తథాహి రత్నన్యాదాయ వివిధాని నృపా నృపమ్। ఉపాతిష్ఠన్త కౌన్యేయం వైశ్యా ఇవ కరప్రదాః
రాజులు రకరకాల రత్నాలు తీసుకువచ్చి, కుంతీ కుమారుని దగ్గర, వ్యాపారులు రాజుకు పన్ను చెల్లించినట్టు సేవ చేశారు.
శ్రియం తథాగతం దృష్ట్వా జ్వలన్తీమివ పాణ్డవే। అమర్షవశమాపన్నో దహ్యామి న తథోచితః
పాండవునికి వచ్చిన ఆ మహిమను, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తున్నదాన్ని చూసి, నేను అసూయతో కాలిపోతున్నాను. ఇది నాకు తగినది కాదు.
వహ్నిమేవ ప్రవేక్ష్యామి భక్షయిష్యామి వా విషమ్। అపో వాపి ప్రవేక్ష్యామిన హి శక్ష్యామి జీవితుమ్
నేను అగ్నిలోకి దూకుతాను, లేక విషం తింటాను, లేదా నీటిలోకి దూకుతాను. ఎందుకంటే, ఇలా బ్రతకడం నాకు అసహ్యంగా ఉంది.
కో హి నామ పుమాంల్లోకే మర్షయిష్యతి సత్వవాన్। సపత్నానృద్ధ్యతో దృష్ట్వా హీనమాత్మానమేవ చ
ఈ లోకంలో ధైర్యవంతుడైన ఏ మనిషికైనా, తన శత్రువులు ఎదుగుతూ, తాను తగ్గిపోతున్నదాన్ని చూస్తూ సహించగలడా?
సోఽహం న స్త్రీ న చాప్యస్త్రీ న పుమాన్నాపుమానపి। యోఽహం తాం మర్షయామ్యద్య తాదృశీం శ్రియమాగతామ్
ఇలాంటి మహిమ వారికొచ్చినప్పుడు నేను దాన్ని భరించగలిగితే, నేను నారీ కాదు, నారీ కానిదీ కాదు, పురుషుడూ కాదు, పురుషుడు కానిదీ కాదు.
ఈశ్వరత్వం పృథివ్యాశ్చ వసుమత్తాం చ తాదృశీమ్। యజ్ఞం చ తాదృశం దృష్ట్వా మాదృశః కో న సంఞ్జ్వరేత్
వారు భూమిపై అధిపత్యాన్ని, అంతటి ఐశ్వర్యాన్ని, అద్భుతమైన యజ్ఞాన్ని పొందినదాన్ని చూసి, నాతో పోలినవాడు ఎవడు అసూయపడకుండా ఉండగలడు?
అశక్తశ్చైక ఏవాహం తామాహర్తుం నృపశ్రియమ్। సహాయాంశ్చ న పశ్యామి తేన మృత్యుం విచిన్తయే
నేను ఒంటరిగా ఆ రాజ్యసంపదను పొందలేను. నాకు తోడ్పాటు ఉండదు. అందుకే మరణాన్ని ఆలోచిస్తున్నాను.
దైవమేవ పరం మన్యే పౌరుషం చ నిరర్థకమ్। దృష్ట్వా కున్తీసుతే శుద్ధాం శ్రియం తామహతాం తథా
కుంతీ కుమారునికి వచ్చిన పవిత్రమైన, అపరాజితమైన ఐశ్వర్యాన్ని చూసి, దైవమే గొప్పది, మనుషుల శ్రమ వ్యర్థమని భావిస్తున్నాను.
కృతో యత్నో మయా పూర్వం వినాశే తస్య సౌబల। తచ్చ సర్వమతిక్రమ్య సంవృద్ధోఽప్స్వివ పఙ్గజమ్
సుబలుని కుమారుడా! అతడిని నాశనం చేయడానికి నేను ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేశాను. కానీ అవన్నీ విఫలమై, అతడు నీటిలో పెరిగిన తామరపువ్వులా ఎదిగిపోయాడు.
