నష్టచన్ద్రార్కకిరణమమ్బరం సమపద్యత। నాగానాముత్తమో హర్షస్తథా వర్షతి వాసవే
చంద్రుని, సూర్యుని కిరణాలు కనబడకుండా ఆకాశం చీకటిగా మారింది. ఆ సమయంలో ఇంద్రుడు వర్షించగా, పాములలో శ్రేష్ఠుడు ఆనందించాడు.
ఆపూర్యత మహీ చాపి సలిలేన సమన్తతః। రసాతలమనుప్రాప్తం శీతలం విమలం జలమ్
భూమి అంతటా నీటితో నిండిపోయింది. ఆ చల్లని, నిర్మలమైన నీరు పాతాళానికి చేరుకుంది.
తదా భూరభవచ్ఛన్నా జలోర్మిభిరనేకశః। రామణీయకమాగచ్ఛన్మాత్రా సహ భుజంగమాః
ఆ సమయంలో భూమి ఎన్నో చోట్ల నీటి అలలతో కప్పబడింది. తల్లి తో కలిసి పాము పిల్లలు అందమైన ప్రదేశాన్ని ఆశిస్తూ అక్కడికి వచ్చారు.
సంప్రహృష్టాస్తతో నాగా జలధారాప్లుతాస్తదా। సుపర్ణేనోహ్యమానాస్తే జగ్ముస్తం ద్వీపమాశు వై
అప్పుడు ఆనందంతో ఉన్న ఆ పాములు, నీటి జలధారలతో తడిసి, సుపర్ణుడు వారిని ఆ ద్వీపానికి త్వరగా తీసుకెళ్లాడు.
తం ద్వీపం మకరావాసం విహితం విశ్వకర్మణా। తత్ర తే లవణం ఘోరం దదృశుః పూర్వమాగతాః
ఆ ద్వీపాన్ని విశ్వకర్మ నిర్మించాడు; అది మకరాల నివాసంగా ఉండేది. ముందుగా వచ్చిన వారు అక్కడ భయంకరమైన ఉప్పు చూశారు.
సుపర్ణసహితాః సర్పాః కాననం చ మనోరమమ్। సాగరామ్బుపరిక్షిప్తం పక్షిసఙ్ఘనిజాదితమ్
సుపర్ణుడు తో కలిసి పాములు, సముద్రపు నీటితో చుట్టుముట్టిన, పక్షుల గుంపులతో మోగుతున్న అందమైన అడవిని చూశారు.
విచిత్రఫలపుష్పాభిర్వనరాజిభిరావృతమ్। భవనైరావృతం రమ్యైస్తథా పద్మాకరైరపి
విచిత్రమైన పండ్లు, పువ్వులతో ఉన్న అడవుల వరుసలు, అందమైన ఇళ్లతో, అలాగే తామర పూల చెరువులతో ఆ ప్రదేశం అలంకరించబడి ఉంది.
ప్రసన్నసలిలైశ్చాపి హ్వదైర్దివ్యైర్విభూషితమ్। దివ్యగన్ధవహైః పుణ్యైర్మారుతైరుపవీజితమ్
అది స్వచ్చమైన నీటితో, దివ్యమైన సరస్సులతో అలంకరించబడి, పరమ పవిత్రమైన పరిమళాలు వాసించే పవనాలతో ముద్దాడబడింది.
ఉత్పతద్భిరివాకాశం వృక్షైర్మలయజైరపి। శోభితం పుష్పవర్షాణి ముఞ్చద్భిర్మారుతోద్ధతైః
ఆ ప్రదేశం మలయజ వృక్షాలతో, ఆకాశాన్ని తాకేలా కనిపిస్తూ, గాలిలో ఎగురుతున్న పువ్వుల వర్షాన్ని కురిపిస్తూ మెరిసిపోతుంది.
వాయువిక్షిప్తకుసుమైస్తథాఽన్యైరపి పాదపైః। కిరద్భిరివ తత్రస్థాన్నాగాన్పుష్పామ్బువృష్టిభిః
ఇతర చెట్లు కూడా, గాలి తో పువ్వులు చెలరేగి, అక్కడ ఉన్న పాముల మీద పువ్వులు, నీటి వర్షాన్ని కురిపిస్తున్నట్టు అనిపించేవి.
