ఉత్పపాత మహావీర్యః పక్షిరాట్ పరవీరహా। సముత్పత్యాన్తరిక్షస్థం దేవానాముపరి స్థితమ్
పక్షిరాజు, శత్రువులను సంహరించే వాడు, గొప్ప వీరుడై పైకి ఎగిరి, ఆకాశంలో దేవతలపై నిలబడ్డాడు.
వర్మిమో విబుధాః సర్వే నానాశస్త్రైరవాకిరన్। పట్టిశైః పరిధైః శూలైర్గదాభిశ్చ సవాసవాః
అందరు దేవతలు, ఇంద్రుడితో కలిసి, రకరకాల ఆయుధాలతో—గదలు, కటారాలు, కఠిన కర్రలు, శూలాలతో అతనిపై వర్షంలా విసిరారు.
క్షురప్రైర్జ్వలితైశ్చాపి చక్రైరాదిత్యరూపిభిః। నానాశస్త్రవిసర్గైస్తైర్వధ్యమానః సమన్తతః
పొడవైన, మెరుస్తున్న చక్రాలతో, రకరకాల ఆయుధాలతో చుట్టూ ఉన్న పక్షిరాజును వారు అన్ని వైపులా దాడి చేశారు.
కుర్వన్సుతుములం యుద్ధం పక్షిరాణ్ణ వ్యకమ్పత। నిర్దహన్నివ చాకాశే వైనతేయః ప్రతాపవాన్। పక్షాభ్యామురసా చైవ సమన్తాద్వ్యక్షిపత్సురాన్
పక్షిరాజు భయంకరమైన యుద్ధం చేశాడు, కానీ కదలలేదు. వినతా కుమారుడు, ఆకాశాన్ని కాల్చుతున్నట్టు, తన రెక్కలు, ఛాతీ, ముక్కుతో దేవతలను చుట్టూ ఎగురవేశాడు.
తే విక్షిప్తాస్తతో దేవా దుద్రువుర్గరుడార్దితాః। నఖతుణ్డక్షతాశ్చైవ సుస్రువుః శోణితం బహు
ఆ తర్వాత గరుడుడు దెబ్బతీయడంతో దేవతలు చెల్లాచెదురయ్యారు. అతని నఖాలు, ముక్కు గాయాలతో వారు బాగా రక్తం కార్చారు.
సాధ్యాః ప్రాచీం సగన్ధర్వా వసవో దక్షిణాం దిశమ్। ప్రజగ్ముః సహితా రుద్రాః పతగేన్ద్రప్రధర్షితాః
సాధ్యులు, గంధర్వులతో కలిసి తూర్పు వైపుకి, వసువులు దక్షిణ దిశకు, రుద్రులు కూడి—all పక్షిరాజు భయపెట్టడంతో పరుగు తీశారు.
దిశం ప్రతీచీమాదిత్యా నాసత్యావుత్తరాం దిశమ్। ముహుర్ముహుః ప్రేక్షమాణా యుధ్యమానం మహౌజసః
ఆదిత్యులు పడమర వైపుకి, నాసత్యులు ఉత్తర దిశకు వెళ్లారు. వారు మళ్లీ మళ్లీ వెనక్కి చూసుకుంటూ, ఆ మహాశక్తివంతుడు యుద్ధం చేస్తున్నాడని చూశారు.
అశ్వక్రన్దేన వీరేణ రేణుకేన చ పక్షిరాట్। క్రథనేన చ శూరేణ తపనేన చ ఖేచరః
పక్షిరాజు, అశ్వక్రందుడు అనే వీరుడితో, రెణుకుడు, ధైర్యవంతుడైన క్రథనుడు, ఆకాశంలో సంచరించే తపనుడు వీరితో యుద్ధం చేశాడు.
ఉలూకశ్వసనాభ్యాం చ నిమేషేణ చ పక్షిరాట్। ప్రరుజేన చ సంగ్రామం చకార పులినేన చ
పక్షిరాజు, ఉలూకుడు, శ్వసనుడు, నిమేషుడు, ప్రరుజుడు, పులినుడు వీరితో కూడా యుద్ధం చేశాడు.
తాన్పక్షనఖతుణ్డాగ్రైరభినద్వినతాసుతః। యుగాన్తకాలే సంక్రుద్ధః పినాకీవ పరంతప
వినతా కుమారుడు, యుగాంతంలో కోపంతో ఉన్న శివుడిలా, తన రెక్కలు, నఖాలు, ముక్కు అంచులతో వారిని గాయపరిచాడు, శత్రువులను కాల్చేశాడు.
