సుధాపాణ్డరశృఙ్గైశ్చ శాతకుమ్భపరిచ్ఛదైః। రత్నసానుమహాశృఙ్గైః సర్వరత్నసమన్వితైః?
పాలు లాంటి తెల్లటి గోపురాలు, బంగారు అలంకరణలు, రత్నాలతో నిండిన గొప్ప శిఖరాలు, అన్ని రకాల మణులతో మెరిసిపోతున్నాయి.
సహర్మ్యైః సార్ధచన్ద్రైశ్చ సనిర్యూహైః సపఞ్జ్అరైః। సయన్త్రగృహసంబాధైః సధాతుభిరివాద్రిభిః
చంద్రాకారమైన పైకప్పులు, మేడలు, పంజరాలు, యంత్రాలతో నిండిన ఇళ్లతో, లోహపు నాళికలు కలిగిన పర్వతాలను పోలినట్లు ఉన్నాయి.
మణికాఞ్చనభ్ఓంఐశ్చ సుధామృష్టతలైస్తథా। జామ్బూనదమయద్వారైర్వైడూర్యవికృతార్గలైః
రత్నాలు, బంగారు తలుపులు, అమృతంతో కడిగిన నేలలు, జాంబూనద బంగారు తలుపులు, వైడూర్య మణుల బోల్టాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
సర్వర్తుసుఖసంస్యర్శైర్మహాధనపరిచ్ఛదైః। రమ్యసానుగృహైః శృఙ్గైర్విచిత్రైరివ పర్వతైః
అన్ని ఋతువుల్లో సౌకర్యంగా ఉండే ఇళ్లు, మహా సంపదతో నిండినవి, అందమైన భవనాలు, పర్వతాల్లా విచిత్రమైన శిఖరాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
పఞ్చవర్ణసవర్ణైశ్చ పుష్పవృష్టిసమప్రభైః। తుల్యైః పర్జన్యనిర్ఘోషైర్హ్రాదైర్భోగవతీ యథా
ఐదు రంగుల పువ్వులతో, ఆ పువ్వుల వెలుగు వర్షంలా మెరిసిపోతూ, మేఘగర్జనలాంటివి శబ్దాలతో, భోగవతీ నగరం అద్భుతంగా ప్రకాశించింది.
కృష్ణధ్వజోపవాహ్యైశ్చ దాశార్హాయుధరోహితైః। వృష్ణివీరమయూరైశ్చ స్త్రీసహస్రప్రజాకులైః
కృష్ణధ్వజాలు అలంకరించిన రథాలతో, దాశార్హుల ఆయుధాలు మోసుకెళ్లే రథాలతో, వృష్ణివీరుల రూపంలో ఉన్న మయూరాలతో, వేలాది మహిళలు, పిల్లలతో కళకళలాడుతూ ఉంది.
వాసుదేవైన్ద్రపర్జన్యైర్గృహమేఘైరలఙ్కృతా। దదృశే ద్వారకాఽతీవ మేఘైర్ద్యైరివ సంవృతా
వాసుదేవుడు, ఇంద్రుడు, పర్జన్యుడు పేరుతో పిలిచే ఇంటి మేఘాలతో అలంకరించబడిన ద్వారకా, ఆకాశంలో మేఘాలు కప్పినట్టుగా ఎంతో అందంగా కనిపించింది.
సాక్షాద్భగవతో వేశ్మ విహితం విశ్వకర్మణా। దదృశుర్వాసుదేవస్య చతుర్యోజనమాయతమ్
విశ్వకర్మ తన చేతులతో నిర్మించిన భగవంతుని గృహాన్ని, వాసుదేవుని నివాసాన్ని, నాలుగు యోజనాల పొడవునా విస్తరించి ఉన్నదాన్ని వారు చూశారు.
తావదేవ సువిస్తీర్ణం సుసమ్పూర్ణం మహాధనైః। ప్రాసాదవరసమ్పన్నం యుక్తం జగతి పర్వతైః
అది ఎంతో విశాలంగా, అపారమైన ధనంతో నిండినది, అద్భుతమైన ప్రాసాదాలతో, భూమిపై పర్వతాల మధ్య నిర్మించబడింది.
