తతః కృష్ణో మహాబాహుర్భీతానామభయఙ్కరః। అష్టావింశే యుగే రాజఞ్జజ్ఞే శ్రీవత్సలక్షణః
ఆ తరువాత, భయపడినవారికి భయాన్ని తొలగించే, బలమైన భుజాలు కలిగిన కృష్ణుడు, శ్రీవత్స లక్షణంతో, ఇరవై ఎనిమిదవ యుగంలో జన్మించాడు, ఓ రాజా.
పేశలశ్చ వదాన్యశ్చలోకే బహుమతో నృషు। స్మృతిమాన్దేశకాలజ్ఞః శఙ్ఖచక్రగదాసిభృత్
అతడు మృదువుగా, దాతగా, ప్రజల్లో ఎంతో గౌరవం పొందినవాడు. స్మరణశక్తి కలవాడు, దేశకాలాన్ని తెలిసినవాడు, శంఖం, చక్రం, గద, ఖడ్గాన్ని ధరించినవాడు.
వాసుదేవ ఇతి ఖ్యాతో లోకానాం హితకృత్సదా। వృష్ణీనాం చ కులే జాతో భూమేః ప్రియచికీర్షయా
వాసుదేవుడు అని ప్రసిద్ధి చెందినవాడు, ఎప్పుడూ లోకాల హితాన్ని కోరేవాడు. వృష్ణివంశంలో జన్మించి, భూమికి మేలు చేయాలని ఆశించాడు.
శత్రూణాం భయకృద్దాతా మధుహేతి స విశ్రుతః। శకటార్జునరామాణాం కీలస్థానాన్యసూదయత్
శత్రువులకు భయాన్ని కలిగించే వాడు, దాత, మధును సంహరించినవాడిగా ప్రసిద్ధి. శకటుడు, అర్జునుడు, రాముడు అనే శత్రువుల దుర్గాలను నాశనం చేశాడు.
కంసాదీన్నిజఘానాజౌ దైత్యాన్మానుషవిగ్రహాన్। అయం లోకహితార్థాయ ప్రాదుర్భావో మహాత్మనః
కంసుడు మరియు ఇతరులను యుద్ధంలో సంహరించి, మానవ రూపంలో ఉన్న దానవులను నాశనం చేశాడు. లోకహితార్థంగా ఈ మహాత్ముని అవతారం జరిగింది.
కల్కీ విష్ణుయశా నామ భూయశ్చోత్పత్స్యతే హరిః। లేర్యుగాన్తే సమ్ప్రాప్తే ధర్మే శిథిలతాం గతే
కలియుగాంతంలో, ధర్మం తగ్గినప్పుడు, విష్ణుయశ అనే కల్కి అవతారంగా హరి మళ్లీ జన్మిస్తాడు.
పాషణ్డినాం గణానాం హి వధార్థం భరతర్షభ। ధర్మస్య చ వివృద్ధ్యర్థం విప్రాణాం హితకామ్యయా
పాషండుల గుంపులను సంహరించేందుకు, ధర్మాన్ని పెంచేందుకు, బ్రాహ్మణుల హితాన్ని కోరుతూ, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఆయన అవతారం తీసుకుంటాడు.
ఏతే చాన్యే చ బహవో విష్ణోర్దేవగణైర్యుతాః। ప్రాదుర్భావాః పురాణేషు గీయన్తే బ్రహ్మవాదిభిః
ఈ అవతారాలు మరియు మరెన్నో విష్ణువు దేవతలతో కలసి పూరాణాలలో బ్రహ్మవేత్తలు కీర్తిస్తారు.
ఏవముక్తే తు కౌన్తేయస్తతః కౌరవనన్దనః। ఆబభాషే పునర్భీష్ణే ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః
ఇలా చెప్పిన తరువాత, కుంతీ కుమారుడు, కౌరవుల ఆనందంగా ఉన్న యుధిష్ఠిరుడు, మళ్లీ భీష్మునితో మాట్లాడాడు.
