ద్యూతప్రియశ్చ కౌన్తేయో న చ జానాతి దేవితుమ్। ఆహూతశ్చైష్యతి వ్యక్తం నిత్యమేవాహ్వయత్స్వయమ్
కుంతీ కుమారుడు జూదాన్ని ఎంతో ఇష్టపడతాడు, కానీ ఆడటం ఎలా అనేది అతనికి తెలియదు. ఎవరో పిలిస్తే తప్పకుండా వస్తాడు, ఎందుకంటే అతనే తరచూ ఇతరులను ఆహ్వానిస్తుంటాడు.
నియతం తం విజేష్యామి కృత్వా తు కపటం విభో। ఆనయామి సమృద్ధిం తాం దివ్యాం చోపాహ్వయస్వ తమ్
ప్రభూ! నేను తప్పకుండా మోసం చేసి అతన్ని ఓడిస్తాను. ఆ గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని తీసుకొస్తాను. కాబట్టి, అతన్ని జూదానికి పిలవండి.
ఏవముక్తః శకునినా రాజా దుర్యోధనస్తతః। ధృతరాష్ట్రమిదం వాక్యమపదాన్తరమబ్రవీత్
శకుని ఇలా చెప్పగానే, రాజైన దుర్యోధనుడు ఆలస్యం చేయకుండా ధృతరాష్ట్రునికి ఈ మాటలు చెప్పాడు.
అయముత్సహతే రాజఞ్శ్రియమాహర్తుమక్షవిత్। ద్యూతేన పాణ్డుపుత్రస్య తదనుజ్ఞాతుమర్హసి
రాజా! ఈయన పాండవుని ధనాన్ని జూదం ద్వారా దక్కించుకోవాలని ఉత్సాహంగా ఉన్నాడు. అందుకే మీరు అనుమతి ఇవ్వాలి.
క్షత్తా మన్త్రీ మహాప్రాజ్ఞః స్థితో యస్యాస్మి శాసనే। తేన సఙ్గమ్య వేత్స్యామి కార్యస్యాస్య వినిశ్చయమ్
ధన్యుడు, నేను విదురుని మాట వింటూ ఉంటాను. అతడితో కలిసి ఈ కార్యానికి ఏం చేయాలో నిర్ణయిస్తాను.
స హి ధర్మం పురస్కృత్య దీర్ఘదర్శీ పరం హితమ్। ఉభయోటః పక్షయోర్యుక్తం వక్ష్యత్యర్థవినిశ్చయమ్
అతడు ధర్మాన్ని ముందుంచి, దూరదృష్టితో, రెండు పక్షాలకు మేలు జరిగేలా న్యాయంగా నిర్ణయం చెబుతాడు.
నివర్తయిష్యతి త్వాఽసౌ యది క్షత్తా సమేష్యతి। నివృత్తే త్వయి రాజేన్ద్ర మరిష్యేఽహమసంశయమ్
విదురు వచ్చి మిమ్మల్ని ఆపమని చెప్పితే, నేను కూడా ఆగిపోతాను రాజేంద్రా! మీరు ఆగిపోతే, నేను తప్పకుండా చనిపోతాను.
స త్వం మయి మృతే రాజన్విదురేణ సుఖీ భవ। భోక్ష్యసే పృథివీం కృత్స్నాం కిం మయా త్వం కరిష్యసి।। శమ్పాయన ఉవాచ
రాజా! నేను చనిపోతే, మీరు విదురునితో సంతోషంగా ఉండండి. మీరు మొత్తం భూమిని అనుభవించండి. నాతో మీకు ఏమి ఉపయోగం?
ఆర్తవాక్యం తు తత్తస్య ప్రణయోక్తం నిశమ్య సః। ధృతరాష్ట్రోఽబ్రవీత్ప్రేష్యన్దుర్యోధనమతే స్థితః
దుర్యోధనుడు బాధతో, ప్రేమతో చెప్పిన మాటలు విని, ధృతరాష్ట్రుడు అతని మనసు పాటిస్తూ ఇలా అన్నాడు.