యం చకార మహాభాగస్త్వష్టా వాసవచోదితః। ప్రాసాదం హేమనాభస్య సర్వతో యోజనాయతమ్
వాసవుడు ఆజ్ఞతో త్వష్టా నిర్మించిన, బంగారు నాభితో, చుట్టూ యోజన పొడవు ఉన్న ఆ ప్రాసాదం ఎంతో ప్రసిద్ధి పొందింది.
మేరోరివ గిరేః శృఙ్గముచ్ఛ్రితం కాఞ్చనాలయమ్। రుక్మిణ్యాః ప్రవరో వాసో నిర్మితః సుమహాత్మనా
మేరుపర్వత శిఖరంలా ఉన్న ఆ ఎత్తైన బంగారు గృహం, రుక్మిణికి ముఖ్య నివాసంగా, మహాత్ముడు నిర్మించాడు.
సత్యభామా పునర్వేశ్మ సదా వసతి పాణ్డరమ్। విచిత్రమణిసోపానం యం విదుః శీతవానితి
సత్యభామా ఎప్పుడూ నివసించే, ఎప్పుడూ తెల్లగా మెరిసే, అద్భుతమైన రత్నాల మెట్లతో ఉన్న ఆ గృహాన్ని శీతవాన్ అని పిలుస్తారు.
విమలాదిత్యవర్ణాభిః పతాకాభిరలఙ్కృతమ్। వ్యక్తబద్ధం యథోద్దేశే చతుర్దశమహాధ్వజమ్
నిర్మలమైన సూర్యకాంతి లాంటి పతాకాలతో అలంకరించబడి, నాలుగు పద్నాలుగు గొప్ప జెండాలు తగిన చోట్ల స్పష్టంగా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.
సర్వప్రాసాదముఖ్యోఽత్ర జామ్బవత్యా విభూషితః। ప్రభాయా జృమ్భణైశ్చిత్రైస్త్రైలోక్యమివ భాసయన్
ఇక్కడ ప్రధాన ప్రాసాదాన్ని జాంబవతీ అలంకరించింది. ఆమె వెలుగు ప్రకాశాలతో మూడు లోకాల్నీ వెలిగించింది.
యస్తు పాణ్డరవర్ణాభస్తయోరన్తరమాశ్రితః। విశ్వకర్మాకరోదేనం కైలాసశిఖరోపమమ్
ఆ రెండు మధ్యలో ఉన్న తెల్లని వర్ణంతో మెరిసే గృహాన్ని విశ్వకర్మ కైలాస శిఖరంలా నిర్మించాడు.
జామ్బూనదప్రదీప్తాగ్రః ప్రదీప్తజ్వలనోపమః। సాగరప్రతిమోఽతిష్ఠన్మేరురిత్యభివిశ్రుతః
జాంబూనద బంగారంతో మెరిసే శిఖరంతో, అగ్నిలా జ్వలిస్తూ, సముద్రంలా నిలిచి, మేరుగా ప్రసిద్ధి పొందింది.
తస్మిన్గాన్ధారరాజస్య దుహితా కులశాలినీ। సుకేశీ నామ విఖ్యాతా కేశవేన నివేశితా
అందులో, గాంధార రాజు కుమార్తె, మంచి వంశానికి చెందిన, సుకేశి అనే ప్రసిద్ధురాలు, కేశవుడు అక్కడ నివాసం ఏర్పరిచాడు.
పద్మకూట ఇతి ఖ్యాతః పద్మవర్ణో మహాప్రభః। సుప్రభాయా మహాబాహో వాసః స పరమోచ్ఛ్రితః
పద్మవర్ణంతో మెరిసే, పద్మకూట అనే ప్రసిద్ధమైన, సుప్రభ అనే మహాబాహువు నివాసంగా ఉన్న ఆ ఎత్తైన గృహం నిర్మించబడింది.
యస్తు సూర్యప్రభో నామ ప్రాసాదవర ఉచ్యతే। లక్షణాయాః కురుశ్రేష్ఠ స దత్తః శార్ఙ్గధన్వనా
సూర్యప్రభ అనే ప్రసిద్ధ ప్రాసాదాన్ని శారంగధన్వుడు లక్షణాకు ఇచ్చాడు, ఓ కురు శ్రేష్ఠా!
