తేన తత్ఖణ్డవం దావం తర్పితం జాతవేదసే। విజిత్య తరసా శక్రం యుధి దేవగణైః సహ
అతడు ఖాండవ వనాన్ని అగ్నిదేవునికి తర్పణంగా సమర్పించాడు; దేవతలతో కూడిన ఇంద్రునిని యుద్ధంలో బలంగా జయించాడు.
లబ్ధాన్యస్త్రాణి దివ్యాని తర్పయిత్వా హుతాశనమ్। తేన లబ్ధా మహారాజ దుర్లభా దైవతైరపి
అగ్నిదేవుని సంతుష్టిపరచి, అర్జునుడు దివ్యాస్త్రాలు పొందాడు. రాజా! దేవతలకు కూడా దొరకని వాటిని అతడు సంపాదించాడు.
వాసుదేవస్య భగినీ సుభద్రా నామ విశ్రుతా। అర్జునస్యానుజో రాజన్నకులశ్చేతి విశ్రుతః
వాసుదేవుని చెల్లెలు సుభద్రగా ప్రసిద్ధురాలు. రాజా! అర్జునుని తమ్ముడు నకులుడిగా పేరు పొందాడు.
దర్శనీయతమో లోకే మూర్తిమానివ మన్మథః। తస్యానుజో మహాతేజాః సహదేవ ఇతి శ్రుతః
లోకంలో అందరిలోనూ అతడు అత్యంత అందగాడు, మన్మథుడు మూర్తిరూపంలో ఉన్నట్టు కనిపించేవాడు. అతని తమ్ముడు మహాశక్తివంతుడైన సహదేవుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
తేనాహం ప్రేషితో రాజన్కుమారేణ సమో రణే। అహం ఘటోత్కచో నామ భీమసేనసుతో బలీ
రాజా! యుద్ధంలో నాకు సమానమైన ఆ కుమారుడు నన్ను పంపాడు. నేను భీమసేనుని బలవంతుడైన కుమారుడిని, నా పేరు ఘటోత్కచుడు.
మమ మాతా మహాభాగా హిడిమ్బా నామ రాక్షసీ। పార్థానాముపకారార్థం చరామి పృథివీమిమామ్
నా తల్లి మహాభాగ్యశాలిగా హిడింబా అనే రాక్షసురాలు. పార్థుల సహాయార్థంగా నేను ఈ భూమిని సంచరిస్తున్నాను.
ఆసీత్పృథివ్యాః సర్వస్యా మహీపాలో యుధిష్ఠిరః। రాజసూయం క్రతుశ్రేష్ఠమాహర్తుముపచక్రమే
యుదిష్ఠిరుడు ఈ భూమికి రాజుగా పరిపాలించాడు. అతడు రాజసూయ యాగాన్ని నిర్వహించేందుకు సంకల్పించాడు.
సన్దిదేశ చ స భ్రాతృన్కరార్థం సర్వతోదిశమ్। వృష్ణివీరేణ సహితః సన్దిదేశానుజాన్నృపః
అతడు తన అన్నదమ్ములను అన్ని దిశలకు కరసంపాదన కోసం పంపించాడు. వృష్ణివీరుడితో కలిసి తన తమ్ములను కూడా పంపించాడు, రాజా!
ఉదీచీమర్జునస్తూర్ణం గత్వా మేరోరథోత్తమః। గత్వా శతసహస్రాణి యోజనాని మహాబలః
అర్జునుడు ఉత్తర దిశగా వేగంగా ప్రయాణించి, ఉత్తమ రథస్వారుడిగా లక్షల యోజనాలు దాటి తన గొప్ప బలంతో ముందుకు సాగాడు.
త్వా సర్వాన్నృపాన్యుద్ధే హత్వా చ తరసా వశీ। స్వర్గద్వారముపాగమ్య రత్నాన్యాదాయ వై భృశమ్
అతడు యుద్ధంలో అన్ని రాజులను జయించి, వారిని తన ఆధీనంలోకి తెచ్చి, స్వర్గద్వారం చేరి అపారమైన రత్నాలను సంపాదించాడు.
