మహాబలా మహోత్సాహాస్తేన తే బహుధా క్షతాః। రేజురభ్రఘనప్రఖ్యా రుధిరౌఘప్రవర్షిణః
అతిశయమైన బలంతో, అపారమైన ఉత్సాహంతో అతను వారిని అనేక విధాలుగా గాయపరిచాడు. వారు మేఘాలు గర్జించినట్లు గర్జిస్తూ, రక్తం ప్రవహిస్తూ ఉన్నారు.
తాన్కృత్వా పతగశ్రేష్ఠః సర్వానుత్క్రాన్తజీవితాన్। అతిక్రాన్తోఽమృతస్యార్థే సర్వతోఽగ్నిమపశ్యత
అందరినీ సంహరించిన తరువాత, పక్షిరాజు వారందరి ప్రాణాలు విడిచిపోతే అమృతాన్ని కోసం ముందుకు సాగి, చుట్టూ ఎక్కడ చూసినా అగ్ని కనిపించింది.
ఆవృణ్వానం మహాజ్వాలమర్చిర్భిః సర్వతోఽమ్బరమ్। దహన్తమివ తీక్ష్ణాంశుం చణ్డవాయుసమీరితమ్
అతడు చుట్టూ ఆకాశాన్ని కప్పేసిన గొప్ప అగ్ని జ్వాలలను చూశాడు. ఆ అగ్ని ఉగ్రంగా మండుతూ, గాలి వేగంతో మరింత భయంకరంగా దహించేది.
జ్వలన్తమగ్నిం తమమిత్రతాపనః సమాస్తరత్పత్రరథో నదీభిః। తతః ప్రచక్రే వపురన్యదల్పం ప్రవేష్టుకామోఽగ్నిమభిప్రశామ్య
శత్రువులను సంహరించేవాడు, తన రెక్కల రథంతో నదుల సహాయంతో మండుతున్న అగ్నిని దాటి వెళ్లాడు. ఆ తరువాత, ఆ అగ్నిని శాంతింపజేసి, లోపలికి ప్రవేశించాలనే ఉద్దేశంతో తన రూపాన్ని చిన్నదిగా మార్చుకున్నాడు.
సుశీఘ్రమాగమ్య పునర్జవేన
అతడు మళ్లీ చాలా వేగంగా తిరిగి వచ్చాడు.
జామ్బూనదమయో భూత్వా మరీచినికరోజ్జ్వలః। ప్రవివేశ బలాత్పక్షీ వారివేగ ఇవార్ణవమ్
జాంబూనదపు బంగారం వలె ప్రకాశిస్తూ, అనేక కిరణాలతో మెరిసిపోతూ, ఆ పక్షి సముద్రంలోకి నీటి ప్రవాహంలా బలంగా ప్రవేశించాడు.
స చక్రం క్షురపర్యన్తమపశ్యదమృతాన్తికే। పరిభ్రమన్తమనిశం తీక్ష్ణధారమయస్మయమ్
అక్కడ అమృతం దగ్గర, ఎప్పుడూ త్రిప్పుతూ ఉండే, ఉక్కుతో చేసిన పదునైన అంచులతో కూడిన చక్రాన్ని అతడు చూశాడు.
జ్వలనార్కప్రభం ఘోరం ఛేదనం సోమహారిణామ్। ఘోరరూపం తదత్యర్థం యన్త్రం దేవైః సునిర్మితమ్
ఆ యంత్రం అగ్ని, సూర్యులా ప్రకాశిస్తూ, భయంకరంగా, అమృతాన్ని కాపాడేందుకు దేవతలు నిర్మించిన ఘోరమైన సంహారక రూపంలో కనిపించింది.
తస్యాన్తరం స దృష్ట్వై పర్యవర్తత ఖేచరః। అరాన్తరేణాభ్యపతత్సంక్షిప్యాఙ్గం క్షణేన హ
ఆ యంత్రంలో ఒక ఖాళీ చోటు చూసి, ఆకాశంలో సంచరించే వాడు తన శరీరాన్ని చిన్నదిగా చేసుకుని, spokes మధ్యలోని ఆ అంతరాన్ని క్షణంలో దాటి వెళ్లాడు.
అధశ్చక్రస్య చైవాత్ర దీప్తానలసమద్వ్యుతీ। విద్యుజ్జిహ్వౌ మహావీర్యౌ దీప్తాస్యౌ దీప్తలోచనౌ
ఆ చక్రం కింద, అగ్నిలా ప్రకాశించే, మెరుపులాంటి నాలుకలు, వెలిగే నోర్లు, మెరిసే కళ్ళతో, మహాశక్తి కలిగిన రెండు పాములు ఉన్నాయి.
