న వ్యాధయో నాపి యమః ప్రాప్తుం శ్రేయః ప్రతీక్షతే। యావదేవ భవేత్కల్పస్తావచ్ఛ్రేయః సమాచరేత్
రోగమూ, మరణమూ మంచి ఫలితాన్ని ఎదురు చూసి ఉండవు; ఎంతవరకు శక్తి ఉంటే అంతవరకు మేలైన పనులు చేయాలి.
సర్వథా పుత్ర బలిభిర్విగ్రహో మే రోచతే। వైరం వికారం సృజతి తద్వై శస్త్రమనాయసమ్
ఎల్లప్పుడూ నా బలమైన కుమారులతో పోరాటమే నాకిష్టం; శత్రుత్వం మనసులో మార్పు తెస్తుంది, అదే బాధలేని ఆయుధం.
అనర్థమర్థం మన్యసే రాజపుత్ర సఙ్గ్రన్థనం కలహస్యాతియాతి। తద్వై ప్రవృత్తం తు యథాకథఞ్చిత్ సృజేదసీన్నిశితాన్సాయకాంశ్చ
రాజకుమారా! నీవు అనర్థాన్ని అర్థమని భావిస్తున్నావు; కలహాన్ని కలిపే పని హద్దు దాటి పోతుంది. అది మొదలైతే, ఎలాగైనా పదునైన కత్తులు, బాణాలు పుట్టించవచ్చు.
ద్యూతే పురాణైర్వ్యవహారః ప్రణీత- స్తత్రాత్యయో నాస్తి న సమ్ప్రహారః। తద్రోచతాం శకునేర్వాక్యమద్య సభాం క్షిప్రం త్వమిహాజ్ఞాపయస్వ
జూదంలో పూర్వకాలపు నియమాలు ఉన్నాయి; అక్కడ ప్రమాదమూ, గొడవలూ ఉండవు. శకుని మాటలు నేడు మనకు అనుకూలంగా ఉండాలి; సభను త్వరగా ఆదేశించు.
స్వర్గద్వారం దీవ్యతాం నో విశిష్టం తద్వర్తినాం చాపి తథైవ యుక్తమ్। భవేదేవం హ్యాత్మనా తుల్యమేవ దురోదరం పాణ్డవైస్త్వం కురుష్వ
మనకు జూదమే స్వర్గద్వారం అవ్వాలి; ఆ మార్గంలో నడిచేవారికి కూడా ఇది తగినదే. మనకు సమానంగా ఉండేలా పాండవులతో జూదాన్ని ఏర్పాటుచేయు.
వాక్యం న మే రోచతే యత్త్వయోక్తం యత్తే ప్రియం తత్క్రియతాం నరేన్ద్ర। పశ్చాత్తప్స్యసే తదుపాక్రమ్య వాక్యం న హీదృశం భావి వచో హి ధర్మ్యమ్
నీవు చెప్పిన మాటలు నాకు నచ్చలేదు; నీకు ఇష్టమైనదే జరగనీ, రాజా. తరువాత నీవు చేసిన పని మీద పశ్చాత్తాపపడతావు; ఇలాంటి మాటలు ధర్మబద్ధమైనవీ, జరగబోయేవీ కావు.
దృష్టం హ్యేతద్విదురేణై సర్వం విపశ్చితా బుద్ధివిద్యానుగేన। తదేవైతదవశస్యాభ్యుపైతి మహద్భయం క్షత్రియజీవఘాతి
విదురుడు తన జ్ఞానంతో, వివేకంతో ఈ సంగతులన్నీ ముందే గ్రహించాడు. అతడి మాటలను పట్టించుకోకపోతే, అది క్షత్రియుల ప్రాణాలను నాశనం చేసే మహా ప్రమాదానికి దారి తీస్తుంది.
ఏవముక్త్వా ధృతరాష్ట్రో మనీషీ దైవం మత్వా పరమం దుస్తరం చ। శశాసోచ్చైః పురుషాన్పుత్రవాక్యే స్థితో రాజా దైవసంమూఢచేతాః
ఇలా చెప్పి, ధృతరాష్ట్రుడు, విధిని అత్యంత గంభీరంగా, దాటి పోవడం కష్టమని భావించి, తన కుమారుని మాటలు అనుసరించి, పురుషులకు గట్టిగా ఆదేశించాడు; రాజు విధి వల్ల మూర్ఖుడై నిలిచిపోయాడు.