అశ్వాంశ్చ వివిధాన్దివ్యాన్సర్వానాదాయ ఫల్గునః। ధనం బహువిధం రాజన్ధర్మపుత్రాయ వై దదౌ
ఫాల్గుణుడు అన్ని విధాలైన దివ్యశ్వాలను, అనేక సంపదలను సంపాదించి, రాజా! వాటిని ధర్మపుత్రునికి సమర్పించాడు.
భీమసేనో హి రాజేన్ద్ర జిత్వా ప్రాచీం దిశం బలాత్। వశే కృత్వా మహీపాలాన్పాణ్డవాయ ధనం దదౌ
భీమసేనుడు, రాజేంద్ర! తూర్పు దిశను బలాత్కారంగా జయించి, రాజులను తనవశం చేసుకొని, సంపదను పాండవునికి ఇచ్చాడు.
దిశం ప్రతీచీం నకులః కరార్థం ప్రయయౌ తథా। సహదేవో దిశం యామ్యాం జిత్వా సర్వాన్మహీక్షితః
నకులుడు కూడా పశ్చిమ దిశకు కరసంపాదన కోసం వెళ్లాడు. సహదేవుడు దక్షిణ దిశలోని అందరు రాజులను జయించాడు.
మాం సన్దిదేశ రాజేన్ద్ర కరార్థమిహ సత్కృతః। పార్థానాం చరితం తుభ్యం సఙ్క్షేపాత్సముదాహృతమ్
రాజేంద్ర! నేను ఇక్కడ కరసంపాదన కోసం పంపించబడ్డాను, గౌరవంతో. పార్థుల కార్యాలను నీకు సంక్షిప్తంగా వివరించాను.
తమవేక్ష్య మహారాజ ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరమ్। పావనం రాజసూయం చ భగవన్తం హరిం ప్రభుమ్। ఏతానవేక్ష్య ధర్మజ్ఞ కరం దాతుమిహార్హసి
మహారాజా, నీతి తెలిసిన యుధిష్ఠిరుని, పవిత్రమైన రాజసూయ యజ్ఞాన్ని, పరమ పవిత్రుడైన హరిదేవుని చూసి, నీతి తెలిసిన నీవు ఇక్కడ మన్నణి సమర్పించాలి.
తేన తద్భాషితం శ్రుత్వా రాక్షసేన్ద్రో బిభీషణః। శాసనం ప్రతిజగ్రాహ ధర్మాత్మా రాక్షసైః సహ
ఆ మాటలు విని, రాక్షసుల రాజు విభీషణుడు, ధర్మబుద్ధి కలవాడు, తనతో ఉన్న రాక్షసులతో కలిసి ఆ ఆజ్ఞను అంగీకరించాడు.
తచ్చ కృష్ణకృతం ధీమానిత్యమన్యత స ప్రభుః। తతో దదౌ విచిత్రాణి కమ్బలాని కుథాని చ
ఆ ప్రభువు, ఇది అన్నీ కృష్ణుని కృప అని భావించి, అద్భుతమైన కంబళాలు, కుత్తాలు ఎన్నో ఇచ్చాడు.
దాన్తకాఞ్చనపర్యఙ్కాన్మణిహేమవిచిత్రితాన్। భూషణాని మహార్హాణి ప్రవాలాని మణీంశ్చ సః
దంతాలతో, బంగారంతో అలంకరించబడిన మంచాలు, రత్నాలు, బంగారం పొదిగినవి, విలువైన ఆభరణాలు, ప్రవాళాలు, మణులు అన్నీ ఇచ్చాడు.
కాఞ్చనాని చ భాణ్డని కలశాని ఘటాని చ। కటాహాని విచిత్రాని ద్రోణ్యశ్చైవ సహస్రశః
బంగారు పాత్రలు, కలశాలు, గడపలు, వివిధరకాల పాత్రలు, వేల సంఖ్యలో పెద్ద పెద్ద పాత్రలు కూడా ఇచ్చాడు.
రాజతాని చ భాణ్డాని రత్నగర్భాంశ్చ కుణ్డలాన్। హేమపుష్పాని చాన్యాని రుక్మముఖ్యాని చాపరాన్
వెండి పాత్రలు, రత్నాలతో నిండిన కుండలు, బంగారు పువ్వులు, ఇతర ముఖ్యమైన బంగారు వస్తువులు ఇచ్చాడు.
