స్నిగ్ధపర్ణప్రవాలాశ్చ దృశ్యన్తే యత్ర చైత్యకాః। ఈహమానాశ్చ వృక్షాశ్చ భావస్తత్ర న సంశయటః
ఎక్కడ నాజూకు ఆకులు, కొత్త మొగ్గలు ఉన్న చెట్లు కనిపిస్తాయో, పవిత్ర వనాలు ఉంటాయో, చెట్లు ఎదగడానికి ప్రయత్నిస్తున్నట్లు కనిపిస్తాయో, అక్కడ తప్పకుండా ఏదో సంకేతం ఉందని తెలుసుకోవాలి.
పుష్పే పుష్పం ప్రజాయేత ఫలే వా ఫలమాశ్రితమ్। రాజా వా రాజమాత్రో వా మరణాయోపపద్యతే
పువ్వు మీద ఇంకొక పువ్వు పుట్టినా, పండులో ఇంకొక పండు ఏర్పడినా, రాజు లేదా అతని మంత్రి మరణిస్తే, అది ఒక అపశకునంగా భావించాలి.
ప్రావృట్ఛరది హేమన్తే వసన్తే వాపి సర్వశః। ఆకాలికం పుష్పఫలం రాష్ట్రక్షోభం వినిర్దిశేత్
వర్షాకాలం, శరదృతువు, హేమంతం, వసంతంలో — ఏ కాలంలోనైనా — కాలానికి అతీతంగా పువ్వులు, పండ్లు వస్తే, అది రాజ్యంలో కలహానికి సంకేతం.
నదీనాం స్త్రోతసోఽకాలే ద్యోతయన్తి మహాభయమ్। వనస్పతిః పూజ్యమానః పూజితోఽపూజితోఽపి వా
నదులు అసాధారణంగా ప్రవహిస్తే, అది గొప్ప భయానికి సూచన. చెట్టు పూజించబడినా, పూజించకపోయినా, దాన్ని గౌరవిస్తే అది కూడా సంకేతమే.
యదా భజ్యేత వాతేన భిద్యతే నమితోఽపి వా। అగ్నివాయుభయం విద్యాచ్ఛ్రేష్ఠో వాపి వినశ్యతి
చెట్టు గాలికి విరిగిపోతే, చీలిపోతే లేదా వంగిపోతే, అగ్ని, గాలి భయం ఉందని గ్రహించాలి. ఎంత గొప్పవాడైనా నశించవచ్చు.
దిశః సర్వాశ్చ దీప్యన్తే జాయన్తే రాజవిభ్రమాః। భిద్యమానో యదా వృక్షో నినదేచ్చాపి పాతితః। సహ రాష్ట్రం చ పతితం నతం వృక్షం ప్రపాతయేత్
అన్ని దిశలు మండిపోతున్నట్లు కనిపించినప్పుడు, రాజ్యంలో కలహాలు పుట్టినప్పుడు, చెట్టు విరిగిపోతే లేదా కూలినప్పుడు అరుస్తే, ఆ చెట్టు పడిపోవడం రాజ్యానికి కూడా పతనానికి కారణమవుతుంది.
అథైనం ఛేదయేత్కశ్చిత్ప్రతిక్రుద్ధో వనస్పతిః। ఛేత్తా భేత్తా పతిశ్చైవ క్షిప్రమేవ నశిష్యతి
ఎవరైనా కోపంతో చెట్టును కోసితే, ఆ కోయేవాడు, విరిగేవాడు, యజమాని — వీళ్లంతా త్వరగా నశిస్తారు.
దేవతానాం చ పతనం మష్టపానాం చ పాతనమ్। అచలానాం ప్రకమ్పశ్చ తత్పరాభవలక్షణమ్
దేవతలు పడిపోవడం, ఎనిమిది స్తంభాల గదులు కూలిపోవడం, కదలని వస్తువులు కంపించడమూ — ఇవన్నీ ఓటమికి సూచన.
నిశి చేన్ద్రధనుర్దృష్టం తతోపి చ మహద్భయమ్। తద్ద్రష్టరేవ భీతిః స్యాన్నాన్యేషాం భరతర్షభ
రాత్రిపూట ఇంద్రధనస్సు కనిపిస్తే, అది మహా భయం. దాన్ని చూసినవాడే భయపడాలి, ఇతరులు కాదు, ఓ భరత వంశ శ్రేష్ఠ.
