సమర్థో బలినాం శ్రేష్ఠో హర్తుం సోమం విహంగమః। సర్వం సంభావయామ్యస్మిన్నసాధ్యమపి సాధయేత్
బలవంతులందరిలో అగ్రగణ్యుడైన ఆ పక్షి సోమాన్ని తీసుకెళ్లగలడు. అసాధ్యమైనదైనా సాధించగల శక్తి అతనికి ఉందని నేను నమ్ముతున్నాను.
శ్రుత్వైతద్వచనం శక్రః ప్రోవాచామృతరక్షిణః। మహావీర్యబలః పక్షీ హర్తుం సోమమిహోద్యతః
ఈ మాటలు విని, ఇంద్రుడు అమృతాన్ని కాపాడేవారితో ఇలా అన్నాడు: 'అత్యంత బలమైన పక్షి సోమాన్ని తీసుకెళ్లేందుకు సిద్ధమవుతున్నాడు.'
యుష్మాన్సంబోధయామ్యేష `గృహీత్వావరణాయుధాన్। పరివార్యామృతం సర్వే యూయం మద్వచనాదిహ
'మీ అందరినీ హెచ్చరిస్తున్నాను—రక్షణ ఆయుధాలు తీసుకొని, నా ఆజ్ఞ ప్రకారం, మీరు అందరూ అమృతాన్ని చుట్టూ నిలబడి కాపాడండి.'
రక్షధ్వం విబుధా వీరా' యథా న స హరేద్బలాత్। అతులం హి బలం తస్య బృహస్పతిరువాచ హ
'ఓ దేవతా వీరులారా, మీరు బలవంతంగా అతను తీసుకెళ్లకుండా అమృతాన్ని కాపాడండి. ఎందుకంటే అతని బలం అపరిమితమైనది,' అని బృహస్పతి అన్నాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా విబుధా వాక్యం విస్మితా యత్నమాస్థితాః। పరివార్యామృతం తస్థూర్వజ్రీ చేన్ద్రః ప్రతాపవాన్
ఆ మాటలు విని, దేవతలు ఆశ్చర్యపడి, పట్టుదలతో అమృతాన్ని చుట్టూ నిలబడి కాపాడారు. వజ్రాయుధుడైన ఇంద్రుడు అక్కడ ప్రకాశిస్తూ నిలిచాడు.
ధారయన్తో విచిత్రాణి కాఞ్చనాని మనస్వినః। కవచాని మహార్హాణి వైదూర్యవికృతాని చ
వారు మణులతో అలంకరించబడిన అద్భుతమైన బంగారు కవచాలు, విలువైన వైడూర్య రత్నాలతో తయారైన రక్షణ వస్త్రాలు ధరించారు.
చర్మాణ్యపి చ గాత్రేషు భానుమన్తి దృఢాని చ। వివిధాని చ శస్త్రాణి ఘోరరూపాణ్యనేకశః
వారు మెరిసే, బలమైన కవచాలను శరీరంపై ధరించి, భయంకరమైన అనేక రకాల ఆయుధాలను చేతబట్టి సిద్ధంగా ఉన్నారు.
శితతీక్ష్ణాగ్రధారాణి సముద్యమ్య సురోత్తమః। సవిస్ఫులిఙ్గజ్వాలాని సధూమాని చ సర్వశః
దేవతలలో శ్రేష్ఠులు పదునైన, గట్టిగా కోసే ఆయుధాలను ఎత్తి, అవి చుట్టూ మంటలు, పొగలు వెదజల్లుతూ మెరిసిపోతున్నాయి.
చక్రాణి పరఘాంశ్చైవ త్రిశూలాని పరశ్వధాన్। శక్తీశ్చ వివిధాస్తీక్ష్ణాః కరవాలాంశ్చ నిర్మలాన్। స్వదేహరూపాణ్యాదాయ గదాశ్చోగ్రప్రదర్శనాః
వారు చక్రాలు, ఇనుప గదలు, త్రిశూలాలు, పరశువులు, పదునైన శక్తులు, మెరిసే ఖడ్గాలు, భయంకరమైన గదలు—ప్రతి ఒక్కరు తమ స్వరూపానికి తగిన ఆయుధాలు ధరించారు.
తైః శస్త్రైర్భానుమద్భిస్తే దివ్యాభరణభూషితాః। భానుమన్తః సురగణాస్తస్థుర్విగతకల్మషాః
దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి, ప్రకాశించే ఆయుధాలు చేతబట్టి, దేవతా గణాలు నిర్మలంగా, కాంతివంతంగా నిలబడ్డారు.