న దైవం పరం మన్యే పౌరుషం చ నిరర్థకమ్। ధార్తరాష్ట్రాశ్చ హీయన్తే పార్థా వర్ధన్తి నిత్యశః। కృష్ణస్తు సుమనాస్తేషాం వివర్ధయతి సమ్పదః
దైవమే గొప్పదని, శ్రమ వ్యర్థమని నేను అనుకోవడం లేదు. ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు తగ్గిపోతున్నారు. పార్థులు ఎప్పుడూ అభివృద్ధి చెందుతున్నారు. శ్రీకృష్ణుడు ఆనందంగా వారి ఐశ్వర్యాన్ని పెంచుతున్నాడు.
సోఽహం శ్రియం చ తాం దృష్ట్వా సభాం తాం చ తథావిధామ్। రక్షిభిశ్చావహాసం తం పరితప్యే యథాఽగ్నినా
ఆ వైభవాన్ని, అద్భుతమైన సభను, రక్షకుల అపహాస్యాన్ని చూసి నేను అగ్నిలో కాలుతున్నట్టు బాధపడుతున్నాను.
అమర్షం చ సమావిష్టం ధృతరాష్ట్రే నివేదయ
నన్ను కోపంతో నిండిపోయినట్టు ధృతరాష్ట్రునికి తెలియజేయి.
దుర్యోధన న తేఽమర్షః కార్యః ప్రతి యుధిష్ఠిరమ్। భాగధేయాని హి స్వాని పాణ్డవా భుఞ్జతే సదా
దుర్యోధన, నీకు యుధిష్ఠిరుని మీద అసూయ అవసరం లేదు. పాండవులు ఎప్పుడూ తమ హక్కు భాగాన్ని ఆనందంగా అనుభవిస్తున్నారు.
విధానం వివిధాకారం పరం తేషాం విధానతః। అనేకైరభ్యుపాయైశ్చ త్వయా న శకితాః పురా
వారికి ఎన్నో విధాలుగా ఏర్పాట్లు ఉన్నాయి. నీవు ఎన్నో మార్గాల్లో ప్రయత్నించినా, వారిని ఓడించలేకపోయావు.
ఆరబ్ధా హి మహారాజ పునః పునరరిన్దమ। విముక్తాశ్చ నరవ్యాఘ్రా భగధేయపురస్కృతాః। `ఉత్సాహవన్తః పురుషా నావసీదన్తి కర్మసు
ఓ రాజా, వారు పునఃపునః కార్యాలు ప్రారంభించారు. అదృష్టం తోడై, ఆ పాండవ వీరులు ఎప్పుడూ పనుల్లో వెనకడుగు వేయరు.
తైర్లబ్ధా ద్రౌపదీ భార్యా ద్రుపదశ్చ సుతైః సహ। సహాయాః పృథివీపాలా వాసుదేవశ్చ వీర్యవాన్
వారే ద్రౌపదిని భార్యగా పొందారు, ద్రుపదుడిని కుమారులతో సహా మిత్రుడిగా చేసుకున్నారు, భూమిపై ఉన్న రాజులు, పరాక్రమశాలి వాసుదేవుడూ వారి పక్షాన ఉన్నారు.
లబ్ధశ్చానభిభూతార్థైః పిత్ర్యోంశః పృథివీపతే। వివృద్ధస్తేజసా తేషాం తత్ర కా పరిదేవనా
పితృభాగాన్ని అపరాజిత సంపదతో పొందారు, వారి తేజస్సు పెరిగింది. ఇలాంటి పరిస్థితిలో ఎందుకు విచారం చేయాలి?
ధనఞ్జయేన గాణ్డీవమక్షయ్యౌ చ మహేషుధీ। లబ్ధాన్యస్త్రాణి దివ్యాని తోషయిత్వా హుతాశనమ్
ధనంజయుడు గాండీవంతో, అశేష బాణాలతో, అగ్నిదేవుని సంతృప్తిపరిచినందువల్ల దివ్యాస్త్రాలు సంపాదించాడు.
తేన కార్ముకముఖ్యేన బాహువీర్యేణ చాత్మనః। కృతా వశే మహీపాలాస్తత్ర కా పరిదేవనా
ఆ గొప్ప విల్లు, తన బాహుబలంతో రాజులను వశపరిచాడు. ఇలాంటి విజయాల్లో ఎందుకు విచారం?
