మేరోరివ గిరేః శృఙ్గముచ్ఛ్రితం కాఞ్చనాలయమ్। రుక్మిణ్యాః ప్రవరో వాసో నిర్మితః సుమహాత్మనా
మేరుపర్వత శిఖరంలా ఉన్న ఆ ఎత్తైన బంగారు గృహం, రుక్మిణికి ముఖ్య నివాసంగా, మహాత్ముడు నిర్మించాడు.
సత్యభామా పునర్వేశ్మ సదా వసతి పాణ్డరమ్। విచిత్రమణిసోపానం యం విదుః శీతవానితి
సత్యభామా ఎప్పుడూ నివసించే, ఎప్పుడూ తెల్లగా మెరిసే, అద్భుతమైన రత్నాల మెట్లతో ఉన్న ఆ గృహాన్ని శీతవాన్ అని పిలుస్తారు.
విమలాదిత్యవర్ణాభిః పతాకాభిరలఙ్కృతమ్। వ్యక్తబద్ధం యథోద్దేశే చతుర్దశమహాధ్వజమ్
నిర్మలమైన సూర్యకాంతి లాంటి పతాకాలతో అలంకరించబడి, నాలుగు పద్నాలుగు గొప్ప జెండాలు తగిన చోట్ల స్పష్టంగా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
సర్వప్రాసాదముఖ్యోఽత్ర జామ్బవత్యా విభూషితః। ప్రభాయా జృమ్భణైశ్చిత్రైస్త్రైలోక్యమివ భాసయన్
ఇక్కడ ప్రధాన ప్రాసాదాన్ని జాంబవతీ అలంకరించింది. ఆమె వెలుగు ప్రకాశాలతో మూడు లోకాల్నీ వెలిగించింది.
యస్తు పాణ్డరవర్ణాభస్తయోరన్తరమాశ్రితః। విశ్వకర్మాకరోదేనం కైలాసశిఖరోపమమ్
ఆ రెండు మధ్యలో ఉన్న తెల్లని వర్ణంతో మెరిసే గృహాన్ని విశ్వకర్మ కైలాస శిఖరంలా నిర్మించాడు.
జామ్బూనదప్రదీప్తాగ్రః ప్రదీప్తజ్వలనోపమః। సాగరప్రతిమోఽతిష్ఠన్మేరురిత్యభివిశ్రుతః
జాంబూనద బంగారంతో మెరిసే శిఖరంతో, అగ్నిలా జ్వలిస్తూ, సముద్రంలా నిలిచి, మేరుగా ప్రసిద్ధి పొందింది.
తస్మిన్గాన్ధారరాజస్య దుహితా కులశాలినీ। సుకేశీ నామ విఖ్యాతా కేశవేన నివేశితా
అందులో, గాంధార రాజు కుమార్తె, మంచి వంశానికి చెందిన, సుకేశి అనే ప్రసిద్ధురాలు, కేశవుడు అక్కడ నివాసం ఏర్పరిచాడు.
పద్మకూట ఇతి ఖ్యాతః పద్మవర్ణో మహాప్రభః। సుప్రభాయా మహాబాహో వాసః స పరమోచ్ఛ్రితః
పద్మవర్ణంతో మెరిసే, పద్మకూట అనే ప్రసిద్ధమైన, సుప్రభ అనే మహాబాహువు నివాసంగా ఉన్న ఆ ఎత్తైన గృహం నిర్మించబడింది.
యస్తు సూర్యప్రభో నామ ప్రాసాదవర ఉచ్యతే। లక్షణాయాః కురుశ్రేష్ఠ స దత్తః శార్ఙ్గధన్వనా
సూర్యప్రభ అనే ప్రసిద్ధ ప్రాసాదాన్ని శారంగధన్వుడు లక్షణాకు ఇచ్చాడు, ఓ కురు శ్రేష్ఠా!
వైడూర్యవరవర్ణాభః ప్రాసాదో హరితప్రభః। శ్వేతజాలా హి యత్రైవ యత్రైవ చ నివేశితా
వైడూర్యరత్న వర్ణంతో, ఆకుపచ్చ వెలుగుతో మెరిసే ఆ ప్రాసాదంలో, శ్వేతజాలా కూడా నివసించేది.