చక్షుర్విషౌ మహాఘోరౌ నిత్యం క్రుద్ధౌ తరస్వినౌ। అమృతస్యైవ రక్షార్థం దదర్శ భుజగోత్తమౌ
వాటికి విషపూరితమైన కళ్ళు, భయంకరమైన రూపం, ఎప్పుడూ కోపంతో, వేగంగా ఉండేవి. అమృతాన్ని కాపాడటానికి ఆ రెండు శ్రేష్ఠమైన పాములను అతడు చూశాడు.
సదా సంరబ్ధనయనౌ సదా చానిమిషేక్షణౌ। తయోరేకోఽపి యం పశ్యేత్స తూర్ణం భస్మసాద్భవేత్
వాటికి ఎప్పుడూ కోపంతో నిండిన కళ్ళు, ఎప్పుడూ మిట్టమిట్టలుగా ఉండేవి. వాటిలో ఒక్కటి ఎవ్వరినైనా చూసినా వెంటనే బూడిదగా మారిపోతారు.
తౌ దృష్ట్వా సహసా ఖేదం జగామ వినతాత్మజః। కథమేతౌ మహావీర్యౌ జేతవ్యౌ హరిభోజినౌ
వాటిని చూసిన వెంటనే వినతా కుమారుడు ఒక్కసారిగా దిగులుపడ్డాడు: 'ఈ మహాశక్తివంతులు, పసుపు వర్ణాన్ని తినేవారు, వీరిని ఎలా జయించగలను?' అని ఆలోచించాడు.
ఇతి సంచిన్త్య గరుడస్తయోస్తూర్ణం నిరాకరః।' తయోశ్చక్షూంషి రజసా సుపర్ణః సహసాఽఽవృణోత్। తాభ్యామదృష్టరూపోఽసౌ సర్వతః సమతాడయత్
అలా ఆలోచించిన గరుత్మంతుడు వెంటనే భయాన్ని విడిచిపెట్టి, సుపర్ణుడు ధూళితో వాటి కళ్ళను ఆకస్మికంగా కప్పివేశాడు. వాటికి కనిపించకుండా, అన్ని వైపులా దెబ్బలు కొట్టాడు.
తయోరఙ్గే సమాక్రమ్య వైనతేయోఽన్తరిక్షగః। ఆచ్ఛినత్తరసా మధ్యే సోమమభ్యద్రవత్తతః
వినతా కుమారుడు ఆ రెండు పాముల మీదికి ఎక్కి, మధ్యలో వేగంగా కోసి, వెంటనే సోమాన్ని దిశగా పరుగెత్తాడు.
సముత్పాట్యామృతం తత్ర వైనతేయస్తతో బలీ। ఉత్పపాత జవేనైవ యన్త్రమున్మథ్య వీర్యవాన్
అక్కడ వినతా కుమారుడు అమృతాన్ని బలంగా పట్టుకొని, ఆ యంత్రాన్ని ధైర్యంగా ధ్వంసం చేసి, వేగంగా పైకి ఎగిరిపోయాడు.
అపీత్వైవామృతం పక్షీ పరిగృహ్యాశు నిఃసృతః। ఆగచ్ఛదపరిశ్రాన్త ఆవార్యార్కప్రభాం తతః
అమృతాన్ని త్రాగకుండా, ఆ పక్షి దాన్ని పట్టుకొని, త్వరగా బయలుదేరి, అలసట లేకుండా, సూర్యుని కాంతిని కూడా ఆపుతూ వెళ్లిపోయాడు.
విష్ణునా చ తదాకాశే వైనతేయః సమేయివాన్। తస్య నారాయణస్తుష్టస్తేనాలౌల్యేన కర్మణా
ఆకాశంలో గరుత్మంతుడు విష్ణువును కలిశాడు. అతడు లోభం లేకుండా చేసిన కార్యానికి నారాయణుడు సంతోషించాడు.
తమువాచావ్యయో దేవో వరదోఽస్మీతి ఖేచరమ్। స వవ్రే తవ తిష్ఠేయముపరీత్యన్తరిక్షగః
అవ్యయుడైన దేవుడు ఆకాశంలో సంచరించే వానికి, "నేను వరాలిచ్చేవాడిని" అని చెప్పాడు. అప్పుడు ఆ గగనంలో తిరిగే వాడు, "నేను నీకు పైగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను" అని అడిగాడు.
ఉవాచ చైనం భూయోఽపి నారాయణమిదం వచః। అజరశ్చామరశ్చ స్యామమృతేన వినాఽప్యహమ్
అతడు మళ్లీ నారాయణుని చూచి ఇలా అన్నాడు: "నేను అమృతాన్ని తాగకుండానే, వృద్ధాప్యం లేకుండా, మరణం లేకుండా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను."
