దహేదఙ్గారవత్పుత్రం తం విద్యాద్బ్రాహ్మణర్షభమ్। విప్రస్త్వయా న హన్తవ్యః సంక్రుద్ధేనాపి సర్వదా
అతడు ఎర్రని అగ్గిపొయ్యిలా కాలిపోతే, అతడిని బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడిగా తెలుసుకో. బ్రాహ్మణుడిని నీవు ఎప్పుడూ, కోపంతోనైనా, చంపకూడదు.
ప్రోవాచ చైన వినతా పుత్రహార్దాదిదం వచః। జఠరే న చ జీర్యేద్యస్తం జానీహి ద్విజోత్తమమ్
వినతా తన కుమారునికి హృదయపూర్వకంగా ఇలా చెప్పింది: నీ కడుపులో అతడు కుళ్లిపోకపోతే, అతడిని గొప్ప ద్విజునిగా తెలుసుకో.
పునః ప్రోవాచ వినతా పుత్రహార్దాదిదం వచః। జానన్త్యప్యతులం వీర్యమాశీర్వాదపరాయణా
మళ్ళీ వినతా తన కుమారునికి హృదయపూర్వకంగా ఇలా చెప్పింది: అతని అపారమైన శక్తిని తెలిసినా, ఆశీర్వాదాలకే జీవించే వారు—
పక్షౌ తే మారుతః పాతు చన్ద్రసూర్యౌ చ పృష్ఠతః
నీ రెక్కలను గాలి కాపాడుగాక, చంద్రుడు, సూర్యుడు నీ వెనుక భాగాన్ని రక్షించుగాక.
శిరశ్చ పాతు వహ్నిస్తే వసవః సర్వతస్తనుమ్। `విష్ణుః సర్వగతః సర్వమహ్గాని తవ చైవ హ।' అహం చ తే సదా పుత్ర శాన్తిస్వస్తిపరాయణా
నీ తలని అగ్ని కాపాడుగాక, వసువులు నీ శరీరాన్ని అన్ని వైపులా రక్షించుగాక, ఎక్కడున్నా విష్ణువు నీ అవయవాలను కాపాడుగాక. నేను, నీ తల్లి, ఎప్పుడూ నీ శాంతి, మంగళానికి కట్టుబడి ఉంటాను.
ఇహాసీనా భవిష్యామి స్వస్తికారే రతా సదా। అరిష్టం వ్రజ పన్థానం పుత్ర కార్యార్థసిద్ధయే
నేను ఇక్కడే ఉండి, ఎప్పుడూ మంగళకార్యాలలో నిమగ్నంగా ఉంటాను. నీవు, కుమారుడా, నీ కార్యసిద్ధికై సురక్షితమైన మార్గంలో వెళ్ళు.
తతః స మాతుర్వచనం నిశమ్య వితత్య పక్షౌ నభ ఉత్పపాత। తతో నిషాదాన్బలవానుపాగతో బుభుక్షితః కాల ఇవాన్తకోఽపరః
తల్లి మాటలు విని, అతడు రెక్కలు విప్పి ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు. ఆ తరువాత, బలవంతుడై, కాలుడు ఆకలితో నిషాదులవద్దకు వెళ్లాడు.
స తాన్నిషాదానుపసంహరంస్తదా రజః సముద్ధూయ నభఃస్పృశం మహత్। సముద్రకుక్షౌ చ విశోషయన్పయః సమీపజాన్భూధరజాన్విచాలయన్
అతడు ఆ నిషాదులను తినిపోతూ, ఆకాశాన్ని తాకేంత పెద్ద దుమ్ము లేపాడు. సముద్రపు లోతుల్లోని నీటిని ఎండబెట్టాడు, దగ్గరలోని కొండలను కదిలించాడు.
తతః స చక్రే మహదాననం తదా నిషాదమార్గం ప్రతిరుధ్య పక్షిరాట్। తతో నిషాదాస్త్వరితాః ప్రవవ్రజు- ర్యతో ముఖం తస్య భుజంగభోజినః
అప్పుడు పక్షిరాజు ఒక పెద్ద నోరు సృష్టించి, నిషాదుల దారిని అడ్డగించాడు. వెంటనే నిషాదులు ఆ పాములను తినే వాడి నోటివైపు తొందరగా పరుగెత్తారు.
తదాననం వివృతమతిప్రమాణవ- త్సమభ్యయుర్గగనమివార్దితాః ఖగాః। సహస్రశః పవనజోవిమోహితా యథా।ఞనిలప్రచలితపాదపే వనే
ఆ విస్తారమైన, తెరిచిన నోటివైపు నిషాదులు వేల సంఖ్యలో, గాలిలో తిప్పబడిన పక్షులు లాగా, అడవిలో గాలి ఊదినప్పుడు చెట్లు ఊగినట్లు, అయోమయంగా పరుగెత్తారు.