యం విదుః సర్వభూతాని హరిరిత్యేవ భారత। సుమిత్రవిజయావాసో దేవర్షిగణపూజితః
ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులు హరిని అని పిలిచే ఆయన నివాసంలో, సుమిత్రా, విజయలు ఉండేవారు. ఆ గృహాన్ని దేవర్షులు పూజించేవారు.
మహిష్యా వాసుదేవస్య భూషణం సర్వవేశ్మనామ్। యస్తు ప్రాసాదముఖ్యోఽత్ర విహితః సర్వశిల్పిభిః
వాసుదేవుని మహిష్యలందరి గృహాలకు అలంకారంగా, అన్ని శిల్పులు కలసి నిర్మించిన ప్రధాన ప్రాసాదం అక్కడ ఉంది.
మహిష్యా వాసుదేవస్య కేతుమానితి విశ్రుతః। ప్రసాదో విరజో నామ విరజస్కో మహాత్మనః
వాసుదేవుని మహిషి కుమారుడు, ప్రసిద్ధుడైన కేతుమాన్ ప్రసాద విరజ అనే పేరుతో, రాగరహితుడై, మహాత్ముడిగా పేరుగాంచాడు.
ఉపస్థానగృహం తాత కేశవస్య మహాత్మనః। యస్తు ప్రాసాదముఖ్యోఽత్ర యం త్వష్టా వ్యదధాత్స్వయమ్
ప్రియమైనవాడా, మహాత్ముడైన కేశవుని ఉపస్థానగృహం, ఇక్కడి ప్రధాన ప్రాసాదం, త్వష్ట అనే దేవుడు స్వయంగా నిర్మించాడు.
యోజనాయతవిష్కమ్భం సర్వరత్నమయం విభోః। తేషాం తు విహితాః సర్వే రుక్మదణ్డాః పతాకినః
దాని పొడవు, వెడల్పు యోజనల కొలతలో ఉండి, మొత్తం విలువైన రత్నాలతో నిర్మించబడింది. అందులోని అన్ని పతాకాలు బంగారు దండలతో అలంకరించబడ్డాయి.
సదనే వాసుదేవస్య మార్గసఞ్జననా ధ్వజాః। ఘణ్టాజాలాని తత్రైవ సర్వేషాం నివేశనే
వాసుదేవుని ఇంట్లో మార్గాల వెంట పతాకాలు అలంకరించబడి, ప్రతి ఇంట్లో గంటల జాలాలు వేలాడుతూ ఉన్నాయి.
ఆహృత్య యదుసింహేన వైజయన్తచ్ఛలో మహాత్। హంసకూటస్య యచ్ఛ్రఙ్గమిన్ద్రద్యుమ్నసరో మహత్
శక్తిశాలి యాదవసింహుడు అక్కడ వైజయంత ఛత్రాన్ని, హంసకూట పర్వత శిఖరాన్ని, విస్తారమైన ఇంద్రద్యూమ్న సరస్సును తెచ్చిపెట్టాడు.
షష్టితాలసముత్సేధమర్ధయోజనవిస్తృతమ్। సకిన్నరమహానాదం తదప్యమితతేజసః
అది అర యోజన వెడల్పుతో, అరువది తాళాల ఎత్తుతో, అపారమైన తేజస్సుతో, కిన్నర సంగీతంతో మారుమోగుతుంది.
పశ్యతాం సర్వభూతానాం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్। ఆదిత్యపథగం యత్తన్మేరోః శిఖరముత్తమమ్
మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందినది, అన్ని జీవులు చూడగలిగేది, సూర్యుని మార్గం పోయే మెరువు పర్వత శిఖరమే.
జామ్బూనదమయం దివ్యం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్। తదప్యుత్పాట్య కుచ్ఛ్రేణ స్వం నివేశనమాహృతమ్
జాంబూనద బంగారంతో తయారైన ఆ దివ్య శిఖరాన్ని, మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధమైనదాన్ని, ఎంతో కష్టపడి తన నివాసానికి తెచ్చాడు.
