దస్యుభ్యో వఞ్చకేభ్యో వా రాజన్ప్రతి పరస్పరమ్। రాజవల్లభతశ్చైవ నాశ్రూయన్త మృషాగిరః
దొంగల నుంచి, మోసగాళ్ల నుంచి, లేదా ఒకరినొకరు మోసం చేయడం వల్ల, రాజు అనుగ్రహంతో అబద్ధపు మాటలు వినిపించేవి కావు.
అవర్షం చాతివర్షం చ వ్యాధిపావకమూర్ఛనమ్। సర్వమేతత్తదా నాసీద్ధర్మనిత్యే యుధిష్ఠిరే
వర్షాభావం, అధిక వర్షం, వ్యాధులు, అగ్ని ప్రమాదాలు, మూర్చలు—ఇవి ఏవీ యుధిష్ఠిరుడు ధర్మంలో స్థిరంగా పాలించినప్పుడు లేవు.
ప్రియం కర్తుముపస్థాతుం బలికర్మ స్వభావజమ్। అభిహర్తుం నృపా జగ్ముర్నాన్యైః కార్యైః కథఞ్చనః
రాజులకు సహజంగా ఉండే బలి సమర్పణ చేయడానికి, ఇష్టంగా ఉండే పనులు చేయడానికి మాత్రమే వారు వచ్చారు. ఇతర కారణాల కోసం ఎవరూ రాలేదు.
ధర్మైర్ధనాగమైస్తస్య వవధే నిచయో మహాన్। కర్తుం యస్య న శక్యేన క్షయో వర్షశతైరపి
ధర్మంతో, ధనసంపాదనతో అతని సంపద ఎంతో పెరిగింది. వందేళ్ల పాటు కూడా దాన్ని తగ్గించలేని విధంగా అది పెరిగింది.
స్వకోష్ఠస్య పరీమాణం కోశస్య చ మహీపతిః। విజ్ఞాయ రాజా కౌన్తేయో యజ్ఞాయైవ మనో దధే
తన ఖజానా, ధన సంపద ఎంత ఉందో తెలుసుకొని, కౌంతేయుడు రాజు తన మనసంతా యజ్ఞానికి అంకితం చేశాడు.
సుహృదశ్చైవ యే సర్వే పృథక్చ సహచాబ్రువన్। యజ్ఞకాలస్తవ విభో క్రియతామత్ర సామ్ప్రతమ్
అతని స్నేహితులు అందరూ, విడివిడిగా కూడా, కలిసికూడా, 'ప్రభూ! యజ్ఞానికి సమయం ఇప్పుడు ఏర్పాటు చేయండి' అని అన్నారు.
అథైవం బ్రువతామేవ తేషామభ్యాయయౌ హరిః। ఋషిః పురాణో వేదాత్మా దృశ్యశ్చైవ విజానతామ్
వారు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, వేదస్వరూపుడైన పురాతన ఋషి హరిదేవుడు, జ్ఞానులకు ప్రత్యక్షమయ్యే వాడు, అక్కడికి వచ్చాడు.
జగతస్తస్థుషాం శ్రేష్ఠః ప్రభవశ్చాప్యయశ్చ హ। భూతభవ్యభవన్నాథః కేశవః కేశిసూదనః
ప్రపంచంలోని చలించేవారిలో, నిలిచేవారిలో శ్రేష్ఠుడు, సృష్టికి, లయానికి మూలకారణుడు, గతం, భవిష్యత్తు, వర్తమానం అన్నిటికీ అధిపతి అయిన కేశవుడు, కేశిని సంహరించిన వాడు.
ప్రాకారః సర్వవృష్ణీనామాపత్స్వభయదోఽరిహా। బలాధికారే నిక్షిప్య సమ్యగానకదున్దుభిమ్
అన్ని వృష్ణివంశీయులకు రక్షణగా, శత్రువులను నాశనం చేసే ప్రాకారాన్ని, సైన్యాధిపతికి అప్పగించి, సంగీతం, మేళం వంటివన్నీ సక్రమంగా ఏర్పాటు చేశారు.
ఉచ్చావచముపాదాయ ధర్మరాజాయ మాధవః। ధనౌఘం పురుషవ్యాఘ్రో బలేన మహతా వృతః
వివిధ రకాల ధనాన్ని సమీకరించి, మహా బలంతో కూడిన మాధవుడు, ధర్మరాజు యుదిష్ఠిరుని వద్దకు తీసుకొచ్చాడు.