అనుపమబలవీర్యతేజసో ధృతమనసః పరిరక్షణేఽమృతస్య। అసురపురవిదారణాః సురా జ్వలనసమిద్ధవపుఃప్రకాశినః
అపరిమితమైన బలం, వీర్యం, తేజస్సుతో, మనస్సు స్థిరంగా అమృతాన్ని కాపాడేందుకు సిద్ధంగా, అసుర నగరాలను ధ్వంసించిన దేవతలు అగ్నిలా మెరిసిపోతున్నారు.
ఇతి సమరవరం సురాః స్థితాస్తే పరిఘసహస్రశతైః సమాకులమ్। విగలితమివ చామ్బరాన్తరం తపనమరీచివికాశితం బభాసే
అలా, మహాసంగ్రామానికి దేవతలు సిద్ధంగా నిలబడి, వందలాది, వేలాది గదలతో ఆ ప్రదేశం నిండిపోయింది. అది సూర్యకిరణాలతో ప్రకాశించే ఆకాశంలా కనిపించింది.
కోఽపరాధో మహేన్ద్రస్య కః ప్రమాదశ్చ సూతజ। తపసా వాలఖిల్యానాం సంభూతో గరుడః కథమ్
ఇంద్రుడి తప్పు ఏమిటి? అతని నిర్లక్ష్యం ఏమిటి, ఓ రథికుని కుమారుడా? వాలఖిల్యుల తపస్సుతో గరుడుడు ఎలా పుట్టాడు?
కశ్యపస్య ద్విజాతేశ్చ కథం వై పక్షిరాట్ సుతః। అధృష్టః సర్వభూతానామవధ్యస్చాభవత్కథమ్
కశ్యపుడు, వినత కుమారుడైన పక్షిరాజు, అన్ని జీవులలో అధర్ష్యుడిగా, ఎవరికీ చావనివాడిగా ఎలా అయ్యాడు?
కథం చ కామచారీ స కామవీర్యశ్చ ఖేచరః। ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం పురాణే యది పఠ్యతే
అతను స్వేచ్ఛగా సంచరించే, కావలసిన రూపాన్ని ధరించే, ఆకాశంలో విహరించే వాడిగా ఎలా అయ్యాడు? ఇవన్నీ పురాణంలో చెప్పబడితే వినాలని నాకు ఆసక్తి.
విషయోఽయం పురాణస్య యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి। శృణు మే వదతః సర్వమేతత్సంక్షేపతోం ద్విజ
నీవు అడిగినది నిజంగా పురాణ విషయమే. నేను ఇప్పుడు నీకు సంక్షిప్తంగా అన్నీ చెప్పుతాను, విను, ఓ ద్విజుడా.
యజతః పుత్రకామస్య కశ్యపస్య ప్రజాపతేః। సాహాయ్యమృషయో దేవా గన్ధర్వాశ్చ దదుః కిల
పుత్రసంతానం కోరికతో ప్రజాపతి కశ్యపుడు యజ్ఞం నిర్వహిస్తున్నప్పుడు, మునులు, దేవతలు, గంధర్వులు అందరూ ఆయనకు సహాయం చేశారు.
తత్రేధ్మానయనే శక్రో నియుక్తః కశ్యపేన హ। మునయో వాలఖిల్యాశ్చ యే చాన్యే దేవతాగణాః
ఆ యజ్ఞంలో కశ్యపుడు, యజ్ఞానికి కావలసిన కండలు తెచ్చేందుకు ఇంద్రుని, వాలఖిల్య మునులను, ఇంకా ఇతర దేవతా గణాలను నియమించాడు.
శక్రస్తు వీర్యసదృశమిధ్యభారం గిరిప్రభమ్। సముద్యమ్యానయామాస నాతికృచ్ఛ్రాదివ ప్రభుః
ఇంద్రుడు తన బలాన్ని చూపిస్తూ, కొండలా మెరిసే పెద్ద కండల మోతాదును సులభంగా ఎత్తుకొని తీసుకెళ్లాడు.
అథాపశ్యదృషీన్హ్రస్వానఙ్గుష్ఠోదరవర్ష్మణః। పలాశవర్తికామేకాం వహతః సంహతాన్పథి
ఆ సమయంలో, ఇంద్రుడు బొటనవేల పరిమాణంలో చిన్నదైన శరీరాలతో ఉన్న మునులు, ఒకే పలాశ దండను కలిసి మోస్తూ మార్గంలో నడుస్తున్నారని చూశాడు.