భ్రాజమానం పురా తత్ర సర్వౌషధివిదీపితమ్। యమిన్ద్రభవనాచ్ఛౌరిరాజహార పరన్తపః
అక్కడ, అన్ని ఔషధులతో ప్రకాశించే, ప్రకాశవంతంగా ఉన్నదాన్ని, పరాక్రమశాలి దొంగ ఇంద్రుని ఇంటి నుండి తీసుకువచ్చాడు.
పారిజాతః స తత్రైవ కేశవేన నివేశితః। లేపహస్తశతైర్జుష్టో విమానైశ్చ హిరణ్మయైః
అక్కడే కేశవుడు పారిజాత వృక్షాన్ని నాటించాడు. అది వందలాది బంగారు చేతులతో, బంగారు విమానాలతో అలంకరించబడింది.
విహితా వాసుదేవేన తత్రైవ చ మహాద్రుమాః। పద్మాకులజలోపేతా రక్తసౌగన్ధికోత్పలాః
అక్కడే వాసుదేవుడు గొప్ప వృక్షాలను నాటించాడు. వాటి నీళ్లలో పద్మాలు, ఎర్ర వాసనగల నీలకమలాలు విరజిల్లుతున్నాయి.
మణిమౌక్తికవాలూకాః పుష్కరిణ్యః సరాంసి చ। తాసాం పరమకూలి శోభయన్తి మహాద్రుమాః
అక్కడ రత్నాలు, ముత్యాల రేణువులతో కూడిన సరస్సులు, పుష్కరిణులు ఉన్నాయి. వాటి చుట్టూ మహా వృక్షాలు అందాన్ని మరింత పెంచుతున్నాయి.
సాలతాలాశ్వకర్ణాశ్చ శతశాఖాశ్చ రోహిణః। భల్లాతకకపిత్థాశ్చ ఇన్ద్రవృక్షాశ్చ చమ్పకాః
సాల, తాళ, అశ్వకర్ణ, వంద కొమ్మల రోహిణి వృక్షాలు, భల్లాతక, కపిత్థ, ఇంద్రవృక్ష, చంపక వృక్షాలు అక్కడ నాటబడ్డాయి.
ఖాదిరా మృతకాశ్చైవ సమన్తాత్పరిరోపితాః। యే చ హైమవతా వృక్షా యే చ నన్దనజాస్తథా
ఖాదిర, మృతక వృక్షాలు చుట్టూ నాటబడి, హిమాలయాల వృక్షాలు, నందనవనంలో పుట్టిన వృక్షాలు కూడా అక్కడ ఉన్నాయి.
ఆహృత్య యదుసింహేన తేఽపి తత్ర నివేశితాః। రత్నపీతారుణప్రఖ్యాః సితపుష్పాశ్చ పాదపాః
వీటిని కూడా యాదవసింహుడు తెచ్చి అక్కడ నాటించాడు. బంగారు, అరకు వర్ణంలో మెరుస్తున్నవి, తెల్ల పువ్వులతో ఉన్న వృక్షాలు కూడా ఉన్నాయి.
సర్వర్తుఫలపూర్ణోస్తే తే చ కాననసిన్ధుషు। సహస్రపత్రపద్మాశ్చ మన్దరాశ్చ సహస్రశః
అక్కడి అడవుల్లో, నదీ తీరాల్లో అన్ని వృక్షాలు ఎప్పుడూ ఫలాలతో నిండివుంటాయి. వేలాది పద్మాలు, మందార వృక్షాలు విరివిగా ఉన్నాయి.
అశోకాః కర్ణికారాశ్చ తిలకా నాగ మల్లికాః। కురకా నాగపుష్పాశ్చ చమ్పకాస్తృణపుల్లికాః
అశోక, కర్ణికార, తిలక, నాగ, మల్లిక, కురక, నాగపుష్ప, చంపక వృక్షాలు, గడ్డి గుత్తులు అక్కడ కనిపిస్తాయి.
సప్తవర్ణాః కబన్ధాశ్చ నీపాః కురవకాస్తథా। కేతకాః కేసరాశ్చైవ హినతాలతలతాటకాః
సప్తవర్ణ, కబంధ, నీప, కురవక, కేతక, కేసర, హినతాళ, తళతాటక వృక్షాల తోటలు అక్కడ ఉన్నాయి.