తం ధనౌఘమపర్యన్తం రత్నసాగరమక్షయమ్। నాదయన్రథఘోషేణ ప్రవిశేశ పురోత్తమమ్
ఆ అంతులేని ధనసముద్రం, అపరిమితమైన రత్నాల సముద్రం, రథాల ఘోషతో మారుమోగుతూ, ఆ అగ్రపురిలో ప్రవేశించింది.
పూర్ణమాపూరయంస్తేషాం ద్విషచ్ఛోకావహోఽభవత్। అసూర్యమివ సూర్యేణ నివాతమివ వాయునా। కృష్ణేన సముపేతేన జహృషే భారతం పురమ్
కృష్ణుడు వారి ధనాన్ని నిండుగా తీర్చగా, అది శత్రువులకు బాధను కలిగించింది. సూర్యుడు చీకటిని పోగొట్టినట్లు, గాలి నిశ్శబ్దాన్ని తొలగించినట్లు, కృష్ణుడు ఉన్నందువల్ల భారతుల నగరం ఆనందంతో నిండిపోయింది.
తం ముదాఽభిసమాగమ్య సత్కృత్య చ యథావిధి। స పృష్ట్వా కుశలం చైవ సుఖాసీనం యుధిష్ఠిరః
ఆనందంతో కలసి, యథావిధిగా గౌరవించి, యుదిష్ఠిరుడు కృష్ణుని క్షేమంగా ఉన్నాడో లేదో అడిగి, సుఖంగా కూర్చోబెట్టాడు.
మ్యద్వైపాయనముఖైర్ఋత్విగ్భిః పురుషర్షభః। భీమార్జునయమైశ్చైవ సహితః కృష్ణమబ్రవీత్
వ్యాసుడు మొదలైన ఋత్వికులతో పాటు, భీముడు, అర్జునుడు, ద్వయములతో కూడి యుదిష్ఠిరుడు కృష్ణునితో మాట్లాడాడు.
త్వత్కృతే పృథివీ సర్వా మద్వశే కృష్ణ వర్తతే। ధనం చ బహు వార్ష్ణేయ త్వత్ప్రసాదాదుపార్జితమ్
కృష్ణా! నీ వల్లనే ఈ భూమంతా నా ఆధీనంలో ఉంది. నీ కృపతోనే ఎంతో ధనం కూడగట్టగలిగాను, వృష్ణికుల వంశజా!
సోఽహమిచ్ఛామి తత్సర్వం విధివద్దేవకీసుత। ఉపయోక్తుం ద్విజాగ్ర్యేభ్యో హవ్యవాహే చ మాధవ
కాబట్టి, దేవకీపుత్రా! ఈ మొత్తం ధనాన్ని బ్రాహ్మణులకూ, హవనాగ్నికీ యథావిధిగా వినియోగించాలనుకుంటున్నాను, మాధవా!
తదహం యష్టుమిచ్ఛామి దాశార్హ సహితస్త్వయా। అనుజైశ్చ మహాబాహో తన్మాఽనుజ్ఞాతుమర్హసి
దశార్హా! అందుకే నేను నీవు, నా అన్నదమ్ములతో కలిసి యజ్ఞం చేయాలనుకుంటున్నాను. దయచేసి నాకు అనుమతి ఇవ్వాలి.
తద్దీక్షాపయ గోవిన్ద త్వమాత్మానం మహాభుజ। త్వయీష్టవతి దాశార్హ విపాప్మా భవితా హ్యహమ్
గోవిందా! నీవు స్వయంగా దీక్ష తీసుకో. నీవు ఇష్టపడ్డావంటే, దశార్హా! నేను పాపరహితుడనవుతాను.
మాం వాప్యభ్యనుజానీహ సహైభిరనుజైర్విభో। అనుజ్ఞాతస్త్వయా కృష్ణ ప్రాప్నుయాం క్రతుముత్తమమ్
లేదా ప్రభూ! నీవు నా అన్నదమ్ములతో పాటు నాకు అనుమతి ఇవ్వు. నీవు అనుమతిస్తే, కృష్ణా! నేను పరమయజ్ఞాన్ని సాధించగలను.
తం కృష్ణఃస ప్రత్యువాచేదం బహూక్త్వా గుణవిస్తరమ్। త్వమేవ రాజశార్దూల రమ్రాడర్హో మహాక్రతుమ్। సమ్ప్రాప్నుహి త్వయా ప్రాప్తే కృతకృత్యాస్తతో వయమ్
కృష్ణుడు అతని గొప్పతనాన్ని వివరంగా ప్రశంసించి ఇలా అన్నాడు: 'రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నీవే మహాయజ్ఞానికి యోగ్యుడవు. నీవు దీనిని సాధించు. నీవు సాధించినప్పుడు మనకందరికీ సంతృప్తి కలుగుతుంది.'
