శ్యామో యువా లోహితాక్షః సింహస్కన్ధో మహాభుజః। నకులో గ్లహ ఏవైకీ విద్ధ్యేతన్మమ తద్ధనమ్
కృష్ణవర్ణుడు, యవ్వనంతో, ఎర్ర కళ్లతో, సింహపు భుజాలతో, బలమైన చేతులతో ఉన్న నకులుడు—ఈ జూదంలో ఒక్క పణం. ఇదే నా ధనం అని తెలుసుకో.
ప్రియస్తే నకులో రాజన్రాజపుత్రో యుధిష్ఠిర। అస్మాకం వశతాం ప్రాప్తో భూయః కేనేహ దీవ్యసే
రాజా యుధిష్ఠిరా! నకులుడు నీకు ఎంతో ప్రియమైనవాడు. అతను ఇప్పుడు మా ఆధీనంలోకి వచ్చాడు. మరి నువ్వు ఇంకా ఎందుకు జూదం ఆడుతున్నావు?
ఏవముక్త్వా తు తానక్షాఞ్శకునిః ప్రత్యదీవ్యత। జితమిత్యేవ శకునిర్యుధిష్ఠిరమభాషత
ఇలా చెప్పి, శకునీ మళ్లీ పాశాలను వేసాడు. వెంటనే యుధిష్ఠిరుని చూచి, 'నువ్వు ఓడిపోయావు' అని చెప్పాడు.
అయం ధర్మాన్సహదేవోఽనుశాస్తి లోకే హ్యస్మిన్పణ్డితాఖ్యాం గతశ్చ। అనర్హతా రాజపుత్రేణ తేన దీవ్యామ్యహం చాప్రియవత్ప్రియేణ
ఈ సహదేవుడు ధర్మాన్ని బోధిస్తాడు. ఈ లోకంలో పండితుడిగా పేరుగాంచాడు. రాజకుమారుడైన ఇతడితో, నాకు ఇష్టమైనవాడితో లేని వాడితోలా, నేను జూదం ఆడుతున్నాను.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వ్యవసితో నికృతిం సముపాశ్రితః। జితమిత్యేవ శకునిర్యుధిష్ఠిరమభాషత
ఇలా విని, దురుద్దేశంతో నిశ్చయంగా, శకునీ యుధిష్ఠిరుని చూచి, 'నువ్వు ఓడిపోయావు' అని చెప్పాడు.
మాద్రీపుత్రౌ ప్రియౌ రాజంస్తవేమౌ విజితౌ మయా। గరీయాంసౌ తు మన్యే భీమసేనధనఞ్జయౌ
రాజా! మాద్రీ కుమారులు ఇద్దరూ నీకు ఎంతో ప్రియమైనవారు. వారిని నేను గెలుచుకున్నాను. కానీ భీమసేను, ధనంజయులు ఇంకా గొప్పవారు అని నేను భావిస్తున్నాను.
అధర్మం చరసే నూనం యో నావేక్షసి వై నయమ్। యో నః సుమనసాం మూఢ విభేదం కర్తుమిచ్ఛసి
నువ్వు ధర్మాన్ని పట్టించుకోకుండా తప్పు మార్గంలో నడుస్తున్నావు. మంచి మనసున్న మమ్మల్ని విడదీయాలని కోరే మూర్ఖుడివి నువ్వు.
గర్తే మత్తః ప్రపతతే ప్రమత్తః స్థాణుమృచ్ఛతి। జ్యేష్ఠో రాజన్వ్రరిష్ఠోఽసి నమస్తే భరతర్షభ
మదిలో ఉన్నవాడు లోతైన గోతిలో పడిపోతాడు, అలసత్వంతో ఉన్నవాడు చెట్టును పట్టుకుంటాడు. రాజా! నువ్వు పెద్దవాడివి, భరత వంశంలో శ్రేష్ఠుడివి. నీకు నమస్కారం.
స్వప్నే తాని న దృశ్యన్తే జాగ్రతో వా యుధిష్ఠిర। కితవా యాని దీవ్యన్తః ప్రలపన్త్యుత్కటా ఇవ
యుధిష్ఠిరా, మోసపూరితమైన జూదగాళ్లు పిచ్చివాళ్లలా ఏవేవో మాట్లాడే మాటలు మనకు కలలోనైనా, మెలకువలోనైనా కనబడవు.