రాత్రావిన్ద్రధనుర్దృష్ట్వా తద్రాష్ట్రం పరివర్జయేత్
రాత్రి ఇంద్రధనస్సు కనిపిస్తే, ఆ రాజ్యాన్ని దూరంగా ఉంచాలి.
అర్చా యత్ర ప్రనృత్యన్త నదన్తి చ హసన్తి చ। ఉన్మీలన్తి నిమీలన్తి రాష్ట్రక్షోభం వినిర్దిశేత్
ఎక్కడ విగ్రహాలు నాట్యం చేస్తాయో, అరుస్తాయో, నవ్వుతాయో, కన్నులు తెరిచి మూసుకుంటాయో, అక్కడ రాజ్యంలో కలహానికి సంకేతం.
శిలా యది ప్రసిఞ్చన్తి స్నేహాంశ్చోదకసమ్భవాన్। అన్యద్వా వికృతం కిఞ్చిత్తద్భయస్య నిదర్శనమ్
రాళ్లు నూనె లేదా నీరు కారిస్తే, లేదా ఏదైనా అసాధారణంగా మారితే, అది భయానికి సూచన.
మ్రియన్తే వా మహామాత్రా రాజా సపరివారకః। పురస్య యా భవేద్వ్యాధీ రాష్ట్రే దేశే చ విభ్రమాః
పెద్ద అధికారులు మరణించినా, రాజు కుటుంబంతో సహా మరణించినా, పట్టణంలో వ్యాధి వచ్చినా, రాజ్యం లేదా ప్రదేశంలో కలహాలు వచ్చినా — ఇవన్నీ అపశకునాలు.
దేవతానాం యదాఽఽవాసే రాజ్ఞాం వా యత్ర వేశ్మని। భాణ్డాగారాయుధాగారే నివిశేత యదా మధు
దేవతల నివాసంలో, రాజుల ఇంట్లో, ధనాగారంలో, ఆయుధాగారంలో తేనె కనిపిస్తే —
సర్వం తదా భవేత్స్థానం హన్యమానం బలీయసా। ఆగన్తుకం భయం తత్ర భవేదిత్యేవ నిర్దిశేత్
అప్పుడు ఆ ప్రదేశం శక్తివంతమైన బలానికి గురవుతుంది. అక్కడ బయట నుంచి భయం వస్తుందని చెప్పాలి.
పాదపశ్చైవ యో యత్ర రక్తం స్రవతి శోణితమ్। దన్తాగ్రాత్కుఞ్జరో వాపి శృఙ్గాద్వా వృషభస్తథా
ఎక్కడ చెట్టు, ఏనుగు, ఎద్దు — వీటి నుండి రక్తం కారితే, ఏనుగుకు దంతం నుంచి, ఎద్దుకు కొమ్ము నుంచి రక్తం వస్తే —
పాదపాద్రాష్ట్రివిభ్రంశః కుఞ్జరాద్రాజవిభ్రమః। గోబ్రాహ్మణవినాశః స్యాద్వృవభస్యేతి నిర్దిశేత్
చెట్టు కూలితే రాజ్యం పతనం, ఏనుగు నుంచి రక్తం వస్తే రాజ్యంలో కలహం, ఎద్దు నుంచి వస్తే గోవు, బ్రాహ్మణుల నాశనం జరుగుతుందని చెప్పాలి.
ఛత్రం నరపతేర్యత్ర నిపతేత్పృథివీతలే। సరాష్ట్రో నృపతీ రాజన్క్షిప్రమేవ వినశ్యతి
రాజు గొడుగు నేలపై పడితే, ఓ రాజా, ఆ రాజు తన రాజ్యంతో కలిసి త్వరగా నశిస్తాడు.
దేవాగారేషు వా యత్ర రాజ్ఞో వా యత్ర వేశ్మని। వికృతం యది దృశ్యేత నాగావాసేషు వా పునః
దేవతల ఆలయాల్లోనైనా, రాజు నివాసంలోనైనా, లేదా ఏనుగుల గదుల్లోనైనా ఎక్కడైనా ఏదైనా వింత మార్పు కనిపిస్తే,
తస్య దేశస్య పీడా స్యాద్రాజ్ఞో జనపదస్య వా। అనావృష్టిభయం ఘోరమతిదుర్భిక్షమాదిశేత్
ఆ ప్రాంతంలో రాజుకైనా, ప్రజలకైనా బాధలు కలుగుతాయి; అక్కడ తీవ్రమైన వర్షాభావం, దుర్భిక్ష భయం కలుగుతుందని చెప్పాలి.