యదస్వాభీప్సితం యజ్ఞం మయి శ్రేయస్యవస్థితే। నియుఙ్క్ష్వ త్వం చ మాం కృత్యే సర్వం కర్తాస్మి తే వచః
ఈ యజ్ఞంలో నీకు ఇష్టముకాని ఏదైనా ఉంటే, నేను నీకు మేలు కోసం ఉన్నాను కదా, నన్ను ఏ పనికైనా ఆదేశించు. నీ మాట ప్రకారం అన్నీ చేస్తాను.
సఫలః కృష్ణ సఙ్కల్పః సిద్ధిశ్చ నియతా మమ। యస్యమే త్వం హృషీకేశ యథేప్సితముపస్థితః
కృష్ణా! నీవు నా కోరిక మేరకు ఇక్కడ ఉన్నావు కాబట్టి, నా సంకల్పం ఫలించింది, విజయమూ నిశ్చితమే, హృషీకేశా!
అనుజ్ఞాతస్తు కృష్ణేన పాణ్డవో భ్రాతృభిః సహ। ఈజితుం రాజసూయేన సాధనాన్యుపచక్రమే
కృష్ణుడు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, పాండవుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి రాజసూయయజ్ఞానికి ఏర్పాట్లు ప్రారంభించాడు.
తతస్త్వాజ్ఞాపయామాస పాణ్డవోఽరినిబర్హణః। సహదేవం యుధాం శ్రేష్ఠం మన్త్రిణశ్చైవ సర్వశః
తర్వాత శత్రువులను జయించిన పాండవుడు, యుద్ధంలో శ్రేష్ఠుడైన సహదేవునికీ, మంత్రులందరికీ తగిన ఆదేశాలు ఇచ్చాడు.
అస్మిన్క్రతౌ యథోక్తాని యజ్ఞాఙ్గాని ద్వ్జాతిభిః। యథోపకరణం సర్వం మఙ్గలాని చ సర్వశః
ఈ యజ్ఞంలో, ద్విజాతులు చెప్పిన విధంగా అన్ని యజ్ఞాంగాలు నిర్వహించాలి. అవసరమైన, మంగళకరమైన వస్తువులన్నీ సక్రమంగా సిద్ధం చేయాలి.
అధియజ్ఞాంశ్చ సమ్భారాన్దౌమ్యోక్తాన్క్షిప్రమేవ హి। సమానయన్తు పురుషా యథాయోగం యథాక్రమమ్
దౌమ్యుడు చెప్పిన ప్రకారం, అధియజ్ఞులకు కావలసిన సమస్త సామగ్రిని పురుషులు త్వరగా, తగిన క్రమంలో తీసుకొచ్చేలా చూడాలి.
ఇన్ద్రసేనో విశోకశ్చ పూరశ్చార్జునసారథిః। అన్నాద్యాహరణే యుక్తాః సన్తు మత్ప్రియకామ్యయా
ఇంద్రసేనుడు, విశోకుడు, పూరశ్చ అనే అర్జునుని రథసారధి — వీరు నా ఇష్టానికి అనుగుణంగా అన్నపానియాలు, అవసరమైన వస్తువులు తేవడానికి నియమించబడ్డారు.
సర్వకామాశ్చ కార్యన్తాం రసగన్ధసమన్వితాః। మనోరథప్రీతికరా ద్విజానాం కురుసత్తమ
సర్వప్రకారమైన, రుచిగంధాలతో కూడిన, మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించే, బ్రాహ్మణులకు హర్షాన్ని పంచే వస్తువులన్నీ సిద్ధం చేయించాలి, ఓ కురు వంశశ్రేష్ఠ.
తద్వాక్యసమకాలం చ కృతం సర్వం న్యవేదయత్। సహదేవో యుధాం శ్రేష్ఠో ధర్మరాజో యుధిష్ఠిరే
ఆ మాటలు చెప్పిన వెంటనే యుద్ధవీరులలో శ్రేష్ఠుడైన సహదేవుడు, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుని వద్ద జరిగిన కార్యాలన్నిటిని నివేదించాడు.
తతో ద్వైపాయనో రాజన్నృత్విజః సముపానయత్। వేదానివ మహాభాగాన్సాక్షాన్మూర్తిమతో ద్విజాన్
అప్పుడే, ఓ రాజా, ద్వైపాయనుడు యాజ్ఞికులను తీసుకొచ్చాడు; వారు ప్రత్యక్షంగా వచ్చి, మహిమాన్వితమైన వేదాల్లా కనిపించారు.