కమలాల వర్ణం, శరదృతు కమలాల సువాసన, శరదృతు కమలాలను సేవించేవారు, అందంలో లక్ష్మితో సమానురాలు.
తథైవ స్యాదానుశంస్యాత్తథ స్యాద్రూపసమ్పదా। తథా స్యాచ్ఛీలసమ్పత్త్యా యామిచ్ఛేత్పురుషః స్త్రియమ్
దయలోనూ, అందంలోనూ, మంచితనంలోనూ ఆమె అద్భుతురాలు. పురుషుడు కోరుకునే స్త్రీ ఆమెలాంటి వారే.
సర్వైర్గుణైర్హి సమ్పన్నామనుకూలాం ప్రియంవదామ్। యాదృశీం ధర్మకామార్థసిద్ధిమిచ్ఛేన్నరః స్త్రియమ్
అన్ని గుణాలతో నిండిన, అందరికి అనుకూలంగా ఉండే, మధురంగా మాట్లాడే, ధర్మం, కామం, అర్థం సాధించాలనుకునే పురుషుడు కోరుకునే స్త్రీ ఆమె.
చరమం సంవిశతి యా ప్రథమం ప్రతిబుధ్యతే। ఆగోపాలావిపాలేభ్యః సర్వం వేద కృతాకృతమ్
ఆమె చివరగా పడుకుంటుంది, మొదటగా లేస్తుంది, గోపాలులు, గొర్రెల కాపరులు చేసిన పనులన్నీ, చేయని పనులన్నీ ఆమెకు తెలుసు.
ఆభాతి పద్మవద్వక్త్రం సస్వేదం మల్లికేవ చ। వేదీమధ్యా దీర్ఘకేశీ తామ్రాస్యా నాతిలోమశా
ఆమె ముఖం పద్మంలా ప్రకాశిస్తుంది, చెమటతో మల్లికపువ్వులా మెరిసిపోతుంది. సభ మధ్యలో ఆమె పొడవాటి జుట్టుతో, తామ్రవర్ణపు పెదవులతో, ఎక్కువ రోమాలు లేని రూపంతో కూర్చుంది.
తయైవంవిధయా రాజన్పాఞ్చాల్యాహం సుమధ్యమా। గ్లహం దీవ్యామి చార్వఙ్గ్యా ద్రౌపద్యా హన్త సౌబల
ఓ రాజా, ఇలాంటి సుందరమైన, సన్నని నడుము గల ద్రౌపదిని నేను ఇప్పుడు జూదంలో పణంగా పెడుతున్నాను, ఓ సౌబలుడా.
ఏవముక్తే తు వచనే ధర్మరాజేన ధీమతా। ధిగ్ధిగిత్యేవ వృద్ధానాం సభ్యానాం నిః సృతా గిరః
ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఇలా చెప్పగానే, సభలో ఉన్న వృద్ధులు 'అయ్యో! అయ్యో!' అని మాత్రమే పలికారు.
చుక్షుభే సా సభా రాజన్రాజ్ఞాం సఞ్జత్రిరే శుచః। భీష్మద్రోణకృపాదీనాం స్వేదశ్చ సమజాయత
ఓ రాజా, ఆ సభ అంతా కలకలం అయింది. రాజుల హృదయాలు బాధతో నిండిపోయాయి. భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు మొదలైనవారికి చెమట పట్టింది.
శిరో గృహీత్వా విదురో గతసత్వ ఇవాభవత్। ఆస్తే ధ్యాయన్నధోవక్త్రో నిః శ్వసన్నివ పన్నగః
విదురుడు తల పట్టుకుని, ప్రాణహీనుడిలా అయిపోయాడు. ముఖం క్రిందకి వంచి, నాగులా లోతుగా ఊపిరి తీసుకుంటూ ధ్యానం చేశాడు.
బాహ్లీకః సోమదత్తశ్చ ప్రాతిపేయశ్చ సఞ్జయః। ద్రౌణిర్భూరిశ్రవాశ్చైవ యుయుత్సుర్ధృతరాష్ట్రజః। ఆసుర్వీక్ష్య త్వధోవక్త్రా నిశ్వసన్త ఇవోరగాః
బాహ్లీకుడు, సోమదత్తుడు, ప్రతీపునందనుడు సంజయుడు, ద్రోణుని కుమారుడు, భూరిశ్రవుడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు యుయుత్సు — వీళ్లందరూ ముఖాలు క్రిందికి వంచి, పాములా నిశ్వాసాలు విడిచారు.