తతః ఖగో వదనమమిత్రతాపనః సమాహరత్పరిచపలో మత్బలాః। నిషూదయన్బహువిధమత్స్యజీవినో బభుక్షితో గగనచరేశ్వరస్తదా
అప్పుడు శత్రువులకు భయంకరుడైన ఆ పక్షిరాజు తన బలాన్ని నమ్ముకొని, చురుకుగా నిషాదులను పట్టుకొని, అనేక రకాల చేపలు తినే వారిని మింగి తృప్తి పొందాడు.
తస్య కణ్ఠమనుప్రాప్తో బ్రాహ్మణః సహ భార్యయా। దహన్దీప్త ఇవాఙ్గారస్తమువాచాన్తరిక్షగః
ఆ సమయంలో ఒక బ్రాహ్మణుడు తన భార్యతో కలిసి ఆ గరుడుని గొంతులోకి ప్రవేశించాడు. అతడు మండుతున్న అంగారంలా దహించుతూ, ఆకాశంలో సంచరించే వాడిని ఇలా అడిగాడు.
ద్విజోత్తమ వినిర్గచ్ఛ తూర్ణమాస్యాదపావృతాత్। న హి మే బ్రాహ్మణో వధ్యః పాపేష్వపి రతః సదా
ఓ ఉత్తమ ద్విజా! ఈ తెరిచిన నోటిలోంచి త్వరగా బయటకు రా. పాపాల్లో నిమగ్నుడైనా బ్రాహ్మణుడిని నేను ఎప్పుడూ హింసించను.
బ్రువాణమేవం గరుడం బ్రాహ్మణః ప్రత్యభాషత। నిషాదీ మమ భార్యేయం నిర్గచ్ఛతు మయా సహ
గరుడుడు ఇలా చెప్పగా, ఆ బ్రాహ్మణుడు ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు: "ఈ నిషాది నా భార్య. ఆమెను కూడా నాతో పాటు బయటకు పంపించు."
ఏతామపి నిషాదీం త్వం పరిగృహ్యాశు నిష్పత। తూర్ణం సంభావయాత్మానమజీర్ణం మమ తేజసా
"ఈ నిషాదిని కూడా తీసుకొని త్వరగా బయటకు వెళ్ళు. నా తేజస్సు నీకు ఇంకా జీర్ణం కాలేదు, అందుకే త్వరగా నీ మనస్సును స్థిరపరచు."
తతః స విప్రో నిష్క్రాన్తో నిషాదీసహితస్తదా। వర్ధయిత్వా చ గరుడమిష్టం దేశం జగామ హ
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు నిషాది సహితంగా బయటకు వచ్చాడు. గరుడుని గౌరవించి, తాను కోరుకున్న ప్రదేశానికి వెళ్లిపోయాడు.
సహభార్యే వినిష్క్రాన్తే తస్మిన్విప్రే స పక్షిరాట్। వితత్య పక్షావాకాశముత్పపాత మనోజవః
ఆ బ్రాహ్మణుడు తన భార్యతో కలిసి బయటకు వచ్చిన తరువాత, పక్షిరాజు తన రెక్కలు విస్తరించి, మనస్సు వేగంతో ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు.
తతోఽపశ్యత్స్వపితరం పృష్టశ్చాఖ్యాతవాన్పితుః। యథాన్యాయమమేయాత్మా తం చోవాచ మహానృషిః
తర్వాత అతడు తన తండ్రిని చూసి, వెనుదిరిగి యథావిధిగా వివరించాడు. అప్పుడు ఆ మహర్షి అతనితో మాట్లాడాడు.
కచ్చిద్వః కుశలం నిత్యం భోజనే బహులం సుత। కచ్చిచ్చ మానుషే లోకే తవాన్నం విద్యతే బహు।। `క్వ గన్తాస్యతివేగేన మమ త్వం వక్తుమర్హసి
"నీవు ఎల్లప్పుడూ సుఖంగా ఉన్నావా, బాగా తినడానికి తిండి చాలామందా ఉంది నా కుమారా? మానవ లోకంలో నీకు తిండి చాలామందా ఉందా? ఇంత వేగంగా ఎక్కడికి వెళ్తున్నావో నాకు చెప్పాలి."
మాతా మే కుశలా శశ్వత్తథా భ్రాతా తథా హ్యహమ్। న హి మే కుశలం తాత భోజనే బహులే సదా
"నా తల్లి ఎల్లప్పుడూ క్షేమంగా ఉంది, నా అన్నయ్య కూడా, నేనూ అలాగే ఉన్నాను. కానీ తండ్రి, తిండి విషయంలో నాకు ఎప్పుడూ తృప్తి లేదు."