మనఃసంహర్షజం దివ్యం గన్ధర్వాప్సరసాం ప్రియమ్। మత్తభ్రమస్సంఘుష్టం మనోజ్ఞాకృతిదర్శనమ్
ఆ ప్రదేశం మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించేది, గంధర్వులు, అప్సరసలు ఇష్టపడేది, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గుంపుల మ్రోగుతో నిండినది, చూడటానికి అద్భుతంగా ఉంది.
రమణీయం శివం పుణ్యం సర్వైర్జనమనోహరైః। నానాపక్షిరుతం రమ్యం కద్రూపుత్రప్రహర్షణమ్
ఆ ప్రదేశం అందమైనది, శుభ్రమైనది, పవిత్రమైనది, అందరినీ ఆకట్టుకునేలా ఉంది. వివిధ పక్షుల గానాలతో నిండినది, కద్రూ కుమారులకు హర్షాన్ని ఇచ్చింది.
తత్తే వనం సమాసాద్య విజహ్రుః పన్నగాస్తదా। అబ్రువంశ్చ మహావీర్యం సుపర్ణం పతగేశ్వరమ్
ఆ అడవిని చేరిన పాములు ఆనందంతో ఉల్లాసించారు. వారు మహాశక్తిమంతుడైన పక్షిరాజు సుపర్ణుడితో మాట్లాడారు.
వహాస్మానపరం ద్వీపం సురమ్యం విమలోదకమ్। త్వం హి దేశాన్బహూన్రమ్యాన్వ్రజన్పశ్యసి ఖేచర
"మమ్మల్ని ఇంకొక ద్వీపానికి తీసుకెళ్లు. అది చాలా అందమైనది, స్వచ్చమైన నీటితో ఉంటుంది. నీవు ఆకాశంలో తిరుగుతూ ఎన్నో అందమైన ప్రదేశాలు చూస్తావు కదా."
స విచిన్త్యాబ్రవీత్పక్షీ మాతరం వినతో తదా। కిం కారణం మయా మాతః కర్తవ్యం సర్పభాషితమ్
అప్పుడు ఆ పక్షి ఆలోచించి తన తల్లి వినతను అడిగాడు: "తల్లి, నేను పాములు చెప్పినట్టు చేయాల్సిన కారణం ఏమిటి?"
దాసీభూతాస్మి దుర్యోగాత్సపత్న్యాః పతగోత్తమ। పణం వితథమాస్థాయ సర్పైరుపధినా కృతమ్
"పక్షిరాజా! దురదృష్టంతో, నా సతినతో జరిగిన మోసంతో నేను దాసిగా అయ్యాను. పాములు నన్ను అబద్ధపు పందెంతో మోసగించాయి."
తస్మింస్తు కథితే మాత్రా కారణే గగనేతరః। ఉవాచ వచనం సర్పాంస్తేన దుఃఖేన దుఃఖితః
తల్లి ఆ కారణాన్ని చెప్పిన తర్వాత, ఆకాశంలో విహరించే వాడు ఆ దుఃఖంతో బాధపడి పాములతో ఇలా అన్నాడు.
కిమాహృత్య విదిత్వా వా కిం వా కృత్వేహ పౌరుషమ్। దాస్యాద్వో విప్రముచ్యేయం తథ్యం వదత లేలిహాః
"ఏదైనా తెచ్చి లేదా తెలుసుకొని, లేదా ఏదైనా పరాక్రమంతో చేస్తే, నా తల్లిని దాస్య బంధనం నుండి విడిపించగలనా? నిజంగా చెప్పండి, ఓ పాములారా!"
శ్రుత్వా సమబ్రువన్సర్పా ఆహరామృతమోజసా। తతో దాస్యాద్విప్రమోక్షో భవితా తవ ఖేచర
అది విని పాములు ఇలా అన్నారు: "మీ శక్తితో మాకు అమృతాన్ని తెచ్చిపెడితే, అప్పుడు నీ తల్లి దాస్య బంధనం నుండి విముక్తి పొందుతుంది, ఓ ఆకాశంలో విహరించేవాడా!"
ఇత్యుక్తో గరుడః సర్పైస్తతో మాతరమబ్రవీత్। గచ్ఛామ్యమృతమాహర్తుం భక్ష్యమిచ్ఛామి వేదితుమ్
పాములు ఇలా అడిగిన తరువాత, గరుడుడు తన తల్లితో ఇలా అన్నాడు: "నేను అమృతాన్ని తేవడానికి వెళ్తాను. నేను ఏ ఆహారం తినాలో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను."