ధృతరాష్ట్రస్తు సంహృష్టః పర్యపృచ్ఛత్పునః పునః। కిం జితం కిం జితమితి హ్యాకారం నాభ్యరక్షత
కానీ ధృతరాష్ట్రుడు ఆనందంతో మళ్లీ మళ్లీ, 'ఏమి గెలిచారు? ఏమి గెలిచారు?' అని అడుగుతూనే ఉన్నాడు. తన ఆనందాన్ని దాచుకోలేదు.
జహర్ష కర్ణోఽతిభృశం సహ దుఃశాసనాదిభిః। ఇతరేషాం తు సభ్యానాం నేత్రేభ్యః ప్రాపతఞ్జలమ్
కర్ణుడు దుఃశాసనుడు మొదలైనవారితో కలిసి చాలా ఆనందించాడు. మిగతా సభ్యుల కన్నుల్లోనుండి కన్నీళ్లు జారిపడ్డాయి.
సౌబలస్త్వభిఘాయైవ జితకాశీ మదోత్కటః। జితమిత్యేవ తానక్షాన్పురరేవాన్వపద్యత
సౌబలుడు మదంతో ఉప్పొంగి, పాశాలను బలంగా కొట్టి, 'గెలిచాం! గెలిచాం!' అని మిగతావారికి ముందే ప్రకటించాడు.
ఏహి క్షత్తర్ద్రౌపదీమానస్వ ప్రియాం భార్యాం సంమతాం పాణ్డవానామ్। సంమార్జతాం వేశ్మ పరైతు శీఘ్రం తత్రాస్తు దాసీభిరపుణ్యశీలా
విధేయుడా, ద్రౌపదిని తీసుకురా. ఆమె పాండవులకు ప్రియమైన భార్య. ఆమెతో సభను ఊడిపించిపించు. త్వరగా రమ్మని చెప్పు. ఆమె పాపపు దాసుల మధ్య ఉండాలి.
దర్విభాషం భాషితం త్వాదృశేన న మన్ద సమ్బుద్ధ్యసి పాశబద్ధః। ప్రపాతే త్వం లమ్బమానో న వేత్సి వ్యాఘ్రాన్మృగః కోపయసేఽతివేలమ్
నువ్వు ఇలాంటి మాటలు మాట్లాడుతున్నావు, కానీ నువ్వు బంధించబడి ఉన్నావని తెలుసుకోలేవు. అంచున వేలాడుతున్నట్టు, నువ్వు ప్రమాదాన్ని గ్రహించవు. నువ్వు పులులను కోపపెట్టిన జింకవలె, హద్దు మించిపోతున్నావు.
ఆశీవిషాస్తే శిరసి పూర్ణకోపా మహావిషాః। మా కోపిష్ఠాః సుమన్దాత్మన్మా గమస్త్వం యమక్షయమ్
కోపంతో నిండిన విషపూరిత సర్పాలు నీ తలపై ఉన్నాయి. ఓ మూర్ఖుడా, వారిని కోపపెట్టకు. యమలోకానికి పోవద్దు.
న హి దాసీత్వమాపన్నా కృష్ణా భవితుమర్హతి। జనీశేన హి రాజ్ఞైషా పణే న్యస్తేతి మే మతిః
కృష్ణా దాసిగా మారడానికి అర్హురాలు కాదు. ఎందుకంటే ఆమెను రాజు తనది కానప్పుడు పణంగా పెట్టాడు — ఇదే నా అభిప్రాయం.
అయం దత్తే వేణురివాత్మఘాతీ ఫలం రాజా ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రః। ద్యూతం హి వైరాయ మహాభయాయ మత్తో న బుధ్యత్యయమన్తకాలమ్
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు తనకే హాని తెచ్చుకునే వాడికి వేను ఇచ్చినట్టు, నాశనం తెస్తున్నాడు. జూదం శత్రుత్వానికి, మహా భయానికి దారి తీస్తుంది. కానీ మదంలో ఉన్న ఇతడు చివరికి ఏమవుతుందో తెలుసుకోడు.
నారున్తుదః స్యాన్న నృశంసవాదీ న హీనతాః పరమభ్యాదదీత। యయాస్య వాచా పర ఉద్విజేత న తాం వదేదుశతీ పాపలోక్యామ్
ఎవరూ అపవాదాలు చెప్పకూడదు, దుర్మార్గంగా మాట్లాడకూడదు. తక్కువవారు గొప్పదాన్ని ఆక్రమించకూడదు. ఎవరి మాటల వల్ల ఇతరులు భయపడతారో, అలాంటి మాటలు చెప్పకూడదు. అలా చేస్తే పాపలోకానికి పోవాల్సి వస్తుంది.