ఏవమస్త్వితి తం విష్ణురువాచ వినతాసుతమ్। ప్రతిగృహ్య వనౌ తౌ చ గరుడో విష్ణుమబ్రవీత్
విష్ణువు వినతా కుమారునికి, "అలా జరుగుగాక" అని వరం ఇచ్చాడు. ఆ వరాన్ని స్వీకరించిన తర్వాత, గరుడుడు అడవిలో విష్ణువుతో మాట్లాడాడు.
భవతేపి వరం దద్యాం వృణోతు భగవానపి। తం వవ్రే వాహనం విష్ణుర్నరుత్మన్తం మహాబలమ్
గరుడుడు, "మీకు కూడా ఒక వరం ఇస్తాను; భగవంతుడు ఏది కావాలో కోరుకోండి" అని అన్నాడు. విష్ణువు, అతడిని — అపరాజితుడైన మహాబలుడిని — తన వాహనంగా కోరుకున్నాడు.
ధ్వజం చ చక్రే భగవానుపరి స్థాస్యసీతి తమ్। ఏవమస్త్వితి తం దేవముక్త్వా నారాయణం ఖగః
భగవంతుడు, "నీవు నా పై భాగంలో ఉండి నా ధ్వజంగా నిలవాలి" అని చెప్పాడు. "అలా జరుగుగాక" అని చెప్పి ఆ పక్షిరాజు నారాయణునికి నమస్కరించి వెళ్లిపోయాడు.
వవ్రాజ తరసా వేగాద్వాయుం స్పర్ధన్మహాజవః। తం వ్రజన్తం ఖగశ్రేష్ఠం వజ్రేణేన్ద్రోఽభ్యతాడయత్
వేగంగా, గాలి వేగంతో పోటీగా, మహాబలుడైన అతడు ముందుకు దూసుకెళ్లాడు. అప్పుడు ఆ పక్షులలో శ్రేష్ఠుడైన అతడిని ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో కొట్టాడు.
హరన్తమమృతం రోషాద్గరుడం పక్షిణాం వరమ్। తమువాచేన్ద్రమాక్రన్దే గరుడః పతతాం వరః
అమృతాన్ని తీసుకెళ్తున్న గరుడుడిని కోపంతో ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో గాయపరిచాడు. అప్పుడు ఆ పక్షులలో శ్రేష్ఠుడైన గరుడుడు, ఏడుస్తున్న ఇంద్రునితో ఇలా అన్నాడు.
ప్రహసఞ్శ్లక్ష్ణయా వాచా తథా వజ్రసమాహతః। ఋషేర్మానం కరిష్యామి వజ్రం యస్యాస్థిసంభవమ్
వజ్రాయుధంతో తగిలినా, నవ్వుతూ, మృదువుగా ఇలా అన్నాడు: "వజ్రాయుధం తయారైన ఋషి గౌరవార్థం నేను ఒక పని చేస్తాను."
వజ్రస్య చ కరిష్యామి తవైవ చ శతక్రతో। ఏతత్పత్రం త్యజామ్యేకం యస్యాన్తం నోపలప్స్యసే
"వజ్రాయుధాన్ని, నిన్ను కూడా శతక్రతువా, గౌరవిస్తాను. ఈ ఒక్క రెక్కను వదిలేస్తాను; దాని చివర నువ్వు ఎప్పటికీ కనుగొనలేవు."
న చ వజ్రనిపాతేన రుజా మేఽస్తీహ కాచన। ఏవముక్త్వా తతః పుత్రముత్ససర్జ స పక్షిరాట్
"వజ్రాయుధం తగిలినా నాకు ఏ బాధా లేదు." అని చెప్పి, ఆ పక్షిరాజు తన కుమారుడిని విడిచిపెట్టాడు.
సురూపం పత్రమాలక్ష్య సుపర్ణోఽయం భవత్వితి। తద్దృష్ట్వా మహదాశ్చర్యం సహస్రాక్షః పురందరః। ఖగో మహదిదం భూతమితి మత్వాఽభ్యభాషత
ఆ అందమైన రెక్కను చూసి, "ఇతడు సుపర్ణుడు కావాలి" అని అందరూ అన్నారు. ఆ అద్భుతాన్ని చూసిన సహస్రాక్షుడు పురందరుడు, ఈ పక్షి గొప్పవాడని భావించి ఇలా అన్నాడు.
బలం విజ్ఞాతుమిచ్ఛామి యత్తే పరమనుత్తమమ్। సఖ్యం చానన్తమిచ్ఛామి త్వయా సహ ఖగోత్తమ
"నీ పరాకాష్టమైన, అపరిమితమైన బలాన్ని తెలుసుకోవాలని ఉంది. అలాగే నీతో ఎప్పటికీ స్నేహం కావాలని కోరుకుంటున్నాను, పక్షిరాజా!"