శఙ్ఖాంశ్చ చన్ద్రసఙ్కాశాంశ్చిత్రావర్తవిచిత్రితాన్। యజ్ఞస్య తోరణే యుక్తాన్దదౌ తాలాంశ్చతుర్దశ
చంద్రుడిలా మెరిసే శంఖాలు, అందమైన వలయాలతో అలంకరించినవి, యజ్ఞ ద్వారంలో ఏర్పాటు చేసిన పద్నాలుగు తాళపత్రాలు కూడా ఇచ్చాడు.
రుక్మపఙ్కజపుష్పాణి శిబికా మణిభూషితాః। ముకుటాని మహార్హాణి రత్నగర్భాంశ్చ కఙ్కణాన్
బంగారు కమలపువ్వులు, మణులతో అలంకరించిన శిబికాలు, విలువైన కిరీటాలు, రత్నాలతో నిండిన కంకణాలు ఇచ్చాడు.
చన్దనాని చ ముఖ్యాని వాసాంసి వివిధాని చ। స దదౌ సహదేవాయ తదా రాజా విభీషణాః
ఉత్తమమైన చందనం, వివిధ వస్త్రాలు—all ఇవన్నీ అప్పట్లో రాజు విభీషణుడు సహదేవునికి ఇచ్చాడు.
తాని సర్వాణి రత్నాని ఆజహ్రుస్తే నిశాచరాః। అష్టాశీతిసహస్రాణి సమదా రక్తలోచనాః
ఆ రత్నాలన్నింటినీ రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసులు, ఎనభై ఎనిమిది వేల మంది, సమానంగా తీసుకొచ్చారు.
రత్నాన్యాదాయ సర్వాణి ప్రతస్థే స ఘటోత్కచః। విభీషణం చ రాజానమభివాద్య కృతాఞ్జలిః
ఆ రత్నాలన్నీ తీసుకుని, ఘటోత్కచుడు రాజు విభీషణునికి చేతులు జోడించి నమస్కరించి బయలుదేరాడు.
ప్రదక్షిణం పరీత్యైవ నిర్జగామ ఘటోత్కచః। తతో రత్నాన్యుపాదాయ హైడిమ్బో రాక్షసైః సహ
ఆయన్ని ప్రదక్షిణగా చుట్టి, ఘటోత్కచుడు బయలుదేరాడు. ఆ తరువాత, హిడింబుని కుమారుడు రాక్షసులతో కలిసి ఆ రత్నాలు తీసుకుని వెళ్లాడు.
జగామ తూర్ణం లఙ్కాయాః సహదేవపదం ప్రతి। ఆసేదుః పాణ్డవం సర్వే లఙ్ఘయిత్వా మహోదధిమ్
వారు లంకనుంచి త్వరగా సహదేవుని వైపు వెళ్లారు. అందరూ మహాసముద్రాన్ని దాటి పాండవుని వద్దకు చేరుకున్నారు.
సహదేవో దదర్శాథ రత్నాహారాన్నిశాచరాన్। ఆగతాన్భీమసఙ్కాశాన్హైడిమ్బం చ తథా నృప
సహదేవుడు, రత్నాలు మోసుకొచ్చిన రాక్షసులను, భీముడిలా ఉన్నవారిని, హిడింబుని కుమారుడిని చూశాడు.
ద్రమిలా నైఋతాన్దృష్ట్వా దుద్రువుస్తే భయార్దితాః। భైమసేనిస్తతో గత్వా మార్దేయం ప్రాఞ్జలిః స్థితః
ద్రావిడులను, రాక్షసులను చూసి, భయంతో వాళ్లు పారిపోయారు. ఆ తరువాత భీమసేనుని కుమారుడు మాద్రీ కుమారుని దగ్గరకు వచ్చి చేతులు జోడించి నిలబడ్డాడు.
ప్రీతిమానభవద్దృష్ట్వా రత్నౌధం తం చ పాణ్డవః। తం పరిష్వజ్య పాణిభ్యాం దృష్ట్వా తాన్ప్రీతిమానభూత్
ఆ రత్నాల గుట్టను చూసి పాండవుడు ఆనందించాడు. అతన్ని చేతులతో ఆలింగనం చేసి, ఆ రత్నాలను చూసి హర్షించాడు.