మహాబలా మహోత్సాహాస్తేన తే బహుధా క్షతాః। రేజురభ్రఘనప్రఖ్యా రుధిరౌఘప్రవర్షిణః
అతిశయమైన బలంతో, అపారమైన ఉత్సాహంతో అతను వారిని అనేక విధాలుగా గాయపరిచాడు. వారు మేఘాలు గర్జించినట్లు గర్జిస్తూ, రక్తం ప్రవహిస్తూ ఉన్నారు.
తాన్కృత్వా పతగశ్రేష్ఠః సర్వానుత్క్రాన్తజీవితాన్। అతిక్రాన్తోఽమృతస్యార్థే సర్వతోఽగ్నిమపశ్యత
అందరినీ సంహరించిన తరువాత, పక్షిరాజు వారందరి ప్రాణాలు విడిచిపోతే అమృతాన్ని కోసం ముందుకు సాగి, చుట్టూ ఎక్కడ చూసినా అగ్ని కనిపించింది.
ఆవృణ్వానం మహాజ్వాలమర్చిర్భిః సర్వతోఽమ్బరమ్। దహన్తమివ తీక్ష్ణాంశుం చణ్డవాయుసమీరితమ్
అతడు చుట్టూ ఆకాశాన్ని కప్పేసిన గొప్ప అగ్ని జ్వాలలను చూశాడు. ఆ అగ్ని ఉగ్రంగా మండుతూ, గాలి వేగంతో మరింత భయంకరంగా దహించేది.
జ్వలన్తమగ్నిం తమమిత్రతాపనః సమాస్తరత్పత్రరథో నదీభిః। తతః ప్రచక్రే వపురన్యదల్పం ప్రవేష్టుకామోఽగ్నిమభిప్రశామ్య
శత్రువులను సంహరించేవాడు, తన రెక్కల రథంతో నదుల సహాయంతో మండుతున్న అగ్నిని దాటి వెళ్లాడు. ఆ తరువాత, ఆ అగ్నిని శాంతింపజేసి, లోపలికి ప్రవేశించాలనే ఉద్దేశంతో తన రూపాన్ని చిన్నదిగా మార్చుకున్నాడు.
సుశీఘ్రమాగమ్య పునర్జవేన
అతడు మళ్లీ చాలా వేగంగా తిరిగి వచ్చాడు.
జామ్బూనదమయో భూత్వా మరీచినికరోజ్జ్వలః। ప్రవివేశ బలాత్పక్షీ వారివేగ ఇవార్ణవమ్
జాంబూనదపు బంగారం వలె ప్రకాశిస్తూ, అనేక కిరణాలతో మెరిసిపోతూ, ఆ పక్షి సముద్రంలోకి నీటి ప్రవాహంలా బలంగా ప్రవేశించాడు.
స చక్రం క్షురపర్యన్తమపశ్యదమృతాన్తికే। పరిభ్రమన్తమనిశం తీక్ష్ణధారమయస్మయమ్
అక్కడ అమృతం దగ్గర, ఎప్పుడూ త్రిప్పుతూ ఉండే, ఉక్కుతో చేసిన పదునైన అంచులతో కూడిన చక్రాన్ని అతడు చూశాడు.
జ్వలనార్కప్రభం ఘోరం ఛేదనం సోమహారిణామ్। ఘోరరూపం తదత్యర్థం యన్త్రం దేవైః సునిర్మితమ్
ఆ యంత్రం అగ్ని, సూర్యులా ప్రకాశిస్తూ, భయంకరంగా, అమృతాన్ని కాపాడేందుకు దేవతలు నిర్మించిన ఘోరమైన సంహారక రూపంలో కనిపించింది.
తస్యాన్తరం స దృష్ట్వై పర్యవర్తత ఖేచరః। అరాన్తరేణాభ్యపతత్సంక్షిప్యాఙ్గం క్షణేన హ
ఆ యంత్రంలో ఒక ఖాళీ చోటు చూసి, ఆకాశంలో సంచరించే వాడు తన శరీరాన్ని చిన్నదిగా చేసుకుని, spokes మధ్యలోని ఆ అంతరాన్ని క్షణంలో దాటి వెళ్లాడు.
అధశ్చక్రస్య చైవాత్ర దీప్తానలసమద్వ్యుతీ। విద్యుజ్జిహ్వౌ మహావీర్యౌ దీప్తాస్యౌ దీప్తలోచనౌ
ఆ చక్రం కింద, అగ్నిలా ప్రకాశించే, మెరుపులాంటి నాలుకలు, వెలిగే నోర్లు, మెరిసే కళ్ళతో, మహాశక్తి కలిగిన రెండు పాములు ఉన్నాయి.