భూయ ఏవ మనుష్యేన్ద్ర ఉపేన్ద్రస్య యశస్వినః। జన్మ వృష్ణిషు విజ్ఞాతుమిచ్ఛామి వదతాం వర
మాటలలో నిపుణుడవైన రాజా, వృష్ణివంశంలో ప్రసిద్ధి చెందిన ఉపేంద్రుని జన్మాన్ని మళ్లీ తెలుసుకోవాలని నేను కోరుతున్నాను.
యథైవ భగవాఞ్జాతః క్షితావిహ జనార్దనః। మాధవేషు మహాబుద్ధిస్తన్మే బ్రూహి పితామహ
మహా మేధావి అయిన పితామహా, మాధవులలో జనార్దనుడు భూమిపై ఎలా జన్మించాడో నాకు చెప్పండి.
ఏవముక్తస్తతో భీష్మః కేశవస్య మహాత్మనః। మాధవేషు తథా జన్మ కథయామాస వీర్యవాన్
అప్పుడు, వీరుడైన భీష్ముడు, మాధవులలో మహాత్ముడైన కేశవుని జన్మాన్ని వివరంగా చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
హన్త తే కథయిష్యామి యుధిష్ఠిర యథాతథమ్। యతో నారాయణస్యేహ జన్మ వృష్ణిషు కౌరవ
యుదిష్ఠిరా, ఇప్పుడు నీకు నిజంగా చెబుతాను — నారాయణుడు వృష్ణివంశంలో ఎలా జన్మించాడో, కౌరవా.
పురా లోకే మహారాజ వర్తమానే కృతే యుగే। ఆసీత్రైలోక్యవిఖ్యాతః సఙ్గ్రామస్తారకామయః
ఓ మహారాజా, గతంలో కృతయుగంలో, మూడు లోకాల్లో ప్రసిద్ధమైన తారకామయ యుద్ధం జరిగింది.
విరోచనో మయస్తారో వరాహః శ్వేత ఏవ చ। విప్రచిత్తిః ప్రలమ్బశ్చ వృత్రజమ్భబలాదయః
విరోచనుడు, మయుడు, తారకుడు, వరాహుడు, శ్వేతుడు, విప్రచిత్తి, ప్రలంబుడు, వృత్రుడు, జంభుడు, బలుడు—
నముచిః కాలనేమిశ్చ ప్రహ్లాద ఇతి విశ్రుతః। లమ్బః కిశోరః స్వర్భానురరిష్టో రాక్షసేశ్వరః
నముచి, కాలనేమి, ప్రసిద్ధుడైన ప్రహ్లాదుడు, లంబుడు, కిశోరుడు, స్వర్భాను, అరిష్టుడు, రాక్షసాధిపతి—
ఏతే చాన్యే చ బహవో దైత్యసఙ్ఘాః సహస్రశః। నానాశస్త్రధరా రాజన్నానాభూషణవాహనాః
ఇంకా మరెన్నో వేలాది దైత్యసమూహాలు, రాజా, రకరకాల ఆయుధాలు ధరించి, వివిధ అలంకారాలు, వాహనాలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
దేవతానామభిముఖాస్తస్థుర్దైతేయదానవాః। దేవాస్తు యుధ్యమానాస్తే దానవానభ్యయూ రణే
ఆ దైత్యదానవులు దేవతల ఎదురుగా నిలబడి, దేవతలు యుద్ధం చేస్తూ దానవులపై దాడి చేశారు.
ఆదిత్యా వసవో రుద్రాః సాధ్యా విశ్వే మరుద్గణాః। ఇన్ద్రో యమశ్చ వరుణశ్చన్ద్రశ్చైవ ధనేశ్వరః
ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, సాధ్యులు, విశ్వదేవతలు, మరుత్గణాలు, ఇంద్రుడు, యముడు, వరుణుడు, చంద్రుడు, ధనేశ్వరుడు—
అశ్వినౌ చ మహావీర్యౌ యే చాన్యే దేవతాగణాః। చక్రుర్యుద్ధం మహాఘోరం దానవైశ్చ యథాక్రమమ్
మహాశక్తిశాలులైన అశ్వినీదేవతలు, ఇంకా ఇతర దేవతాగణాలందరూ, దానవులతో తీవ్రమైన యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు.