స్థూణాసహస్రైర్బృహతీం శతద్వారాం సభాం మమ। మనోరమాం దర్శనీయామాశు కుర్వన్తుం శిల్పినః
నా కోసం వేలు స్తంభాలతో, వంద తలుపులతో, అందంగా, చూడటానికి ముచ్చటగా ఉండే సభను కార్మికులు త్వరగా నిర్మించాలి.
తతః సంస్తీర్య రత్నైస్తాం తక్ష్ణ ఆనాయ్య సర్వశః। సుకృతాం సుప్రవేశాం చ నివేదయత మేఽశనైః
ఆ సభను రత్నాలతో పూర్తిగా అలంకరించి, బాగా నిర్మించి, అందరూ సులభంగా ప్రవేశించగలిగేలా తయారుచేసి, ఆలస్యం చేయకుండా నాకు తెలియజేయండి.
దూర్యోధనస్య శాన్త్యర్థమితి నిశ్చిత్య భూమిపః। ధృతరాష్ట్రో మహారాజ ప్రాహిణోద్విదురాయ వై
దుర్యోధనుడికి శాంతి కలగాలని నిర్ణయించిన ధృతరాష్ట్ర మహారాజు, విదురుని పంపించాడు.
అపృష్ట్వా విదురం స్వస్యన నాసీత్కశ్చిద్వినిశ్చయః। ద్యూతే దోషాంశ్చ జానన్స పుత్రస్నేహాదకృష్యత
విదురుని అడగకుండా ఎవరూ నిర్ణయం తీసుకోరు. జూదానికి లోపాలు తెలుసు అయినా, కుమారునిపై ప్రేమతో ఆయన ఒప్పుకున్నాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా విదురో ధీమాన్కలిద్వారముపస్థితమ్। వినాశముఖముత్పన్నం ధృతరాష్ట్రముపాద్రవత్
విదురు ఈ మాటలు విని, కలహానికి తలుపు తెరచినదని, నాశనం మొదలైందని గ్రహించి, ధృతరాష్ట్రుని వద్దకు వెళ్లాడు.
సోఽభిగమ్య మహాత్మానం భ్రాతా భ్రాతరమగ్రజమ్। మూర్ధ్నా ప్రణమ్య చరణావిదం వచనమబ్రవీత్
విదురు తన పెద్ద అన్న దగ్గరకు వెళ్లి, అతని పాదాలకు తల వంచి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు.
నాభినన్దామి తే రాజన్వ్యవసాయమిమం ప్రభో। పుత్రైర్భేదో యథా న స్థాద్ద్యూతహేతోస్తథా కురు
రాజా! మీ ఈ నిర్ణయాన్ని నేను సమర్థించను. జూదం వల్ల పిల్లల మధ్య చిచ్చు రాకూడదు. దయచేసి ఇది చేయవద్దు.
క్షత్తః పుత్రేషు పుత్రైర్మే కలహో న భవిష్యతి। యది దేవాః ప్రసాదం నః కరిష్యన్తి న సంశయః
క్షత్తా! దేవతలు అనుగ్రహిస్తే, నా పిల్లలూ, మీ పిల్లలూ ఎప్పుడూ కలహపడరు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అశుభం వా శుభం వాపి హితం వా యది వాఽహితమ్
అది శుభమైందా, అశుభమైందా, మేలు చేసేదా, హాని చేసేదా,
మయి సన్నిహితే ద్రోణే భీష్మే త్వయి చ భారత। అనయో దైవవిహితో న కథఞ్చిద్భవిష్యతి
ద్రోణుడు, భీష్ముడు, నీవు నా దగ్గర ఉన్నప్పుడు, భారతా, ఈ దురంతం విధి వల్ల జరిగినా, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ జరగదు.
గచ్ఛ త్వం రథమాస్థాయ హయైర్వాతసమైర్జవే। ఖాణ్డవప్రస్థమద్యైవ సమానయ యుధిష్ఠిరమ్
నీవు ఇప్పుడు వెళ్ళి, గాలి వేగంతో పరుగెత్తే గుర్రాలు ఉన్న రథంపై ఎక్కి, ఈ రోజే యుధిష్ఠిరుని ఖాండవప్రస్థానికి తీసుకొచ్చి రా.