ప్రలీనాన్స్వేష్వివాఙ్గేషు నిరాహారాంస్తపోధనాన్। క్లిశ్యమానాన్మన్దబలాన్గోష్పదే సంప్లుతోదకే
ఆ మునులు తపస్సుతో క్షీణించి, ఆకలితో అలసిపోయి, తమ అవయవాలను లోపలికి మడుచుకొని, ఆవు పాదంలో ఉన్న నీటి గుంటలో తడబడుతూ బాధపడుతున్నారు.
తాన్సర్వాన్విస్మయావిష్టో వీర్యోన్మత్తః పురన్దరః। అపహాస్యాభ్యగాచ్ఛీఘ్రం లమ్బయిత్వాఽవమన్య చ
తన బలంతో గర్వంతో ఉన్న పురందరుడు వారిని ఆశ్చర్యంతో చూసి, హాస్యం చేసి, తక్కువగా చూసి, వేగంగా ముందుకు వెళ్లిపోయాడు.
తేఽథ రోషసమావిష్టాః సుభృశం జాతమన్యవః। ఆరేభిరే మహత్కర్మ తదా శక్రభయంకరమ్
ఆ మునులు కోపంతో మండిపడి, తీవ్రమైన ఆగ్రహంతో, ఇంద్రునికే భయంకరంగా ఉండే గొప్ప కార్యాన్ని ప్రారంభించారు.
జుహువుస్తే సుతపసో విధివజ్జాతవేదసమ్। మన్త్రైరుచ్చావచైర్విప్రా యేన కామేన తచ్ఛృణు
ఆ తపస్సుతో ఉన్న మునులు, నిబంధనల ప్రకారం, ఉన్నతమైన మంత్రాలతోను, సాధారణ మంత్రాలతోను అగ్నికి హోమం చేశారు. వారు ఏ కోరికతో ఇది చేసారో విను.
కామవీర్యః కామగమో దేవరాజభయప్రదః। ఇన్ద్రోఽన్యః సర్వదేవానాం భవేదితి యతవ్రతాః
మన తపస్సు ఫలితంగా, కామవశుడై, బలవంతుడై, స్వేచ్ఛగా సంచరించగల, దేవేంద్రునికి భయంకరంగా ఉండే మరొక ఇంద్రుడు పుట్టాలి.
ఇన్ద్రాచ్ఛతగుణః శౌర్యే వీర్యే చైవ మనోజవః। తపసో నః ఫలేనాద్య దారుణః సంభవిత్వితి
మన తపస్సు ఫలంగా, వీరత్వంలో, బలంలో, వేగంలో ఇంద్రునికంటే నూరంతలు గొప్పవాడై, భయంకరంగా ఉండే వాడు జన్మించాలి.
తద్బుద్ధ్వా భృశసంతప్తో దేవరాజః శతక్రతుః। జగామ శరణం తత్ర కశ్యపం సంశితవ్రతమ్
ఇది తెలిసిన దేవేంద్రుడు, శతక్రతువు, చాలా కలతచెంది, కఠినవ్రతధారి కశ్యపుని ఆశ్రయించేందుకు వెళ్లాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా దేవరాజస్య కశ్యపోఽథ ప్రజాపతిః। వాలఖిల్యానుపాగమ్య కర్మసిద్ధిమపృచ్ఛత
దేవేంద్రుని మాట విని, ప్రజాపతి కశ్యపుడు వాలఖిల్య మునుల దగ్గరకు వెళ్లి, వారి యజ్ఞం పూర్తయ్యిందో లేదో అడిగాడు.
కేన కామేన చారబ్ధం భవద్భిర్హోమకర్మ చ। యాథాతథ్యేన మే బ్రూత శ్రోతుం కౌతూహలం హి మే
మీరు ఏ కోరికతో ఈ హోమకార్యాన్ని ప్రారంభించారో నన్ను నిజంగా చెప్పండి. నేను వినాలని ఆసక్తిగా ఉన్నాను.
అవజ్ఞాతాః సురేన్ద్రేణ మూఢేనాకృతబుద్ధినా। ఐశ్వర్యమదమత్తేన సదాచారాన్నిరస్యతా
దేవేంద్రుడు, అహంకారంతో, వివేకం లేకుండా, మంచి నడవడిని పక్కన పెట్టి, మమ్మల్ని తక్కువగా చూసాడు.