యుధ్యమానాః సమేయుశ్చ దేవా దైతేయదానవైః। తద్యుద్ధమభవద్ఘోరం దేవదానవసఙ్కులమ్
దేవతలు, దైత్యదానవులు పరస్పరం యుద్ధం చేస్తూ ఎదురెదురుగా వచ్చారు; ఆ యుద్ధం భయంకరంగా, దేవతలు-దానవులతో నిండిపోయింది.
తాభ్యాం బలాభ్యాం సఞ్జజ్ఞే తుములో విగ్రహస్తదా। తీక్ష్ణశస్త్రైః కిరన్తోఽథ అభ్యయుర్దేవదానవాః
ఆ రెండు సేనల మధ్య ఘోరమైన కలహం మొదలైంది; పదునైన ఆయుధాలు విసురుతూ, దేవతలు-దానవులు ఒకరిపై ఒకరు దాడి చేశారు.
ఘ్రన్తి దేవాన్సగన్ధర్వాన్సయక్షోరగచారణాన్। తే వధ్యమానా దైతేయైర్దేవసఙ్ఘాస్తదా రణే
ఆ సమయంలో దైత్యులు దేవతలు, గంధర్వులు, యక్షులు, నాగులు, చారణులతో కూడిన దేవసేనలను సంహరిస్తూ, వారిని యుద్ధంలో చంపుతూ ఉన్నారు.
త్రాతారం మనసా జగ్ముర్దేవం నారాయమం ప్రభుమ్। ఏతస్మిన్నన్తరే తత్ర జగామ హరిరీశ్వరః
ఆపదలో దేవతలు మనసులో రక్షకుడిగా నారాయణుడిని ఆశ్రయించారు; ఆ సమయంలో హరి, ప్రభువు, అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
దీపయఞ్జ్యోతిషా భూమిం శఙ్ఖచక్రగదాధరః। తమాగతం సుపర్ణస్థం విష్ణుం లోకనమస్కృతమ్
తేజస్సుతో భూమిని ప్రకాశింపజేస్తూ, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించి, గరుడునిపై కూర్చున్న, లోకాలందరూ నమస్కరించే విష్ణువు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
దృష్ట్వా ముదా యుతాః సర్వే భయం త్యక్త్వా రమే సురాః। చక్రుర్యుద్ధం పునః సర్వే దేవా దైతేయదానవైః
ఆయనను చూసి, దేవతలందరూ ఆనందంతో భయాన్ని వదిలిపెట్టి, మళ్లీ దైత్యదానవులతో యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు.
తద్యుద్ధమభవద్ఘోరమచిన్త్యం రోమహర్షణమ్। జఘ్రుర్దైత్యాన్త్రణే ఘోరాః సర్వే శక్రపురోగమాః
ఆ యుద్ధం భయంకరంగా, ఊహించలేనంత ఘోరంగా మారింది; శక్రుని నేతృత్వంలో ఉన్న దేవతలు యుద్ధంలో దైత్యులను సంహరించారు.
తే బాధ్యమానా బిబుధైర్దుద్రువుదైత్యదానవాః
దేవతల దాడికి తట్టుకోలేక, దైత్యదానవులు పారిపోయారు.
విద్రుతాన్దానవాన్దృష్ట్వా తదా భారత సంయుగే। కాలనేమిరితి ఖ్యాతో దానవః ప్రత్యదృశ్యతా
ఆ సమయంలో, యుద్ధరంగంలో దానవులు పారిపోతున్నారని చూసి, ఓ భారతా, కాలనేమి అనే ప్రసిద్ధ దానవుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
శత్రుప్రహరణే ఘోరః శతబాహుః శతాననః। శతశీర్షః స్థితః శ్రీమాఞ్ఛతశృఙ్గం ఇవాచలః
శత్రువులను సంహరించడంలో భయంకరుడు, వంద చేతులు, వంద ముఖాలు, వంద తలలు కలిగి, వంద శిఖరాలున్న పర్వతంలా మహిమాన్వితంగా నిలబడ్డాడు.