సోమవంశోద్భవో రాజా పాణ్డుర్నామ మహాబలః। పాణ్డోశ్చ పుత్రాః పఞ్చాసఞ్ఛక్రతుల్యపరాక్రమాః
సోమ వంశంలో జన్మించిన మహాబలుడు పాండు అనే రాజు. ఆ పాండువుకు ఇంద్రునికి సమానమైన పరాక్రమం కలిగిన అయిదు కుమారులు ఉన్నారు.
తేషాం జ్యేష్ఠస్తు నామ్నా వై యుధిష్ఠిర ఇతి శ్రుతః। అజాతశత్రుర్ధర్మాత్మా ధర్మో విగ్రహవానివ
వారిలో పెద్దవాడు యుధిష్ఠిరుడు అని ప్రసిద్ధి. అతడు అజాతశత్రువుగా, ధర్మాత్ముడిగా, ధర్మమే రూపంగా ఉన్నవాడిగా పేరుగాంచాడు.
తతో యుధిష్ఠిరో రాజా ప్రాప్య రాజ్యమకారయత్। గఙ్గాయా దక్షిణే తీరే నగరే నాగసాహ్వయే
ఆ తరువాత యుధిష్ఠిరుడు రాజ్యాన్ని పొందిన తరువాత, గంగానది దక్షిణ తీరంలో ఉన్న నాగసాహ్వయ అనే నగరంలో పాలించాడు.
తద్దత్వా ధృతరాష్ట్రాయ శక్రప్రస్థం యయౌ తతః। భ్రాతృభిః సహ రాజేన్ద్ర శక్రప్రస్థేఽన్వమోదత
ఆ పట్టణాన్ని ధృతరాష్ట్రునికి ఇచ్చి, శక్రప్రస్థానికి వెళ్లాడు. తన అన్నదమ్ములతో కలిసి, రాజా! శక్రప్రస్థంలో ఆనందంగా ఉన్నాడు.
గఙ్గాయమునయోర్మధ్యే తే ఉభే నగరోత్తమే। నిత్యం ధర్మే స్థితో రాజా శక్రప్రస్థే ప్రశాస్తి నః
గంగా, యమున నదుల మధ్య ఉన్న ఆ రెండు ఉత్తమ నగరాల్లో, రాజు ఎప్పుడూ ధర్మంలో స్థిరంగా ఉండి, శక్రప్రస్థంలో మమ్మల్ని పాలిస్తున్నాడు.
తస్యానుజో మహాబాహుర్భీమసేన ఇతి శ్రుతః। మహాతేజా మహాకీర్తిః శక్రతుల్యపరాక్రమః
అతని తమ్ముడు భీమసేనుడు అని ప్రసిద్ధి. అతడు మహాబాహువు, అపారమైన తేజస్సు, మహాకీర్తి కలవాడు, ఇంద్రునికి సమానమైన పరాక్రమశాలి.
దశనాగసహస్రాణాం బలే తుల్యః స పాణ్డవః। తస్యానుజోఽర్జునో నామ మహాబలపరాక్రమః
అయన పాండవుడు పది వేల ఏనుగుల బలానికి సమానుడు. అతని తమ్ముడు అర్జునుడు, అపారమైన బలంతో, పరాక్రమవంతుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
సుకుమారో మహాసత్వో లోకే వీర్యేణ విశ్రుతః। కార్తవీర్యసమో వీర్యే సాగరప్రతిమో బలే
అతని రూపం మృదువుగా ఉన్నా, అతని మనస్సు గొప్పది. లోకంలో వీరత్వానికి పేరుగాంచాడు. బలంలో కార్తవీర్యునికి సమానుడు, బలవంతంలో సముద్రంలా అపారుడు.
జామదగ్న్యసమశ్చాస్త్రే సఙ్ఖ్యే రామసమోఽర్జునః। రూపే శక్రసమః పార్థస్తేజసా భాస్కరోపమః
అస్త్రవిద్యలో అర్జునుడు జామదగ్న్యునితో సమానుడు; యుద్ధంలో రామునిలా ధైర్యవంతుడు; అందంలో ఇంద్రునికి సమానుడు; తేజస్సులో సూర్యునిలా ప్రకాశవంతుడు.