సహస్రస్తమ్భాం హేమవైదూర్యచిత్రాం శతద్వారాం తోరణస్ఫాటికాఢ్యామ్। సభామగ్ర్యాం క్రోశమాత్రాయతాం మే తద్విస్తారామాశు కుర్వన్తు యుక్తాః
వెయ్యి బంగారు, వైడూర్యపు స్తంభాలతో, వంద తలుపులతో, స్ఫటికపు ద్వారాలతో, ఒక క్రోశం పొడవుగా ఉన్న గొప్ప సభను నిపుణులు త్వరగా సిద్ధం చేయాలి.
శ్రుత్వా తస్య త్వరితా నిర్విశఙ్కాః ప్రాజ్ఞా దక్షాస్తాం తదా చక్రురాశు। సర్వద్రవ్యాణ్యుపజహ్రుః సభాయాం సహస్రశః శిల్పినశ్చైవ యుక్తాః
ఆయన ఆజ్ఞ విని, తెలివైన, నైపుణ్యం కలిగిన శిల్పులు ఎలాంటి సందేహం లేకుండా వెంటనే ఆ సభను నిర్మించారు; వేలాది వస్తువులను సభలోకి తెచ్చారు, నిపుణులు సిద్ధంగా ఉన్నారు.
కాలేనాల్పేనాథ నిష్ఠాం గతాం తాం సభాం రమ్యాం బహురత్నాం విచిత్రామ్। చిత్రైర్హైమైరాసనైరభ్యుపేతా- మాచఖ్యుస్తే తస్య రాజ్ఞః ప్రతీతాః
తర్వాత కొద్ది కాలంలో, నమ్మకమైన సేవకులు ఆ రాజుకు, ఎన్నో రత్నాలతో అలంకరించబడిన, అద్భుతమైన, బంగారు మెరుగైన ఆసనాలతో సుసज्जితమైన ఆ సభగృహం పూర్తయినదని వివరంగా చెప్పారు.
తతో విద్వాన్విదురం మన్త్రిముఖ్య- మువాచేదం ధృతరాష్ట్రో నరేన్ద్రః। యుధిష్ఠిరం రాజపుత్రం చ గత్వా మద్వాక్యేన క్షిప్రమిహానయస్వ
ఆ తరువాత, రాజులలో జ్ఞానిగా ఉన్న ధృతరాష్ట్రుడు, ప్రధాన మంత్రిగా ఉన్న విదురుని ఇలా అన్నాడు: 'వెళ్ళి, నా పేరుతో యుధిష్ఠిరుని వెంటనే ఇక్కడికి తీసుకురా.'
సభేయం మే బహురత్నా విచిత్రా శయ్యాసనైరుపపన్నా మహార్హైః। సా దృశ్యతాం భ్రాతృభిః సార్ధమేత్య ముహృద్ద్యూతం వర్తతామత్ర చేతి
ఈ నా సభగృహం ఎన్నో రత్నాలతో, అద్భుతంగా, విలువైన మంచాలు, ఆసనాలతో అలంకరించబడింది. యుధిష్ఠిరుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి వచ్చి దీన్ని చూడాలి. ఇక్కడ స్నేహపూర్వకంగా పాశాక్రిడ ఆడాలి.'
మతమాజ్ఞాయ పుత్రస్య ధృతరాష్ట్రో నరాధిపః। మత్వా చ దుస్తరం దైవమేతద్రాజంశ్చకార హ
తన కుమారుని ఉద్దేశాన్ని గ్రహించిన ధృతరాష్ట్రుడు, ఈ పని దైవానికి కూడా దుర్లభమని భావించినా, అయినా అది చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
అన్యాయేన తథోక్తస్తు విదురో విదుషాం వరః। నాభ్యనన్దద్వచో భ్రాతుర్వచనం చేదమబ్రవీత్
అయితే, విదురుడు, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు, తన అన్నయ్య చెప్పిన ఈ అన్యాయమైన మాటలను ఆమోదించలేదు. దానికి బదులుగా ఇలా అన్నాడు.