అహం హి సర్పైః ప్రహితః సోమమాహర్తుముత్తమమ్। మహాతుర్దాస్యవిమోక్షార్థమాహరిష్యే తమద్య వై
"నేను పాముల చేత ఉత్తమమైన సోమాన్ని తేవడానికి పంపించబడ్డాను. మా గొప్ప తల్లిని బందీదశ నుంచి విముక్తి చేయడానికి, ఈ రోజు నేను ఆ సోమాన్ని తేవాలని నిర్ణయించుకున్నాను."
మాత్రా చాత్ర సమాదిష్టో నిషాదాన్భక్షయేతి హ। న చ మే తృప్తిరభవద్భక్షయిత్వా సహస్రశః
"ఇక్కడ నిషాదులను తినాలని నా తల్లి నాకు చెప్పింది. కానీ వేలాది మందిని తిన్నా నాకు తృప్తి రాలేదు."
తస్మాద్భక్ష్యం త్వమపరం భగవన్ప్రదిశస్వ మే। యద్భుక్త్వాఽమృతమాహర్తుం సమర్తః స్యామహం ప్రభో
"కాబట్టి ప్రభూ, నేను తినగలిగే ఇంకొక తిండి చూపించు. దాన్ని తిన్న తరువాత నేను అమృతాన్ని తేవడానికి సమర్థుడవుతాను."
క్షుత్పిపాసావిఘాతార్థం భక్ష్యమాఖ్యాతు మే భవాన్
"ప్రభూ! నా ఆకలి, దాహం తొలగిపోవడానికి తినదగినది ఏదైనా చెప్పండి."
యత్ర కూర్మాగ్రజం హస్తీ సదా కర్షత్యవాఙ్ముఖః। తయోర్జన్మాన్తరే వైరం సంప్రవక్ష్యామ్యసోషతః
"ఒక ఏనుగు ఎప్పుడూ తలకిందా పెట్టుకుని, తాబేలు అన్నయ్యను లాగుతూ ఉంటుంది. వాళ్లిద్దరి గతజన్మ వైరం గురించి నేను నీకు ఇప్పుడే చెబుతాను."
తన్మే తత్త్వం నిబోధస్య యత్ప్రమాణౌ చ తావుభౌ। `శృణు త్వం వత్స భద్రం తే కథాం వైరాగ్యవర్ధినీమ్
"ఇది నిజంగా ఎలా జరిగిందో, వాళ్లిద్దరి శక్తి ఎంత ఉందో విను. వేరుపాటు పెరిగే ఈ కథను విను నా బిడ్డా, నీకు మంగళం కలగాలి."
పిత్రోరర్థవిభాగే వై సముత్పన్నాం పురాణ్డజ।' ఆసీద్విభావసుర్నామ మహర్షిః కోపనో భృశమ్
తండ్రి సంపదను పంచుకునే విషయంలో ఇద్దరు అన్నదమ్ముల మధ్య గొడవ వచ్చింది. అప్పట్లో విభావసు అనే మహర్షి ఉండేవాడు. ఆయనకు కోపం ఎక్కువగా ఉండేది.
భ్రాతా తస్యానుజశ్చాసీత్సుప్రతీకో మహాతపాః। స నేచ్ఛతి ధనం భ్రాత్రా సహైకస్థం మహామునిః
ఆ విభావసుకు సుప్రతీకుడు అనే తమ్ముడు ఉండేవాడు. అతడు గొప్ప తపస్సు చేసినవాడు. ఆ మహర్షి తన అన్నతో కలసి ధనం ఉంచుకోవాలని అసలు ఇష్టపడలేదు.
విభాగం కీర్తయత్యేవ సుప్రతీకో హి నిత్యశః। అథాబ్రవీచ్చ తం భ్రాతా సుప్రతీకం విభావసుః
సుప్రతీకుడు ఎప్పుడూ ధనం పంచుకోవాలని పట్టుబడేవాడు. అప్పుడు విభావసు తన తమ్ముడు సుప్రతీకునితో ఇలా అన్నాడు.
విభాగే బహవో దోషా భవిష్యన్తి మహాతపః।' విభాగం బహవో మోహాత్కర్తుమిచ్ఛన్తి నిత్యశః। తతో విభక్తాస్త్వన్యోన్యం నాద్రియన్తేఽర్థమోహితాః
ధనాన్ని పంచుకుంటే ఎన్నో దోషాలు కలుగుతాయి, ఓ మహాతపస్వీ! మాయ వల్ల చాలామంది ఎప్పుడూ పంచుకోవాలని కోరుకుంటారు. పంచుకున్న తర్వాత ధనమందే మోహంతో వారు ఒకరినొకరు గౌరవించరు.