దేవదానవగన్ధర్వైః పిశాచోరగరాక్షసైః। మానుషైశ్చ సమస్తైస్తు అజేయః ఫల్గునో రణే
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, నాగులు, రాక్షసులు, మానవులు — వీరందరితో కలిసినా, ఫాల్గుణుడు యుద్ధంలో ఓడించలేనివాడు.
తేన తత్ఖణ్డవం దావం తర్పితం జాతవేదసే। విజిత్య తరసా శక్రం యుధి దేవగణైః సహ
అతడు ఖాండవ వనాన్ని అగ్నిదేవునికి తర్పణంగా సమర్పించాడు; దేవతలతో కూడిన ఇంద్రునిని యుద్ధంలో బలంగా జయించాడు.
లబ్ధాన్యస్త్రాణి దివ్యాని తర్పయిత్వా హుతాశనమ్। తేన లబ్ధా మహారాజ దుర్లభా దైవతైరపి
అగ్నిదేవుని సంతుష్టిపరచి, అర్జునుడు దివ్యాస్త్రాలు పొందాడు. రాజా! దేవతలకు కూడా దొరకని వాటిని అతడు సంపాదించాడు.
వాసుదేవస్య భగినీ సుభద్రా నామ విశ్రుతా। అర్జునస్యానుజో రాజన్నకులశ్చేతి విశ్రుతః
వాసుదేవుని చెల్లెలు సుభద్రగా ప్రసిద్ధురాలు. రాజా! అర్జునుని తమ్ముడు నకులుడిగా పేరు పొందాడు.
దర్శనీయతమో లోకే మూర్తిమానివ మన్మథః। తస్యానుజో మహాతేజాః సహదేవ ఇతి శ్రుతః
లోకంలో అందరిలోనూ అతడు అత్యంత అందగాడు, మన్మథుడు మూర్తిరూపంలో ఉన్నట్టు కనిపించేవాడు. అతని తమ్ముడు మహాశక్తివంతుడైన సహదేవుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
తేనాహం ప్రేషితో రాజన్కుమారేణ సమో రణే। అహం ఘటోత్కచో నామ భీమసేనసుతో బలీ
రాజా! యుద్ధంలో నాకు సమానమైన ఆ కుమారుడు నన్ను పంపాడు. నేను భీమసేనుని బలవంతుడైన కుమారుడిని, నా పేరు ఘటోత్కచుడు.
మమ మాతా మహాభాగా హిడిమ్బా నామ రాక్షసీ। పార్థానాముపకారార్థం చరామి పృథివీమిమామ్
నా తల్లి మహాభాగ్యశాలిగా హిడింబా అనే రాక్షసురాలు. పార్థుల సహాయార్థంగా నేను ఈ భూమిని సంచరిస్తున్నాను.
ఆసీత్పృథివ్యాః సర్వస్యా మహీపాలో యుధిష్ఠిరః। రాజసూయం క్రతుశ్రేష్ఠమాహర్తుముపచక్రమే
యుదిష్ఠిరుడు ఈ భూమికి రాజుగా పరిపాలించాడు. అతడు రాజసూయ యాగాన్ని నిర్వహించేందుకు సంకల్పించాడు.
సన్దిదేశ చ స భ్రాతృన్కరార్థం సర్వతోదిశమ్। వృష్ణివీరేణ సహితః సన్దిదేశానుజాన్నృపః
అతడు తన అన్నదమ్ములను అన్ని దిశలకు కరసంపాదన కోసం పంపించాడు. వృష్ణివీరుడితో కలిసి తన తమ్ములను కూడా పంపించాడు, రాజా!
ఉదీచీమర్జునస్తూర్ణం గత్వా మేరోరథోత్తమః। గత్వా శతసహస్రాణి యోజనాని మహాబలః
అర్జునుడు ఉత్తర దిశగా వేగంగా ప్రయాణించి, ఉత్తమ రథస్వారుడిగా లక్షల యోజనాలు దాటి తన గొప్ప బలంతో ముందుకు సాగాడు.
త్వా సర్వాన్నృపాన్యుద్ధే హత్వా చ తరసా వశీ। స్వర్గద్వారముపాగమ్య రత్నాన్యాదాయ వై భృశమ్
అతడు యుద్ధంలో అన్ని రాజులను జయించి, వారిని తన ఆధీనంలోకి తెచ్చి, స్వర్గద్వారం చేరి అపారమైన రత్నాలను సంపాదించాడు.