చక్షుర్విషౌ మహాఘోరౌ నిత్యం క్రుద్ధౌ తరస్వినౌ। అమృతస్యైవ రక్షార్థం దదర్శ భుజగోత్తమౌ
వాటికి విషపూరితమైన కళ్ళు, భయంకరమైన రూపం, ఎప్పుడూ కోపంతో, వేగంగా ఉండేవి. అమృతాన్ని కాపాడటానికి ఆ రెండు శ్రేష్ఠమైన పాములను అతడు చూశాడు.
సదా సంరబ్ధనయనౌ సదా చానిమిషేక్షణౌ। తయోరేకోఽపి యం పశ్యేత్స తూర్ణం భస్మసాద్భవేత్
వాటికి ఎప్పుడూ కోపంతో నిండిన కళ్ళు, ఎప్పుడూ మిట్టమిట్టలుగా ఉండేవి. వాటిలో ఒక్కటి ఎవ్వరినైనా చూసినా వెంటనే బూడిదగా మారిపోతారు.
తౌ దృష్ట్వా సహసా ఖేదం జగామ వినతాత్మజః। కథమేతౌ మహావీర్యౌ జేతవ్యౌ హరిభోజినౌ
వాటిని చూసిన వెంటనే వినతా కుమారుడు ఒక్కసారిగా దిగులుపడ్డాడు: 'ఈ మహాశక్తివంతులు, పసుపు వర్ణాన్ని తినేవారు, వీరిని ఎలా జయించగలను?' అని ఆలోచించాడు.
ఇతి సంచిన్త్య గరుడస్తయోస్తూర్ణం నిరాకరః।' తయోశ్చక్షూంషి రజసా సుపర్ణః సహసాఽఽవృణోత్। తాభ్యామదృష్టరూపోఽసౌ సర్వతః సమతాడయత్
అలా ఆలోచించిన గరుత్మంతుడు వెంటనే భయాన్ని విడిచిపెట్టి, సుపర్ణుడు ధూళితో వాటి కళ్ళను ఆకస్మికంగా కప్పివేశాడు. వాటికి కనిపించకుండా, అన్ని వైపులా దెబ్బలు కొట్టాడు.
తయోరఙ్గే సమాక్రమ్య వైనతేయోఽన్తరిక్షగః। ఆచ్ఛినత్తరసా మధ్యే సోమమభ్యద్రవత్తతః
వినతా కుమారుడు ఆ రెండు పాముల మీదికి ఎక్కి, మధ్యలో వేగంగా కోసి, వెంటనే సోమాన్ని దిశగా పరుగెత్తాడు.
సముత్పాట్యామృతం తత్ర వైనతేయస్తతో బలీ। ఉత్పపాత జవేనైవ యన్త్రమున్మథ్య వీర్యవాన్
అక్కడ వినతా కుమారుడు అమృతాన్ని బలంగా పట్టుకొని, ఆ యంత్రాన్ని ధైర్యంగా ధ్వంసం చేసి, వేగంగా పైకి ఎగిరిపోయాడు.
అపీత్వైవామృతం పక్షీ పరిగృహ్యాశు నిఃసృతః। ఆగచ్ఛదపరిశ్రాన్త ఆవార్యార్కప్రభాం తతః
అమృతాన్ని త్రాగకుండా, ఆ పక్షి దాన్ని పట్టుకొని, త్వరగా బయలుదేరి, అలసట లేకుండా, సూర్యుని కాంతిని కూడా ఆపుతూ వెళ్లిపోయాడు.
విష్ణునా చ తదాకాశే వైనతేయః సమేయివాన్। తస్య నారాయణస్తుష్టస్తేనాలౌల్యేన కర్మణా
ఆకాశంలో గరుత్మంతుడు విష్ణువును కలిశాడు. అతడు లోభం లేకుండా చేసిన కార్యానికి నారాయణుడు సంతోషించాడు.
తమువాచావ్యయో దేవో వరదోఽస్మీతి ఖేచరమ్। స వవ్రే తవ తిష్ఠేయముపరీత్యన్తరిక్షగః
అవ్యయుడైన దేవుడు ఆకాశంలో సంచరించే వానికి, "నేను వరాలిచ్చేవాడిని" అని చెప్పాడు. అప్పుడు ఆ గగనంలో తిరిగే వాడు, "నేను నీకు పైగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను" అని అడిగాడు.
ఉవాచ చైనం భూయోఽపి నారాయణమిదం వచః। అజరశ్చామరశ్చ స్యామమృతేన వినాఽప్యహమ్
అతడు మళ్లీ నారాయణుని చూచి ఇలా అన్నాడు: "నేను అమృతాన్ని తాగకుండానే, వృద్ధాప్యం లేకుండా, మరణం లేకుండా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను."