యదస్వాభీప్సితం యజ్ఞం మయి శ్రేయస్యవస్థితే। నియుఙ్క్ష్వ త్వం చ మాం కృత్యే సర్వం కర్తాస్మి తే వచః
ఈ యజ్ఞంలో నీకు ఇష్టముకాని ఏదైనా ఉంటే, నేను నీకు మేలు కోసం ఉన్నాను కదా, నన్ను ఏ పనికైనా ఆదేశించు. నీ మాట ప్రకారం అన్నీ చేస్తాను.
సఫలః కృష్ణ సఙ్కల్పః సిద్ధిశ్చ నియతా మమ। యస్యమే త్వం హృషీకేశ యథేప్సితముపస్థితః
కృష్ణా! నీవు నా కోరిక మేరకు ఇక్కడ ఉన్నావు కాబట్టి, నా సంకల్పం ఫలించింది, విజయమూ నిశ్చితమే, హృషీకేశా!
అనుజ్ఞాతస్తు కృష్ణేన పాణ్డవో భ్రాతృభిః సహ। ఈజితుం రాజసూయేన సాధనాన్యుపచక్రమే
కృష్ణుడు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, పాండవుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి రాజసూయయజ్ఞానికి ఏర్పాట్లు ప్రారంభించాడు.
తతస్త్వాజ్ఞాపయామాస పాణ్డవోఽరినిబర్హణః। సహదేవం యుధాం శ్రేష్ఠం మన్త్రిణశ్చైవ సర్వశః
తర్వాత శత్రువులను జయించిన పాండవుడు, యుద్ధంలో శ్రేష్ఠుడైన సహదేవునికీ, మంత్రులందరికీ తగిన ఆదేశాలు ఇచ్చాడు.
అస్మిన్క్రతౌ యథోక్తాని యజ్ఞాఙ్గాని ద్వ్జాతిభిః। యథోపకరణం సర్వం మఙ్గలాని చ సర్వశః
ఈ యజ్ఞంలో, ద్విజాతులు చెప్పిన విధంగా అన్ని యజ్ఞాంగాలు నిర్వహించాలి. అవసరమైన, మంగళకరమైన వస్తువులన్నీ సక్రమంగా సిద్ధం చేయాలి.
అధియజ్ఞాంశ్చ సమ్భారాన్దౌమ్యోక్తాన్క్షిప్రమేవ హి। సమానయన్తు పురుషా యథాయోగం యథాక్రమమ్
దౌమ్యుడు చెప్పిన ప్రకారం, అధియజ్ఞులకు కావలసిన సమస్త సామగ్రిని పురుషులు త్వరగా, తగిన క్రమంలో తీసుకొచ్చేలా చూడాలి.
ఇన్ద్రసేనో విశోకశ్చ పూరశ్చార్జునసారథిః। అన్నాద్యాహరణే యుక్తాః సన్తు మత్ప్రియకామ్యయా
ఇంద్రసేనుడు, విశోకుడు, పూరశ్చ అనే అర్జునుని రథసారధి — వీరు నా ఇష్టానికి అనుగుణంగా అన్నపానియాలు, అవసరమైన వస్తువులు తేవడానికి నియమించబడ్డారు.
సర్వకామాశ్చ కార్యన్తాం రసగన్ధసమన్వితాః। మనోరథప్రీతికరా ద్విజానాం కురుసత్తమ
సర్వప్రకారమైన, రుచిగంధాలతో కూడిన, మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించే, బ్రాహ్మణులకు హర్షాన్ని పంచే వస్తువులన్నీ సిద్ధం చేయించాలి, ఓ కురు వంశశ్రేష్ఠ.
తద్వాక్యసమకాలం చ కృతం సర్వం న్యవేదయత్। సహదేవో యుధాం శ్రేష్ఠో ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరే
ఆ మాటలు చెప్పిన వెంటనే యుద్ధవీరులలో శ్రేష్ఠుడైన సహదేవుడు, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుని వద్ద జరిగిన కార్యాలన్నిటిని నివేదించాడు.
తతో ద్వైపాయనో రాజన్నృత్విజః సముపానయత్। వేదానివ మహాభాగాన్సాక్షాన్మూర్తిమతో ద్విజాన్
అప్పుడే, ఓ రాజా, ద్వైపాయనుడు యాజ్ఞికులను తీసుకొచ్చాడు; వారు ప్రత్యక్షంగా వచ్చి, మహిమాన్వితమైన వేదాల్లా కనిపించారు.
స్వయం బ్రహ్మత్వమకరోత్తస్య సత్యవతీసుతః। ధనఞ్జయానామృషభః సుసామా సామగోఽభవత్
సత్యవతీ కుమారుడు స్వయంగా బ్రహ్మ పాత్రను స్వీకరించాడు; సుసాముడు సామవేద గాయకుడిగా ధనంజయులలో ప్రధానుడయ్యాడు.
యాజ్ఞవల్క్యో బభూవాథ బ్రహ్మిష్ఠోఽధ్వర్యుసత్తమః। పైలో హోతా వసోః పుత్రో ధౌమ్యేన సహితోఽభవత్
బ్రహ్మవేత్త అయిన యాజ్ఞవల్క్యుడు ప్రధాన అధ్వర్యువుగా మారాడు; వసుపుత్రుడైన పైలుడు, ధౌమ్యునితో కలిసి హోతగా వ్యవహరించాడు.
ఏతేషాం పుత్రవర్గాశ్చ శిష్యాశ్చ భరతర్షభ। బభూవుర్హోత్రగాః సర్వే వేదవేదాఙ్గపారగాః
వారిపిల్లలు, శిష్యులు — ఓ భారతవంశశ్రేష్ఠ — వీరందరూ హోత్రకార్యాలలో సహాయులుగా, వేదాలు, వేదాంగాలు పూర్తిగా నేర్చుకున్నవారిగా ఉన్నారు.
తే వాచయిత్వా పుణ్యాహమూహయిత్వా చ తం విధిమ్। శాస్త్రోక్తం పూజయామాసుస్తద్దేవయజనం మహత్
వారు మంగళకరమైన మంత్రాలను పఠించి, ఆచారప్రకారం కర్మలు నిర్వహించి, ఆ మహా యజ్ఞవేదికను శాస్త్రోక్తంగా పూజించారు.
తత్ర చక్రురనుజ్ఞాతాః శరణాన్యుత శిల్పినః। గన్ధవన్తి విశాలాని వేశ్మానీవ దివౌకసామ్
అక్కడ, అనుమతి తీసుకుని, శిల్పులు పరిమళభరితమైన, విశాలమైన, దేవతల నివాసాల్లాంటి గృహాలను నిర్మించారు.
తత ఆజ్ఞాపయామాస స రాజా రాజసత్తమః। సహదేవం తదా సద్యో మన్త్రిణం పురుషర్షభః
అప్పుడు ఆ రాజు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు, సహదేవుని తన మంత్రి వలె పిలిచి తక్షణమే ఆదేశించాడు.
ఆమన్త్రణార్థం దూతాంస్త్వం ప్రేషయస్వాశుగాన్ద్రుతమ్। ఉపశ్రుత్య వచో రాజ్ఞః స దూతాన్ప్రాహిణోత్తదా
అతిథులను ఆహ్వానించేందుకు, నీవు దూతలను వేగంగా పంపించు; రాజు మాట విని సహదేవుడు వెంటనే వారిని పంపించాడు.
ఆమన్త్రయధ్వం రాష్ట్రేషు బ్రాహ్మణాన్భూమిపానథ। వినాశ్చ మాన్యాఞ్శూద్రాంశ్చ సర్వానానయతేతి చ
రాజ్యాలలో బ్రాహ్మణులను, రాజులను ఆహ్వానించండి; గౌరవించదగని వారిని, శూద్రులను తప్పించి, మిగతావారందరినీ తీసుకురండి.
తే సర్వాన్పృథివీపాలాన్పాణ్డవేయస్య శాసనాత్। ఆమన్త్రయామ్బభూవుస్తే ప్రేషయామాస చాపరాన్
పాండవుని ఆజ్ఞతో వారు భూమిపై ఉన్న రాజులందరినీ ఆహ్వానించారు, మరికొంతమందికి కూడా దూతలను పంపించారు.
దూతాశ్చ వాహనైర్జగ్భూ రాష్ట్రాణి సుబహూన్యపి। తతో యుధిష్ఠిరో రాజా ప్రేషయామాస పాణ్డవమ్
దూతలు వివిధ వాహనాలపై అనేక రాజ్యాలకు వెళ్లారు; తరువాత యుధిష్ఠిరుడు పాండవుని పంపించాడు.
నకులం హాస్తినపురం భీష్మాయ భరతర్షభ। ద్రోణాయ ధృతరాష్ట్రాయ విదురాయ కృపాయ చ। భ్రాతృణాం చైవ సర్వేణాం యేఽనురక్తా యుధిష్ఠిరే
నకులుడు హస్తినపురానికి, భీష్మునికి, ద్రోణునికి, ధృతరాష్ట్రునికి, విదురునికి, కృపాచార్యునికి, యుధిష్ఠిరుని మీద ప్రేమ కలిగిన అన్నదమ్ములందరికీ పంపబడ్డాడు.
తతస్తే తు యథాకాలం కున్తీపుత్రం యుధిష్ఠిరమ్। దీక్షయాఞ్చక్రిరే విప్రా రాజసూయాయ భారత
తర్వాత, యోగ్యమైన సమయంలో, బ్రాహ్మణులు కుంతీపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుని రాజసూయయాగానికి దీక్ష పెట్టారు, ఓ భారత.
జ్యేష్ఠామూలే అమావాస్యాం మృగాజినసమావృతః। రౌరవాజినసంవీతో నవనీతాక్తదేహవాన్
జ్యేష్ఠనక్షత్రంలో, అమావాస్య రోజున, మృగచర్మం ధరించి, రౌరవచర్మంతో కప్పబడి, శరీరానికి తాజా వెన్నను పూసుకుని ఉన్నాడు.
దీక్షితః స తు ధర్మాత్మా ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరః। జగామ యజ్ఞాయతనం వృతో విప్రైః సహస్రశః
దీక్ష పొందిన ధర్మాత్ముడు, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు, వేలాది బ్రాహ్మణులతో కలిసి యజ్ఞశాలలోకి ప్రవేశించాడు.
భాతృభిర్జ్ఞాతిభిశ్చైవ సుహృద్భిః సచివైః సహ। క్షత్రియైశ్చ మనుష్యేన్ద్రైర్నానాదేశసమాగతైః
అక్కడ అన్నదమ్ములు, బంధువులు, స్నేహితులు, మంత్రులు, ఇంకా వివిధ ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన క్షత్రియ రాజులు అందరూ కలసి వచ్చారు.
అమాత్యైశ్చ నరశ్రేష్ఠో ధర్మో విగ్రహవానివ। ఆజగ్ముర్బ్రాహ్మణాస్తత్ర విషయేభ్యస్తతస్తతః
మంచి మంత్రులతో కూడిన ధర్మరాజు, ధర్మమూర్తి లాగా కనిపిస్తూ, అనేక ప్రాంతాల నుండి వచ్చిన బ్రాహ్మణులతో కలిసి అక్కడికి వచ్చాడు.
సర్వవిద్యాసు నిష్ణాతా వేదవేదాఙ్గపారగాః। తేషామావసథాంశ్చక్రుర్ధర్మరాజస్య శాసనాత్
అన్ని విద్యల్లో నైపుణ్యం కలిగి, వేదాలు, వేదాంగాలు పూర్తిగా నేర్చుకున్న ఆ బ్రాహ్మణులు, ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో తమ నివాసాలు ఏర్పరచుకున్నారు.
బహ్వన్నాచ్ఛాదనైర్యుక్తాన్సగణానాం పృథక్ పృథక్। సర్వర్తుగుణసమ్పన్నాఞ్శిల్పినోఽథ సహస్రశః
ఆ నివాసాల్లో ప్రతి వర్గానికి వేర్వేరుగా తిండి, వస్త్రాలు సమృద్ధిగా ఉండేవి. అన్ని కాలాల్లో పనికొచ్చే నైపుణ్యం ఉన్న వేలాది కళాకారులు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
తేషు తే న్యవసన్రాజన్బ్రాహ్మణా నృపసత్కృతాః। కథయన్తః కథా బహ్వీః పశ్యన్తో నటనర్తకాన్
రాజు గౌరవించిన ఆ బ్రాహ్మణులు అక్కడ ఉండి, అనేక కథలు చెప్పుకుంటూ, నాటకాలు, నృత్యాలు చూస్తూ ఆనందంగా గడిపారు.
భుఞ్జతాం చైవ విప్రాణాం వదతాం చ మహాస్వనః। అనిశం శ్రూయతే తత్ర ముదితానాం మహాత్మనామ్
ఆ బ్రాహ్మణులు తింటూ, మాట్లాడుతూ ఆనందంగా ఉన్నప్పుడు వారి గొప్ప శబ్దం ఎప్పుడూ అక్కడ వినిపించేది.