అశ్వాంశ్చ వివిధాన్దివ్యాన్సర్వానాదాయ ఫల్గునః। ధనం బహువిధం రాజన్ధర్మపుత్రాయ వై దదౌ
ఫాల్గుణుడు అన్ని విధాలైన దివ్యశ్వాలను, అనేక సంపదలను సంపాదించి, రాజా! వాటిని ధర్మపుత్రునికి సమర్పించాడు.
భీమసేనో హి రాజేన్ద్ర జిత్వా ప్రాచీం దిశం బలాత్। వశే కృత్వా మహీపాలాన్పాణ్డవాయ ధనం దదౌ
భీమసేనుడు, రాజేంద్ర! తూర్పు దిశను బలాత్కారంగా జయించి, రాజులను తనవశం చేసుకొని, సంపదను పాండవునికి ఇచ్చాడు.
దిశం ప్రతీచీం నకులః కరార్థం ప్రయయౌ తథా। సహదేవో దిశం యామ్యాం జిత్వా సర్వాన్మహీక్షితః
నకులుడు కూడా పశ్చిమ దిశకు కరసంపాదన కోసం వెళ్లాడు. సహదేవుడు దక్షిణ దిశలోని అందరు రాజులను జయించాడు.
మాం సన్దిదేశ రాజేన్ద్ర కరార్థమిహ సత్కృతః। పార్థానాం చరితం తుభ్యం సఙ్క్షేపాత్సముదాహృతమ్
రాజేంద్ర! నేను ఇక్కడ కరసంపాదన కోసం పంపించబడ్డాను, గౌరవంతో. పార్థుల కార్యాలను నీకు సంక్షిప్తంగా వివరించాను.
తమవేక్ష్య మహారాజ ధర్మరాజం యుధిష్ఠిరమ్। పావనం రాజసూయం చ భగవన్తం హరిం ప్రభుమ్। ఏతానవేక్ష్య ధర్మజ్ఞ కరం దాతుమిహార్హసి
మహారాజా, నీతి తెలిసిన యుధిష్ఠిరుని, పవిత్రమైన రాజసూయ యజ్ఞాన్ని, పరమ పవిత్రుడైన హరిదేవుని చూసి, నీతి తెలిసిన నీవు ఇక్కడ మన్నణి సమర్పించాలి.
తేన తద్భాషితం శ్రుత్వా రాక్షసేన్ద్రో బిభీషణః। శాసనం ప్రతిజగ్రాహ ధర్మాత్మా రాక్షసైః సహ
ఆ మాటలు విని, రాక్షసుల రాజు విభీషణుడు, ధర్మబుద్ధి కలవాడు, తనతో ఉన్న రాక్షసులతో కలిసి ఆ ఆజ్ఞను అంగీకరించాడు.
తచ్చ కృష్ణకృతం ధీమానిత్యమన్యత స ప్రభుః। తతో దదౌ విచిత్రాణి కమ్బలాని కుథాని చ
ఆ ప్రభువు, ఇది అన్నీ కృష్ణుని కృప అని భావించి, అద్భుతమైన కంబళాలు, కుత్తాలు ఎన్నో ఇచ్చాడు.
దాన్తకాఞ్చనపర్యఙ్కాన్మణిహేమవిచిత్రితాన్। భూషణాని మహార్హాణి ప్రవాలాని మణీంశ్చ సః
దంతాలతో, బంగారంతో అలంకరించబడిన మంచాలు, రత్నాలు, బంగారం పొదిగినవి, విలువైన ఆభరణాలు, ప్రవాళాలు, మణులు అన్నీ ఇచ్చాడు.
కాఞ్చనాని చ భాణ్డని కలశాని ఘటాని చ। కటాహాని విచిత్రాని ద్రోణ్యశ్చైవ సహస్రశః
బంగారు పాత్రలు, కలశాలు, గడపలు, వివిధరకాల పాత్రలు, వేల సంఖ్యలో పెద్ద పెద్ద పాత్రలు కూడా ఇచ్చాడు.
రాజతాని చ భాణ్డాని రత్నగర్భాంశ్చ కుణ్డలాన్। హేమపుష్పాని చాన్యాని రుక్మముఖ్యాని చాపరాన్
వెండి పాత్రలు, రత్నాలతో నిండిన కుండలు, బంగారు పువ్వులు, ఇతర ముఖ్యమైన బంగారు వస్తువులు ఇచ్చాడు.