యో నః సఙ్ఖ్యే నౌరివ పారనేతా జేతా రిపూణాం రాజపుత్రస్తరస్వీ। అనర్హతా లోకవీరేణ తేన దీవ్యామ్యహం శకునే ఫాల్గునేన
యుద్ధంలో మనందరినీ నౌకవాడిలా దాటించేవాడు, శత్రువులను ఓడించేవాడు, వేగవంతుడైన ఆ అర్జునుడిని, రాజకుమారుడిని, శకునీ, నేను పందెంలో పెట్టాను. అతడిని పందెంలో పెట్టడం తగదు.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వ్యవసితో నికృతిం సముపాశ్రితః। జితమిత్యేవ శకునిర్యుధిష్ఠిరమభాషత
ఇది విని, మోసానికి పూనుకొని, దురుద్దేశంతో ఉన్న శకుని యుధిష్ఠిరుని చూచి, 'నీవు ఓడిపోయావు' అన్నాడు.
అయం మయా పాణ్డవానాం ధనిర్ధరః పరాజితః పాణ్డవః సవ్యసాచీ। భీమేన రాజన్దయితేన దీవ్య యత్కైతవం పాణ్డవ తేఽవశిష్టమ్
పాండవులలో ధనవంతుడైన, ఎడమ చేతితో బాణం వేసే అర్జునుడు నా చేతిలో ఓడిపోయాడు, పాండవా. మిగిలినదంతా నీకు మోసపూరితమైన ఈ పందెంలో భీముడు మాత్రమే, రాజుకు ప్రియమైనవాడు.
యో నో నేతా యో యుధి నః ప్రణేతా యథా వజ్రీ దానవశత్రురేకః। తిర్యక్ప్రేక్షీ సన్నతభ్రూర్మహాత్మా సింహస్కన్ధో యశ్చ సదాఽత్యమర్షీ
మన నాయకుడు, యుద్ధంలో మనకు ముందుండేవాడు, వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడిలా, దానవులను ఒంటరిగా సంహరించేవాడు, పక్కగా చూడడంలో, వంకర కనుబొమ్మలతో, మహాత్ముడైన, సింహపు భుజాలు కలిగి, ఎప్పుడూ సహించని భీముడు—
బలేన తుల్యో యస్యప పుమాన్న విద్యతే గదాభృతామగ్ర్య ఇహారిమర్దనః। అనర్హతా రాజపుత్రేణ తేన దీవ్యామ్యహం భీమసేనేన రాజన్
శక్తిలో అతనికి సమానమైనవాడు లేడు, గదా పట్టే వారిలో అగ్రగణ్యుడు, శత్రువులను నాశనం చేసే భీముడు, రాజా, అతడిని పందెంలో పెట్టడం తగదు. అయినా నేను భీమసేనునితో పందెం వేస్తున్నాను.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వ్యవసితో నికృతిం సముపాశ్రితః। జితమిత్యేవ శకునిర్యుధిష్ఠిరమభాషత
ఇది విని, మోసానికి పూనుకొని, దురుద్దేశంతో ఉన్న శకుని యుధిష్ఠిరుని చూచి, 'నీవు ఓడిపోయావు' అన్నాడు.
బహువిత్తం పరాజైషీర్భ్రాతౄంశ్చ సహయద్విపాన్। ఆచక్ష్వ విత్తం కౌన్తేయ యది తేఽస్త్యపరాజితమ్
నీవు ఎంతో ధనం, నీ సోదరులను, మిత్ర హస్తినులను కూడా కోల్పోయావు. కౌంతేయా, నీ వద్ద ఇంకా ఏదైనా మిగిలి ఉంటే చెప్పు.
అహం విశిష్టః సర్వేషాం భ్రాతౄణాం దయితస్తథా। కుర్యామహం జితః కర్మ స్వయమాత్మన్యుపల్పుతే
నేను అన్నదమ్ములందరిలో ముఖ్యుడిని, అందరికీ ప్రియుడిని. నేను ఓడిపోతే, నేను తానే ఓడిపోయినవాడినని భావించి, ఆ పనిని తానే చేసుకుంటాను.
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వ్యవసితో నికృతిం సముపాశ్రితః। జితమిత్యేవ శకునిర్యుధిష్ఠిరమభాషత
ఇది విని, మోసానికి పూనుకొని, దురుద్దేశంతో ఉన్న శకుని యుధిష్ఠిరుని చూచి, 'నీవు ఓడిపోయావు' అన్నాడు.
ఏతత్పాపిష్ఠమకరోర్యదాత్మానం పరాజయేః। శిష్టే సతి ధనే రాజన్పాప ఆత్మపరాజయః
రాజా, ఇంకా ధనం మిగిలి ఉండగానే నువ్వు నిన్ను నువ్వు ఓడించుకోవడం ఎంత పాపమో! ఇది నీవు చేసిన అత్యంత దుష్టమైన పని.
ఏవముక్త్వా మతాక్షస్తాన్ గ్లహే సర్వానవస్థితాన్। పరాజయల్లోకవీరానుక్త్వా రాజ్ఞాం పృథక్ పృథక్
ఇలా చెప్పి, ఆ జూదగాడు రాజులకు తెలియకుండా, ఒక్కొక్కరినీ పిలిచి, ఆ పేరుగాంచిన వీరులందరినీ పందెంలో ఓడించాడు.