న వాచ్యో వ్యవసాయో మే విదురైతద్బ్రవీమి తే। దైవమేవ పరం మన్యే యేనైతదుపపద్యతే
నా నిర్ణయం గురించి చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు, విదురా, నేను నీకు చెప్పేది ఇదే — ఇది ఇలా జరగడానికి కారణం విధి మాత్రమే అని నేను భావిస్తున్నాను.
ఇత్యుక్తో విదురో ధీమాన్నేదమస్తీతి చిన్తయన్। ఆపగేయం మహాప్రాజ్ఞమభ్యగచ్ఛత్సుదుః ఖితః
ఇలా అన్న తరువాత, తెలివైన విదురుడు, 'ఇది అలా కాదు' అని ఆలోచిస్తూ, నది ఒడ్డున ఉన్న మహాపండితుని దగ్గరకు, ఎంతో బాధతో వెళ్లాడు.
కథం సమభవద్ద్యూతం భ్రాతౄణాం తన్మహాత్యయమ్। యత్ర తద్వ్యసనం ప్రాప్తం పాణ్డవైర్మే పితామహైః
ఆ సోదరులకు ఆ మహా అపాయం అయిన జూదం ఎలా జరిగింది? అక్కడ పాండవులు పెద్దల చేతిలో ఆపదను ఎలా ఎదుర్కొన్నారు?
కే చ తత్ర సమాస్తారా రాజానో బ్రహ్మవిత్తమ। కే చైనమన్వమోదన్త కే చైనం ప్రత్యషేధయన్
అక్కడ ఎవరు రాజులు కూడారు, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా? ఎవరు ఆ జూదాన్ని సమర్థించారు, ఎవరు వ్యతిరేకించారు?
విస్తరేణైతదిచ్ఛామి కథ్యమానం త్వయా ద్విజ। మూలం హ్యేతద్వినాశస్య పృథివ్యా ద్విజసత్తమ
ఇవన్నీ వివరంగా నీవు చెప్పాలని నేను కోరుతున్నాను, ద్విజోత్తమా. ఎందుకంటే, భూమి నాశనానికి ఇది మూలకారణం.
ఏవముక్తస్తతో రాజ్ఞా వ్యాసశిష్యః ప్రతాపవాన్। ఆచచక్షేఽథ యద్వృత్తం తత్సర్వం వేదతత్త్వవిద్
రాజు ఇలా అడిగిన తరువాత, వేదసారాన్ని తెలిసిన, వ్యాసుని శిష్యుడు అయిన పరాక్రమశాలి వాడు, అక్కడ జరిగిన సంగతులన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
ఏవముక్తస్తతో రాజ్ఞా వ్యాసశిష్యః ప్రతాపవాన్। ఆచచక్షేఽథ యద్వృత్తం తత్సర్వం వేదతత్త్వవిత్
రాజు ఇలా అడిగిన తరువాత, వేదసారాన్ని తెలిసిన, వ్యాసుని శిష్యుడు అయిన పరాక్రమశాలి వాడు, అక్కడ జరిగిన సంగతులన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
విదురస్య మతిం జ్ఞాత్వా ధృతరాష్ట్రోఽమ్బికాసుతః। దుర్యోధనమిదం వాక్యమువాచ విజనే పునః
విదురుని మనసు గ్రహించిన అంబికా కుమారుడు ధృతరాష్ట్రుడు, మరలా ఒంటరిగా దుర్యోధనునితో ఇలా అన్నాడు.
అలం ద్యూతేన గాన్ధారే విదురో న ప్రశంసతి। న హ్యసౌ సుమహాబుద్ధిరహితం నో వదిష్యతి
జూదం చాలించు గాంధారి కుమారుడా; విదురుడు దీనిని సమ్మతించడు. అతను మహా బుద్ధిమంతుడు, అనర్థమైనది ఎప్పుడూ చెప్పడు.
హితం హి పరమం మన్యే విదురో యత్ప్రభాషతే। క్రియతాం పుత్ర తత్సర్వమేతన్మన్యే హితం తవ
విదురు చెప్పేది నేను అత్యంత హితమైనదిగా భావిస్తున్నాను. నా కుమారా, నీవు కూడా అతను చెప్పినదంతా చేయు; అది నీకు మంచిదని నేను నమ్ముతున్నాను.