నాభినన్దే నృపతే ప్రైషమేతం మైవం కృథాః కులనాశాద్బిభేమి। పుత్రైర్భిన్నః కలహస్తే ధ్రువం స్యా- దేతచ్ఛఙ్కే ద్యూతకృతే నరేన్ద్ర
'రాజా! నేను ఈ ఆజ్ఞను సమ్మతించను. ఇలా చేయవద్దు. వంశ నాశనం జరుగుతుందేమో అని భయపడుతున్నాను. కుమారులు విభేదిస్తే కలహం తప్పదు. పాశాక్రిడ కారణంగా ఇదే జరుగుతుందేమో అనిపిస్తోంది, రాజా!'
నేహ క్షత్తః కలహస్తప్స్యతే మాం న చేద్దైవం ప్రతిలోమం భవిష్యత్। ఛాత్రా తు దిష్టస్య వశే కిలేదం సర్వం జగచ్చేష్టతి న స్వతన్త్రమ్
'క్షత్త! ఇక్కడ కలహం జరగదు. దైవం వ్యతిరేకంగా తిరిగితే తప్ప. ఈ లోకమంతా దైవ నిర్ణయానుసారమే నడుస్తుంది, ఎవ్వరూ స్వేచ్ఛగా ఏమీ చేయలేరు.'
తదద్య విదుర ప్రాప్య రాజానం మమ శాసనాత్। క్షిప్రమానయ దుర్ధర్షం కున్తీపుత్రం యుధిష్ఠిరమ్
'కాబట్టి, విదురా! ఇప్పుడు నా ఆజ్ఞతో వెంటనే కుంతీ కుమారుడైన యుధిష్ఠిరుని ఇక్కడికి తీసుకురా.'
తతః ప్రాయాద్విదురోఽశ్వైరుదారై- ర్మహాజవైర్బలిభిః సాధు దాన్తైః। బలాన్నియుక్తో ధృతరాష్ట్రేణ రాజ్ఞా మనీషిణాం పాణ్డవానాం సకాశే
అంతట విదురుడు, ధృతరాష్ట్రుడు పంపిన, ఉత్తమమైన, వేగవంతమైన, బలమైన, శాంతమైన గుర్రాలతో పాండవుల వద్దకు బయలుదేరాడు.
సోఽభిపత్య తదధ్వానమాసాద్య నృపతేః పురమ్। ప్రవివేశ మహాబుద్ధిః పూజ్యమానో ద్విజాతిభిః
ఆ మార్గాన్ని దాటి, రాజధానిని చేరి, గొప్ప జ్ఞానమున్న విదురుడు, ద్విజులచే గౌరవించబడుతూ లోపలికి ప్రవేశించాడు.
స రాజగృహమాసాద్య కుబేరభవనోపమమ్। అభ్యాగచ్ఛత ధర్మాత్మా ధర్మపుత్రం యుధిష్ఠిరమ్
కుబేరుని భవనాన్ని పోలిన రాజభవనాన్ని చేరిన విదురుడు, ధర్మపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
తం వై రాజా సత్యధృతిర్మహాత్మా అజాతశత్రుర్విదురం యథావత్। పూజాపూర్వం ప్రతిగృహ్యాజమీఢ- స్తతోఽపృచ్ఛద్ధృతరాష్ట్రం సపుత్రమ్
సత్యనిష్ఠుడైన, మహాత్ముడైన, శత్రువులేని ఆ రాజు, విదురుని యథావిధిగా గౌరవంతో ఆహ్వానించి, ధృతరాష్ట్రుడు మరియు అతని కుమారుల క్షేమాన్ని అడిగాడు.
విజ్ఞాయతే తే మనసోఽప్రహర్షః కచ్చిత్క్షత్తః కుశలేనాగతోఽసి। కచ్చిత్పుత్రాః స్థవిరస్యానులోమా వశానుగాశ్చాపి విశోఽథ కచ్చిత్
'నీ మనస్సు ప్రశాంతంగా లేదని అనిపిస్తోంది. క్షత్త! నువ్వు ఆరోగ్యంగా వచ్చావా? రాజు కుమారులు వృద్ధుడైన రాజుకు విధేయంగా ఉన్నారా? ప్రజలు కూడా నియంత్రణలో ఉన్నారా?'