వైడూర్యవరవర్ణాభః ప్రాసాదో హరితప్రభః। శ్వేతజాలా హి యత్రైవ యత్రైవ చ నివేశితా
వైడూర్యరత్న వర్ణంతో, ఆకుపచ్చ వెలుగుతో మెరిసే ఆ ప్రాసాదంలో, శ్వేతజాలా కూడా నివసించేది.
యం విదుః సర్వభూతాని హరిరిత్యేవ భారత। సుమిత్రవిజయావాసో దేవర్షిగణపూజితః
ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులు హరిని అని పిలిచే ఆయన నివాసంలో, సుమిత్రా, విజయలు ఉండేవారు. ఆ గృహాన్ని దేవర్షులు పూజించేవారు.
మహిష్యా వాసుదేవస్య భూషణం సర్వవేశ్మనామ్। యస్తు ప్రాసాదముఖ్యోఽత్ర విహితః సర్వశిల్పిభిః
వాసుదేవుని మహిష్యలందరి గృహాలకు అలంకారంగా, అన్ని శిల్పులు కలసి నిర్మించిన ప్రధాన ప్రాసాదం అక్కడ ఉంది.
మహిష్యా వాసుదేవస్య కేతుమానితి విశ్రుతః। ప్రసాదో విరజో నామ విరజస్కో మహాత్మనః
వాసుదేవుని మహిషి కుమారుడు, ప్రసిద్ధుడైన కేతుమాన్ ప్రసాద విరజ అనే పేరుతో, రాగరహితుడై, మహాత్ముడిగా పేరుగాంచాడు.
ఉపస్థానగృహం తాత కేశవస్య మహాత్మనః। యస్తు ప్రాసాదముఖ్యోఽత్ర యం త్వష్టా వ్యదధాత్స్వయమ్
ప్రియమైనవాడా, మహాత్ముడైన కేశవుని ఉపస్థానగృహం, ఇక్కడి ప్రధాన ప్రాసాదం, త్వష్ట అనే దేవుడు స్వయంగా నిర్మించాడు.
యోజనాయతవిష్కమ్భం సర్వరత్నమయం విభోః। తేషాం తు విహితాః సర్వే రుక్మదణ్డాః పతాకినః
దాని పొడవు, వెడల్పు యోజనల కొలతలో ఉండి, మొత్తం విలువైన రత్నాలతో నిర్మించబడింది. అందులోని అన్ని పతాకాలు బంగారు దండలతో అలంకరించబడ్డాయి.
సదనే వాసుదేవస్య మార్గసఞ్జననా ధ్వజాః। ఘణ్టాజాలాని తత్రైవ సర్వేషాం నివేశనే
వాసుదేవుని ఇంట్లో మార్గాల వెంట పతాకాలు అలంకరించబడి, ప్రతి ఇంట్లో గంటల జాలాలు వేలాడుతూ ఉన్నాయి.
ఆహృత్య యదుసింహేన వైజయన్తచ్ఛలో మహాత్। హంసకూటస్య యచ్ఛ్రఙ్గమిన్ద్రద్యుమ్నసరో మహత్
శక్తిశాలి యాదవసింహుడు అక్కడ వైజయంత ఛత్రాన్ని, హంసకూట పర్వత శిఖరాన్ని, విస్తారమైన ఇంద్రద్యూమ్న సరస్సును తెచ్చిపెట్టాడు.
షష్టితాలసముత్సేధమర్ధయోజనవిస్తృతమ్। సకిన్నరమహానాదం తదప్యమితతేజసః
అది అర యోజన వెడల్పుతో, అరువది తాళాల ఎత్తుతో, అపారమైన తేజస్సుతో, కిన్నర సంగీతంతో మారుమోగుతుంది.
పశ్యతాం సర్వభూతానాం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్। ఆదిత్యపథగం యత్తన్మేరోః శిఖరముత్తమమ్
మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందినది, అన్ని జీవులు చూడగలిగేది, సూర్యుని మార్గం పోయే మెరువు పర్వత శిఖరమే.
జామ్బూనదమయం దివ్యం త్రిషు లోకేషు విశ్రుతమ్। తదప్యుత్పాట్య కుచ్ఛ్రేణ స్వం నివేశనమాహృతమ్
జాంబూనద బంగారంతో తయారైన ఆ దివ్య శిఖరాన్ని, మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధమైనదాన్ని, ఎంతో కష్టపడి తన నివాసానికి తెచ్చాడు.