అస్తి తే వై ప్రియా రాజన్ గ్లహ ఏకోఽపరాజితః। పణస్వ కృష్ణాం పాఞ్చాలీం తయాత్మానం పునర్జయ
రాజా, నీకు ఇంకా ఒక ప్రియమైనవారు మిగిలి ఉన్నారు, పందెంలో ఓడిపోని వారు. పాంచాల దేశపు కృష్ణను పందెంలో పెట్టి, ఆమెతో నీకు మళ్లీ విజయాన్ని సాధించు.
నైవ హ్రస్వా న మహతీ న కృశా నాతిరోహిణీ। నీలకుఞ్చితకశీ చ తయా దీవ్యామ్యహం త్వయా
ఆమె పొట్టి కాదు, పొడవు కాదు, బరువుగా లేదు, బలంగా లేదు, నీలిరంగు వంకర జుట్టు కలిగి ఉంది. ఆమెను పందెంలో పెట్టి, నీతో నేను పందెం వేస్తున్నాను.
శారదోత్పలపత్రాక్ష్యా శారదోత్పలగన్ధయా। శారదోత్పలసేవిన్యా రూపేణ శ్రీసమానయా
ఆమె కళ్లకు శరదృతువులో咲ే కమలాల వర్ణం, శరదృతు కమలాల సువాసన, శరదృతు కమలాలను సేవించేవారు, అందంలో లక్ష్మితో సమానురాలు.
తథైవ స్యాదానుశంస్యాత్తథ స్యాద్రూపసమ్పదా। తథా స్యాచ్ఛీలసమ్పత్త్యా యామిచ్ఛేత్పురుషః స్త్రియమ్
దయలోనూ, అందంలోనూ, మంచితనంలోనూ ఆమె అద్భుతురాలు. పురుషుడు కోరుకునే స్త్రీ ఆమెలాంటి వారే.
సర్వైర్గుణైర్హి సమ్పన్నామనుకూలాం ప్రియంవదామ్। యాదృశీం ధర్మకామార్థసిద్ధిమిచ్ఛేన్నరః స్త్రియమ్
అన్ని గుణాలతో నిండిన, అందరికి అనుకూలంగా ఉండే, మధురంగా మాట్లాడే, ధర్మం, కామం, అర్థం సాధించాలనుకునే పురుషుడు కోరుకునే స్త్రీ ఆమె.
చరమం సంవిశతి యా ప్రథమం ప్రతిబుధ్యతే। ఆగోపాలావిపాలేభ్యః సర్వం వేద కృతాకృతమ్
ఆమె చివరగా పడుకుంటుంది, మొదటగా లేస్తుంది, గోపాలులు, గొర్రెల కాపరులు చేసిన పనులన్నీ, చేయని పనులన్నీ ఆమెకు తెలుసు.
ఆభాతి పద్మవద్వక్త్రం సస్వేదం మల్లికేవ చ। వేదీమధ్యా దీర్ఘకేశీ తామ్రాస్యా నాతిలోమశా
ఆమె ముఖం పద్మంలా ప్రకాశిస్తుంది, చెమటతో మల్లికపువ్వులా మెరిసిపోతుంది. సభ మధ్యలో ఆమె పొడవాటి జుట్టుతో, తామ్రవర్ణపు పెదవులతో, ఎక్కువ రోమాలు లేని రూపంతో కూర్చుంది.
తయైవంవిధయా రాజన్పాఞ్చాల్యాహం సుమధ్యమా। గ్లహం దీవ్యామి చార్వఙ్గ్యా ద్రౌపద్యా హన్త సౌబల
ఓ రాజా, ఇలాంటి సుందరమైన, సన్నని నడుము గల ద్రౌపదిని నేను ఇప్పుడు జూదంలో పణంగా పెడుతున్నాను, ఓ సౌబలుడా.
ఏవముక్తే తు వచనే ధర్మరాజేన ధీమతా। ధిగ్ధిగిత్యేవ వృద్ధానాం సభ్యానాం నిః సృతా గిరః
ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఇలా చెప్పగానే, సభలో ఉన్న వృద్ధులు 'అయ్యో! అయ్యో!' అని మాత్రమే పలికారు.
చుక్షుభే సా సభా రాజన్రాజ్ఞాం సఞ్జత్రిరే శుచః। భీష్మద్రోణకృపాదీనాం స్వేదశ్చ సమజాయత
ఓ రాజా, ఆ సభ అంతా కలకలం అయింది. రాజుల హృదయాలు బాధతో నిండిపోయాయి. భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపాచార్యుడు మొదలైనవారికి చెమట పట్టింది.