అర్చాయా బాహుభఙ్గేన గృహస్థానాం భయం భవేత్। భగ్నే ప్రహరణే విద్యాత్సేనాపతివినాశనమ్
దేవత విగ్రహానికి చేయి విరిగితే, ఇంటివాళ్లకు ప్రమాదం సంభవిస్తుంది; ఆయుధం విరిగితే, సేనాధిపతికి నాశనం జరుగుతుందని తెలుసుకోవాలి.
ఆగన్తుకా తు ప్రతిమా స్థానం యత్ర న విన్దతి। జభ్యన్తరేణ షణ్మాసాద్రాజా త్యజతి తత్పురమ్
కొత్తగా తీసుకొచ్చిన విగ్రహానికి స్థానం దొరకకపోతే, ఆరు నెలల్లో రాజు ఆ పట్టణాన్ని వదిలిపెడతాడు.
ప్రదీర్యతే మహీ యత్ర వినదత్యపి పాత్యతే। మ్రియతే తత్ర రాజా చ తత్ర రాష్ట్రం వినశ్యతి
ఎక్కడ భూమి చీలిపోతుందో, గర్జించిదో, కూలిపోతుందో, మరణం సంభవిస్తుందో, అక్కడ రాజు మరణిస్తాడు, ఆ రాజ్యం నాశనం అవుతుంది.
ఏణీపదాన్వా సర్పాన్వా డుణ్డుభానథ దీప్యకాన్। మణ్డూకో గ్రసతే యత్ర తత్ర రాజా వినశ్యతి
ఎక్కడ పాము, మృగాల అడుగుల జాడలు, డుండుభి పురుగులు, దీపికలు — వీటిని బొమ్మలు తినిపోతాయో, అక్కడ రాజు నాశనం అవుతాడు.
అభిన్నం వాప్యపక్వం వా యత్రాన్నముపచీయతే। జీర్యన్తే వా మ్రియన్తే వా తదన్నం నోపభుఞ్జతే
ఎక్కడ అన్నం విరగకుండా లేదా పచ్చిగా పోగవుతుందో, లేదా పాడైపోతుందో, అక్కడ ఆ అన్నాన్ని తినకూడదు.
ఉదపానే చ యత్రాపో వివర్ధన్తే యుధిష్ఠిర। స్థావరేషు ప్రవర్తన్తే నిర్గచ్ఛేన్న పునస్తతః
యుధిష్ఠిరా! బావిలో నీరు పెరిగి, స్థిరమైన వాటిలో వ్యాపిస్తే, అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోవాలి, మళ్లీ తిరిగి రాకూడదు.
అపాదం వా త్రిపాదం వా ద్విశీర్షం వా చతుర్భుజమ్। స్త్రియో యత్ర ప్రసూయన్తే బ్రూయాత్తత్ర పరాభవమ్
ఎక్కడ స్త్రీలు కాళ్లు లేని, మూడు కాళ్లు ఉన్న, రెండు తలలు గల, నాలుగు చేతులు ఉన్న పిల్లలను ప్రసవిస్తారో, అక్కడ అపజయం జరుగుతుందని చెప్పాలి.
అజైడకాః స్త్రియో గావో యే చాన్యే చ వియోనయః। వికృతాని ప్రజాయన్తే తత్ర తత్ర పరాభవః
ఎక్కడ వికలాంగ స్త్రీలు, ఆవులు, ఇతర జంతువులు వికారంగా పుడుతాయో, అక్కడ అపజయం సంభవిస్తుంది.
నదీ యత్ర ప్రతిస్రోతా ఆవహేత్కలుషోదకమ్। దిశశ్చ న ప్రకాశన్తే తత్పరాభవలక్షణమ్
ఎక్కడ నది ప్రవాహానికి విరుద్ధంగా, మలినమైన నీటిని తీసుకెళ్తుందో, దిక్కులు ప్రకాశించవో, అది అపజయానికి సంకేతం.
ఏతాని చ నిమిత్తాని యాని చాన్యాని భారత। కేశవాదేవ జాయన్తే భౌమాని చ ఖగాని చ
భారతా! ఈ సూచనలు, ఇంకా ఇతర సూచనలు కూడా, భూమిపై, పక్షుల్లో — ఇవన్నీ కేశవుని నుంచే ఉత్పన్నమవుతాయి.