రాజా మహాత్మా కుశలీ సపుత్ర ఆస్తే వృతో జ్ఞాతిభిరిన్ద్రకల్పః। ప్రీతో రాజన్పుత్రగుణైర్వినీతో విశోక ఏవాత్మరతిర్మహాత్మా
'మహాత్ముడైన రాజు తన కుమారులతో కలిసి, బంధువులతో చుట్టుముట్టబడి, ఇంద్రునిలా సుఖంగా ఉన్నాడు. కుమారుల గుణాలకు సంతోషంగా, నియమంగా, దుఃఖం లేకుండా, తనలో తాను తృప్తిగా ఉన్నాడు, మహారాజా!'
ఇదం తు త్వాం కురురాజోఽభ్యువాచ పూర్వం పృష్ట్వా కుశలం చావ్యయం చ। ఇయం సభా త్వత్సభాతుల్యరూపా భ్రాతౄణాం తే దృస్యతామేత్య పుత్ర
'కాని, కురురాజు ముందుగా నీ క్షేమాన్ని అడిగి, తర్వాత ఇలా సందేశం పంపాడు: "ఈ సభగృహం నీ సభకు సమానంగా ఉంది. నువ్వు నీ అన్నదమ్ములతో కలిసి వచ్చి దీన్ని చూడాలి."'
సమాగమ్య భ్రాతృభిః పార్థ తస్యాం సుహృద్ద్యూతం క్రియతాం రమ్యతాం చ। ప్రీయామహే భవతాం సఙ్గమేన సమాగతాః కురవశ్చాపి సర్వే
'పార్థా! నువ్వు నీ అన్నదమ్ములతో అక్కడ చేరి, స్నేహపూర్వకంగా పాశాక్రిడ ఆడి, ఆనందించాలి. మేమంతా నీ రాకతో సంతోషిస్తున్నాము. కురువంశస్థులందరూ కూడారు.'
దురోదరా విహితా యే తు తత్ర మహాత్మనా ధృతరాష్ట్రేణ రాజ్ఞా। తాన్ద్రక్ష్యసే కితవాన్సన్నివిష్టా- నిత్యాగతోఽహం నృపతే తజ్జుషస్వ
'ధృతరాష్ట్ర మహాత్ముడు అక్కడ నియమించిన నిపుణులైన పాశాక్రిడగాళ్లను నువ్వు చూస్తావు, మహారాజా! దీనికోసమే నేను వచ్చాను. దయచేసి ఇది అంగీకరించు.'
ద్యూతే క్షత్తః కలహో విద్యతే నః కో వై రోచతనే బుధ్యమానః। కిం వా భవాన్మన్యతే యుక్తరూపం భవద్వాక్యే సర్వ ఏవ స్థితాః స్మః
'క్షత్త! ఈ పాశాక్రిడలో మనకు ఎలాంటి కలహం లేదు. జ్ఞానులు ఎవరు కలహాన్ని ఇష్టపడతారు? నువ్వు ఏది సముచితమని భావిస్తావో చెప్పు. మేమంతా నీ మాటకే కట్టుబడి ఉన్నాము.'
జానామ్యహం ద్యూతమనర్థమూలం కృతశ్చ యత్నోఽస్య మయా నివారణే। రాజా చ మాం ప్రాహిమోత్త్వత్సకాశం శ్రుత్వా విద్వఞ్శ్రేయ ఇహాచరస్వ
నేను బాగా తెలుసు, జూదం అనర్థాలకు మూలమని. దాన్ని ఆపేందుకు నేను ఎంతగానో ప్రయత్నించాను. అయినా రాజు నన్ను మీ వద్దకు పంపించాడు. 'బుద్ధిమంతుడా, ఇక్కడ మేలు జరిగేలా చూడు' అని విని పంపించాడు.
కే తత్రాన్యే కితవా దీవ్యమానా వినా రాజ్ఞో ధృతరాష్ట్రస్య పుత్రైః। పృచ్ఛామి త్వాం విదుర బ్రూహి నస్తాన్ యైర్దీవ్యామః శతశః సన్నిపత్య
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు తప్ప అక్కడ ఇంకెవరు జూదం ఆడతారు? విదురా, నీవు చెప్పు, మనం ఎవరి తో కలిసి వందల మంది మధ్య జూదం ఆడబోతున్నామో చెప్పు.