అగ్నిదాహాన్మయం చాపి మోక్షయిత్వా స దానవమ్। సభాం తాం కారయామాస సవ్యసాచీ పరన్తపః
అగ్నిలో నుంచి మాయను విముక్తి చేసి, ఆ శత్రువులను సంహరించే సవ్యసాచీ ఆ మహాసభను నిర్మింపజేశాడు.
తేన చైవ మయేనోక్తాః కిఙ్కరా నామ రాక్షసాః। హన్తి తాం సభాం భీమాస్తత్ర కా పరిదేవనా
మాయ ద్వారా నియమించబడిన రాక్షసులు, సేవకులుగా ఆ సభను కాపాడుతున్నారు. ఇలాంటి పరిస్థితిలో ఎందుకు విచారం?
యచ్చాసహాయతాం రాజన్నుక్తవానసి భారత। తన్మిథ్యా భ్రాతరో హీమే తవ సర్వే వశానుగాః
రాజా, వారికీ మిత్రులు లేరని నీవు అన్నది తప్పు. నీ అన్నదమ్ములంతా నీకు విధేయులే.
ద్రోణస్తవ మహేష్వాసః సహ పుత్రేణ వీర్యవాన్। మూతపుత్రశ్చ రాధేయో దృఢధన్వా మహారథః
నీకు ధనుర్విద్యలో ప్రావీణ్యమున్న ద్రోణుడు, అతని పరాక్రమశాలి కుమారుడు, రథసారధి కుమారుడైన కర్ణుడు, వీరందరూ ఉన్నారు.
స ఏకః సమరే సర్వాన్పాణ్డవాన్సహసోమకాన్। విజేష్యతి మహాబాహో కిం సహాయైః కరిష్యసి
ఓ మహాబాహువా, అతడు ఒక్కడే యుద్ధంలో పాండవులను, సోమకులను ఓడించగలడు. మిత్రులతో నీవు ఇంకేం చేయగలవు?
భీష్మశ్చ పురుషవ్యాఘ్రో గౌతమశ్చ మహారథః। జయద్రథశ్చ బలావాన్సోమదత్తస్తథైవ చ
భీష్ముడు, మానవసింహుడు, గౌతముడు మహారథుడు, బలవంతుడు జయద్రథుడు, అలాగే సోమదత్తుడు కూడా ఉన్నారు.
అహం చ సహ సోదర్యైః సౌమదత్తిశ్చ పార్థివః। ఏతైస్త్వం సహితః సర్వైర్జయ కృత్స్నం వసున్దరామ్
నేను నా అన్నదమ్ములతో, సౌమదత్తి రాజుతో కలసి, వీరందరితో కలిసి నీవు భూమిని మొత్తం జయించు.
త్వయా చ సహితో రాజన్నేతైశ్చాన్యైర్మహారథైః। ఏతానహం విజేష్యామి యది త్వమనుమన్యసే
రాజా, నీవు, వీరు, ఇతర మహారథులు కలసి నన్ను అనుమతిస్తే, వారందరినీ నేను ఓడిస్తాను.
ఏతేషు విజితేష్వద్య భవిష్యతి మహీ మమ। సర్వే చ పృథివీపాలాః సభా సా చ మహాధనా
వీరు ఓడిన తర్వాత, భూమంతా, అందులోని రాజులు, ఆ మహాసభ కూడా నా అధీనంలోకి వస్తాయి.
ధనఞ్జయో వాసుదేవో భీమసేనో యుధిష్ఠిరః। నకులః సహదేవశ్చ ద్రుపదశ్చ సహాత్మజైః
ధనంజయుడు, వాసుదేవుడు, భీమసేనుడు, యుదిష్ఠిరుడు, నకులుడు, సహదేవుడు, ద్రుపదుడు తన కుమారులతో కలిసి ఉన్నారు.
నైతే యుధి పరాజేతుం శక్యా దేవగణైరపి। మహారథా మహేష్వాసాః కృతాస్త్రా యుద్ధదుర్మదాః
ఈ మహారథులు, గొప్ప విలువిదులు, ఆయుధాల్లో నిపుణులు, యుద్ధంలో భయంకరులు. వారిని యుద్ధంలో దేవతలూ కూడా ఓడించలేరు.