సముద్రకుక్షావేకాన్తే నిషాదాలయముత్తమమ్। `భవనాని నిషాదానాం తత్ర సన్తి ద్విజోత్తమ
సముద్రపు లోతుల్లో అంచున, నిషాదుల మంచి నివాసం ఉంది. అక్కడ, ద్విజోత్తమా, నిషాదుల ఇళ్ళు ఉన్నాయి.
పాపినాం నష్టలోకానాం నిర్ఘృణానాం దురాత్మనామ్'। నిషాదానాం సహస్రాణి తాన్భుక్త్వాఽమృతమానయ
పాపులైన, లోకాన్ని కోల్పోయిన, దయలేని, దుష్టమైన వేలాది నిషాదులను తినిపో, అమృతాన్ని తీసుకురా.
న చ తే బ్రాహ్మణం హన్తుం కార్యా బుద్ధిః కథంచన। అవధ్యః సర్వభూతానాం బ్రాహ్మణో హ్యనలోపమః
బ్రాహ్మణుడిని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చంపాలని నీవు ఎప్పుడూ ఆలోచించకూడదు. బ్రాహ్మణుడు అన్ని జీవులకు అందని, మచ్చలేని వాడు.
అగ్నిరర్కో విషం శస్త్రం విప్రో భవతి కోపితః। గురుర్హి సర్వభూతానాం బ్రాహ్మణః పరికీర్తితః
అగ్ని, సూర్యుడు, విషం, ఆయుధాలు—వీటన్నీ కోపపడినప్పుడు బ్రాహ్మణుడిలా మారతాయి. బ్రాహ్మణుడు అన్ని ప్రాణులకు గురువుగా చెప్పబడతాడు.
ఏవమాదిస్వరూపైస్తు సతాం వై బ్రాహ్మణో మతః। స తే తాత న హన్తవ్యః సంక్రుద్ధేనాపి సర్వథా
ఇలాంటి లక్షణాల వల్లే సజ్జనులు బ్రాహ్మణుని గౌరవిస్తారు. అందువల్ల, ప్రియమైనవాడా, కోపంతోనైనా, ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ అతన్ని చంపకూడదు.
బ్రాహ్మణానామభిద్రోహో న కర్తవ్యః కథంచన। న హ్యేవమగ్నిర్నాదిత్యో భస్మ కుర్యాత్తథానఘ
బ్రాహ్మణులపై దాడి ఎప్పుడూ చేయకూడదు. అగ్ని గానీ, సూర్యుడు గానీ, నిర్దోషులను బూడిద చేయరు కదా, నీవు కూడా అలాగే ఉండాలి.
యథా కుర్యాదభిక్రుద్ధో బ్రాహ్మణః సంశితవ్రతః। తదేతైర్వివిధైర్లిఙ్గైస్త్వం విద్యాస్తం ద్విజోత్తమమ్
కఠినవ్రతాన్ని పాటించే బ్రాహ్మణుడు కోపంతో ఎలా ప్రవర్తిస్తాడో, ఆ వివిధ లక్షణాల ద్వారా ఆ గొప్ప ద్విజుని నీవు గుర్తించాలి.
భూతానామగ్రభూర్విప్రో వర్ణశ్రేష్ఠః పితా గురుః
బ్రాహ్మణుడు అన్ని జీవులలో శ్రేష్ఠుడు, వర్ణాలలో అత్యుత్తముడు, తండ్రి, గురువు కూడా.
కింస్విదగ్నినిభో భాతి కింస్విత్సౌమ్యప్రదర్శనః। యథాహమభిజానీయాం బ్రాహ్మణం లక్షణైః శుభైః
ఎవరు అగ్నిలా ప్రకాశిస్తారు? ఎవరు శాంతంగా ప్రవర్తిస్తారు? ఏ శుభలక్షణాలతో నేను బ్రాహ్మణుని గుర్తించగలను?
యస్తే కణ్ఠమనుప్రాప్తో నిగీర్ణం బడిశం యథా
ఎవరైనా నీ గొంతులోకి బడిశం మింగినట్టు చేరితే—