సముచ్చరన్త్యతివాదాశ్చ వక్త్రా- ధ్యౌరాహతః శోచతి రాత్ర్యహాని। పరస్య నామర్మసు తే పతన్తి తాన్పణ్డితో నావసృజేత్పరేషు
తీవ్రమైన మాటలు నోటినుంచి బయటికి వచ్చి, పగిలిన మ్రోగులా రాత్రింబవళ్ళు బాధను కలిగిస్తాయి. అవి ఇతరుల హృదయాన్ని గాయపర్చవు. జ్ఞానులు అలాంటి మాటలు ఇతరులపై వదలకూడదు.
అజో హి శస్త్రమగిలత్కిలైకః శస్త్రే విపన్నే శిరసాస్య భూమౌ। నికృన్తనం స్వస్య కణ్ఠస్య ఘోరం తద్వద్వేరం మా కృథాః పాణ్డుపుత్రైః
ఒక మేక కత్తిని మింగిందని అంటారు. ఆ కత్తి కింద పడినప్పుడు, దాని తలే కోసిపోతుంది. అలాగే, పాండవులతో ఘోరమైన శత్రుత్వం పెట్టకు.
న కిఞ్చిదిత్థం ప్రవదన్తి పార్థా వనేచరం వా గృహమేధినం వా। తపస్వినం వా పరిపూర్ణవిద్యం భషన్తి హైవం శ్వనరాః సదైవ
పాండవులు ఎప్పుడూ ఇలాంటి మాటలు చెప్పరు — అడవిలో ఉండేవారికైనా, గృహస్థుడికైనా, తపస్సు చేసే విద్యావంతుడికైనా. ఇలాంటి మాటలు ఎప్పుడూ కుక్కలాంటివారు, నీచులు మాత్రమే మాట్లాడతారు.
ద్వారం సుఘోరం నరకస్య జిహ్యం న బుధ్యతే ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రః। తమన్వేతారో బహవః కురూణాం ద్యూతోదయే సహ దుఃశాసనేన
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు భయంకరమైన నరక ద్వారం తెరిచి ఉందని కూడా గ్రహించడంలేదు. కౌరవుల్లో చాలామంది, దుఃశాసనుడితో కలిసి, ఈ జూదం మొదలయ్యే వేళ అతడిని అనుసరిస్తున్నారు.
మజ్జన్త్యలాబూని శిలాః ప్లవన్తే ముహ్యన్తి నావోమ్భసి శశ్వదేవ। మూఢో రాజా ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రో న మే వాచః పథ్యరూపాః శృణోతి
బోట్లు నీటిలో తేలిపోతాయి, గడ్డలు మునిగిపోతాయి — ఇదే విధంగా, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు జూద మత్తులో మునిగి, నా మంచివాక్యాలను వినడం లేదు.
అన్తో నూం భవితాయం కరూణాం సుదారుణః సర్వహరో వినాశః। వాచః కావ్యాః సుహృదాం పథ్యరూపా న శ్రూయన్తే వర్ధతే లోభ ఏవ
కౌరవులకు అంతం తప్పదు — అది భయంకరమైన, అన్నింటిని నాశనం చేసే విధంగా ఉంటుంది. మిత్రుల మంచివాక్యాలు వినిపించవు, లోభమే పెరుగుతూనే ఉంది.
ధిగస్తు క్షత్తారమితి బ్రువాణో దర్పేణ మత్తో ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రః। అవైక్షత ప్రాతికామీం సభాయా- మువాచ చైనం పరమార్యమధ్యే
ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు, అహంకారంతో 'ఈ రథసారధికి నింద!' అని చెప్పి, సభలో ప్రతికామిని చూసి, పెద్దల మధ్య అతనితో మాట్లాడాడు.
త్వం ప్రాతికామిన్ద్రౌపదీమానయస్వ న తే భయం విద్యతే పాణ్డవేభ్యః। క్షత్తా హ్యయం వివదత్యేవ భీతో న చాస్మాకం వృద్ధికామః సదైవ
ప్రతికామీ, నీవు ద్రౌపదిని తీసుకురా. పాండవులను భయపడాల్సిన అవసరం లేదు. ఈ రథసారధి భయంతో వాదిస్తున్నాడు, మన అభివృద్ధి కోసం కాదు.
ఏవముక్తః ప్రాతికామీ స సూతః ప్రాయాచ్ఛీఘ్రం రాజవచో నిశమ్య। ప్రవిశ్య చ శ్వేవ హి సింహగేష్ఠం సమాసదన్మహిషీం పాణ్డవానామ్
అలా ఆజ్ఞపించబడిన ప్రతికామి, రాజు మాట విని, వెంటనే బయలుదేరి, సింహం ముందు కుక్కలా, పాండవుల మహిషిని దగ్గరికి వెళ్లాడు.